در مراحل سنی چهل تا شصت و پنج سالگی، وزن به بالاترین حد خود میرسد که این امر به دلیل افت توده عضلانی و کاهش سرعت متابولیسم هم در مردان و هم در زنان دیده میشود.
اما پزشکان و پژوهشگران اظهار دارند که تغییرات هورمونی مرتبط با یائسگی و دوران میانسالی به ویژه برای زنان وضعیت را دشوارتر میسازد.
مطابق گزارشی که از سوی وال استریت ژورنال منتشر شده است، ترکیب هورمون درمانی با تمرینات استقامتی و تغییرات در رژیم غذایی میتواند به دستیابی به نتایج مطلوب کمک نماید.
افزایش وزن در دهه ۴۰ و ۵۰
محققان خاطرنشان میسازند که بسیاری از زنان در سنین ۴۰ و ۵۰ سالگی متوجه افزایش وزن میشوند، حتی زمانی که فعالیتهای روزانه آنها تغییری نکند، به طوری که در این زمان کاهش وزن به طرز قابل توجهی دشوار میگردد.
دانیلا هورتادو، پزشک متخصص چاقی و استادیار پزشکی در کلینیک مایو در فلوریدا توضیح میدهد که بر اساس نتایج پژوهشها، زنان در دوران میانسالی به طور متوسط بین ۳۰۰ تا ۶۵۰ گرم در سال به وزن خود میافزایند.
تغییرات هورمونی دوران یائسگی که معمولاً در اواخر دهه ۴۰ آغاز میشود و با نامنظم شدن چرخه قاعدگی همراه است، به طور میانگین با افزایش وزنی حدود ۳ کیلوگرم همراه میگردد.
مشکل استروژن
پزشکان و محققان معتقدند که کاهش استروژن که به دنبال یائسگی صورت میگیرد، عامل اصلی این افزایش وزن است.
پژوهشها همچنین بر اهمیت استروژن در مدیریت وزن بدن تاکید دارند. یک مطالعه که بر روی زنان بالای ۴۰ سال متمرکز بود، نشان داد زنانی که به مدت ۲۴ هفته داروهایی برای جلوگیری از تولید استروژن در تخمدانهای خود مصرف کردند، از اضافه وزن بیشتر از ۱.۵ کیلوگرم رنج میبردند.
تحقیقاتی نشان میدهند که استروژن ممکن است بر انگیزه به ورزش تاثیر بگذارد. نتایج یکی از مطالعات بیانگر این است که زنان با سطوح استروژن پایین به مراتب فعالتر و با نظم بیشتری ورزش میکردند، در مقایسه با افرادی که از داروهای قطع استروژن استفاده میکردند.
دکتر جردن بیان میدارد که سطح پایین استروژن همچنین به کاهش حساسیت به انسولین و افزایش میزان کلسترول منجر میشود که این عوامل میتوانند حفظ یا دستیابی به وزن سالم را برای زنان دشوار سازند و احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش دهد. وندی کوهرت، استاد پزشکی در دانشگاه کلرادو و محقق اصلی هر دو مطالعه نیز میافزاید که این نتایج حداقل نشاندهنده وجود یک عامل بیولوژیکی در زمینه افزایش وزن زنان در میانسالی هستند.
کاهش استروژن باعث میشود که از دست دادن توده عضلانی دو برابر شود، حال آنکه این پدیده به طور طبیعی در مردان و زنان با افزایش سن رخ میدهد.
اکتا کاپور، استادیار پزشکی در کلینیک مایو در مینهسوتا و متخصص غدد درون ریز، خاطرنشان میکند که بدن در عضلات کالری میسوزاند، بنابراین زمانی که عضله کاهش یابد، میزان سوزاندن کالری به چه در حالت استراحت و چه در زمان فعالیت کاهش مییابد.
همچنین در دوران یائسگی تغییرات متابولیسم و بدن زنان آنها را مستعد ابتلا به مشکلاتی نظیر فشار خون بالا و کلسترول میکند.
یک مطالعه جدید که نتایج آن در مجله EBioMedicine منتشر شده، وضعیت بیش از ۶۰۰ زن را پس از مصرف یک وعده غذایی پرچرب و با کربوهیدرات بالا به مدت دو هفته بررسی کرده است.
زنان ۵۰ ساله و بالاتر از نظر سلامت متابولیک در وضعیت بدتری نسبت به زنان جوانتر قرار داشتند، از جمله سطح بالاتر کلسترول و فشار خون، سطوح بالاتر قند خون و مقاومت به انسولین و التهاب بیشتر را نشان میدادند.
پزشکان توصیه میکنند که برای زنان میانسالی که دارای اضافه وزن هستند، هورمون درمانی در دوران یائسگی، نوعی استروژن که معمولاً با پروژسترون ترکیب میشود و برای درمان علائم رایج مانند گرگرفتگی مورد استفاده قرار میگیرد، میتوانند مفید باشد.
علاوه بر این، شواهدی وجود دارد که نشان میدهند این درمان میتواند به معکوس کردن بخشی از توزیع مجدد چربی در ناحیه شکم که در دوران یائسگی به وقوع میپیوندد، کمک نماید.
هورمون درمانی میتواند علائمی چون مشکلات خواب و اختلالات خلقی را که به طرز غیرمستقیم ممکن است منجر به افزایش وزن شوند، تسکین دهد.
با این حال، هورمون درمانی به تنهایی نمیتواند از افزایش وزن در میانسالی جلوگیری کند، زیرا پزشکان به این نکته اشاره میکنند که زنان باید همچنین به ورزش پرداخته و تمرینات قدرتی را به برنامه روزانه خود اضافه نمایند، چراکه فعالیتهایی نظیر وزنهبرداری و دیگر روشهای تمرین مقاومتی به مقابله با کاهش توده عضلانی که به همراه بالا رفتن سن پیش میآید، کمک میکند.
