چرا واقعاً در زمان خواب علائم سرماخوردگی شدیدتر می‌شوند؟ وقتی که چند روز بعد بهبود پیدا کرده‌اید و باید خواب راحتی داشته باشید، اما سرفه‌ها چاره‌ای برایتان نمی‌گذارند! موضوع دقیقاً چیست؟
بدن در شب به سختی با ویروس‌ها مبارزه می‌کند
تعدادی از پاتوژن‌ها می‌توانند موجب سرماخوردگی‌های معمولی شوند، از جمله آدنوویروس‌ها، کروناویروس‌ها و به ویژه رینوویروس‌ها. این‌ها تنها برخی از ویروس‌هایی هستند که زمینه‌ساز سرماخوردگی‌ها می‌شوند. همچنین، ویروس سین سیشیال و عفونت‌های خفیف نوع آنفلوانزا و کووید نیز می‌توانند احساسی مشابه سرماخوردگی را به شما منتقل کنند. وقتی گرفتار یکی از این ویروس‌ها می‌شوید، واکنش ایمنی بدنتان برای مقابله با عامل بیمارگر فعال می‌شود. در این فرآیند، التهاب در سرتاسر بدن ایجاد می‌گردد که احساس نامساعدی به شما می‌دهد.
نوسانات علائم شما و بروز آن‌ها در روز و شب به‌طور قابل توجهی تحت‌تأثیر ریتم شبانه‌روزی بدنتان است؛ این ریتم شامل تغییرات فیزیولوژیک، شناختی و رفتاری در طول بیست و چهار ساعت است. در طول روز، انرژی شما به فعالیت‌هایی از جمله مراقبت از فرزندان، انجام وظایف خانگی، ورزش و خرید اختصاص می‌یابد. اما در شب، وقتی که کارهایتان تمام می‌شود، بدنتان می‌تواند انرژی بیشتری را صرف تقویت سیستم ایمنی کند.
در واقع، سطح کورتیزول یا هورمون استرس در طول روز بیشتر است و افزایش این هورمون می‌تواند مانع از فعالیت کافی سیستم ایمنی شود؛ لذا وقتی که شب پائین می‌آید، کورتیزول کاهش می‌یابد و سیستم ایمنی فعال‌تر می‌گردد، که نتیجه‌اش افزایش التهاب است. اگرچه این فرآیند برای بهبودی کاملاً طبیعی و ضروری است، اما می‌تواند باعث تشدید علائم سرماخوردگی گردد.
دراز کشیدن در شب و بروز علائم شدیدتر
علت دیگری که موجب می‌شود در شب بیشتر سرفه کنید و بینی‌تان بیشتر مسدود شود، دراز کشیدن است. در وضعیت نشسته یا ایستاده، نیروی جاذبه باعث می‌شود ترشحات تنفسی پایین‌تر بروند و به همین دلیل در طول روز به‌طور مرتب از دستمال‌کاغذی استفاده می‌کنید. با این حال، زمانی که دراز می‌کشید، این موکوس‌ها در ناحیه سر شما تجمع کرده و منجر به افزایش سرفه و احتقان بینی می‌شوند. عملاً نیروی جاذبه‌ای که در طول روز در تخلیه ترشحات کمک شایانی می‌کرد، در شب دیگر قادر به ارائه یاری مؤثری نیست.
وقتی که چراغ‌ها خاموش می‌شوند، شما و سرماخوردگی‌تان در تاریکی می‌مانید
در طول روز عوامل بسیار زیادی حواس شما را مشغول می‌کنند و احتمالاً کمتر به سرماخوردگی‌تان فکر می‌کنید، در حالی که مشغول انجام کارهایی هستید که باید انجام دهید. حتی اگر حالتان خوب نباشد، در طول روز سرگرمی‌ها و فعالیت‌هایی وجود دارند که شما را مشغول می‌کنند، حتی اگر در رختخواب استراحت کنید. اما به محض اینکه شب دراز می‌کشید و محیط تاریک می‌شود، تنها چیزی که باقی می‌ماند علائم سرماخوردگی‌تان است که اکنون خود را بیشتر نمایان می‌کنند؛ بنابراین تعجب‌آور نیست که سردرد، گلودرد و غیره برایتان غیرقابل‌تحمل‌تر شود.
چه اقداماتی برای کاهش علائم سرماخوردگی در شب انجام دهیم؟ از جمله مسائلی که باید به آن توجه داشته باشید، وضعیت هیدراتاسیون بدنتان و رطوبت هوای اتاق است. پیش از رفتن به رختخواب مقداری آب بنوشید. در طول شب، بدن شما ممکن است دچار کم‌آبی شود و چون خواب هستید، قادر به نوشیدن آب نخواهید بود. اگر نگرانید که به خاطر رفتن به دستشویی بیدار شوید، سعی کنید در طول روز مقدار کافی آب بنوشید و قبل از خواب تنها به نیم لیوان آب بسنده کنید. اگر بدنتان دچار کم‌آبی شود، ترشحات و موکوس‌های تنفسی شما غلیظ‌تر شده و می‌تواند مجاری بینی و سینوس‌هایتان را مسدود کند. بنابراین همیشه بدنتان را هیدراته نگه دارید تا ترشحات رقیق و روان‌تر شوند و بتوانید آن‌ها را از حلق و بینی‌تان با سرفه خارج کنید. استفاده از دستگاه بخور سرد نیز می‌تواند به مرطوب نگه‌داشتن هوای اتاق و تسهیل تنفس شما کمک کند، به‌ویژه اگر دچار احتقان در سیستم تنفسی فوقانی هستید. با رطوبت هوای تنفسی که وارد ریه‌ها می‌شود، موکوس‌ها نرم‌تر شده و گلوی شما نیز تسکین می‌یابد.
به طور کلی، راهکارهایی مانند مصرف غذای گرم و تند برای شام (به عنوان مثال، یک کاسه سوپ یا آش) مؤثر است. غذاهای تند به‌ویژه آن‌هایی که دارای کپسایسین هستند، می‌توانند التهاب سینوس‌ها را کاهش داده و به بهبود تنفس شما کمک کنند.
با این حال، اگر شما جزو افرادی هستید که غذای تند برای معده‌تان مشکل‌ساز می‌شود، این روش برای شما مناسب نیست، زیرا سوزش معده و رفلاکس ممکن است مشکلات بیشتری برای شما ایجاد کند. همچنین قراردادن سر و گردن بالاتر با استفاده از چند بالش در شب می‌تواند به تخلیه سینوس‌ها کمک کند. با بالا نگه‌داشتن سر، نیروی جاذبه می‌تواند در جریان راحت‌تر ترشحات تنفسی مؤثر باشد. اگر علائم سرماخوردگی شما را آزار می‌دهند و مانع خواب شبانه‌تان می‌شوند، به داروخانه مراجعه کنید. داروهای غیر‌نسخه‌ای زیادی وجود دارند که می‌توانند تسکین‌دهنده باشند، از جمله شربت‌های ضد سرفه، اسپری‌های بینی، داروهای ضد احتقان و داروهای کاهنده تب. همچنین می‌توانید از داروسازتان مشاوره بگیرید. به طور کلی اگر حالتان بد است و این راهکارها تأثیری ندارند، بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
سرماخوردگی واقعاً مسئله‌ای جدی است؛ اما حداقل می‌توانید چند ترفند را بیاموزید تا علائم آن را قابل‌تحمل‌تر کنید.