یکشنبه 10 آبان 1405

چرا شعر سپید؟ چرا شاملو؟

یکی از تازه‌ترین کتاب‌هایی که در حوزه شعر منتشر شده، «شعر سپید» (پژوهشی تطبیقی در باب قالبی بی قافیه) نام دارد.

این اثر به تالیف مهدی علیایی مقدم در نشر نامک با با شمارگان ۸۸۰ نسخه با قیمت ۱۲۵ هزارتومان روانه بازار نشر شده است.

مهدی علیایی مقدم متولد ۱۳۶۰ در همدان است. او دانش‌آموخته رشته ادبیات فارسی تا مقطع دکتری از دانشگاه تهران و رشته فرهنگ و زبان‌های باستانی در مقطع کارشناسی ارشد از پژوهشگاه علوم انسانی است که در حال حاضر به عنوان استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه تهران و پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی فعالیت می‌کند.

پیش‌تر از این پژوهشگر کتاب «صد سال دگر» (دفتری از اشعار منتشر نشده نیما یوشیج)  در سال ۱۳۹۶ منتشر شده بود که حاصل همکاری او و سعید رضوانی است. از علیایی مقاله‌هایی هم به زبان فارسی در  دایره‌المعارف‌ها انتشار یافته است.

کتاب «شعر سپید» از او، پژوهشی است درباره قالب شعر سپید یا بی‌قافیه که در دو فصل «شعر سپید» و «شعر سپید فارسی» تنظیم شده است. نویسنده در فصل اول به قالب شعر سپید در سه ادبیات انگلیسی و فرانسوی و عربی می‌پردازد که شامل این بخش‌هاست: مقدمه (در باب تکوین قالب شعر سپید) وزن شعر سپید، شعر سپید نامنسجم، نثر موزون و نیز شعر سپید فرانسوی و همچنین شعر سپید عربی که خود شاملِ شعر مرسل و شعر منثور است.

فصل دوم نیز شامل این بخش‌هاست: سابقه شعر بی قافیه (در پیش و پس از اسلام)، آشنایی نخستین با شعر سپید، شعر سپید و شعر آزاد، شعر آزاد شاملو، شعر سپید (در ادبیات معاصر). در واقع این کتاب بررسی شعر سپید را در دلالت اصیل آن مد نظر دارد و همان‌طور که نویسنده در پیشگفتار کتاب آورده: «این کتاب در پی آن نیست که مطالبی درباره شعر سپید، در معنای مصطلح آن در فارسی، به دست دهد.»

کتاب با بحث درباره شعر سپید انگلیسی و فرانسوی و عربی و فارسی زمینه آشنایی هر چه بیشتر مخاطبان را با این قالب شعر فراهم می‌کند. این کتاب علاوه بر اینکه شعر سپید غربی و عربی را بررسی می‌کند، با نگرشی مستند و در عین حال تاریخی به انواع مختلف شعر  بی‌قافیه در ادبیات فارسی می‌پردازد.  علیایی در فصل‌ها و بخش‌های کتاب خود نمونه‌های مختلفی از مصادیق شعر سپید عرضه می‌کند و به کیفیت آن در فرهنگ‌های دیگر می‌پردازد و مخاطبان خود را با ابعاد مختلف قالب شعر سپید و نسبت آن با قالب شعر آزاد آشنا می‌کند و آنها را از عواملی که موجب خلط قالب شعر سپید و قالب شعر آزاد در زبان فارسی شده، آگاه می‌سازد.

در بخشی از مقدمه اثر چنین آمده است:  «قالبی که در بیشتر زبان‌های دنیا «شعر سپید» نامیده می‌شود، در ادبیات کلاسیک انگلیسی، به‌ویژه در نمایشنامه‌نویسی، پیشینۀ درخشان و مقام بلندی دارد و این قالب اغلب از طریق شعر و زبان انگلیسی به سایر زبان‌ها و فرهنگ‌ها راه یافته‌است‌. مدار بحث در این کتاب همین قالب است. دربارۀ این قالب در نوشته‌های نقد ادبی فارسی جَسته‌جَسته مطالبی هست و اغلب در بحث از شعر سپید شاملو اشاره‌ای به آن می‌شود و به‌اجمال از تفاوت فاحش شعر سپید فارسی با آن سخن می‌رود. اما پرسش اینجاست که این قالب موزونِ بی‌قافیۀ شعر انگلیسی چرا در شعر فارسی بر قالبی منثور اطلاق شد؟ اسباب و علل منثور انگاشتن چنین قالبی چه بوده‌ است؟ و آیا در ادبیات فارسی می‌توان شعر سپیدی با دلالت اصیل آن یافت؟»



منبع

آخرین اخبار

منوچهر متکی: قالیباف از از ساختار تصمیم‌گیری برای مذاکرات کنار گذاشته نشده است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، منوچهر متکی، عضو کمیسیون امنیت...

سعیدی: نقشه تاب‌آوری شستا با ۱۷۶ شرکت و ۱۰ هلدینگ تدوین می‌شود

محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا)، در...

آیا هابل نجات پیدا می‌کند؟ ناسا از شرکت‌های خصوصی کمک خواست

ناسا با انتشار یک «درخواست اطلاعات» (RFI) از شرکت‌های...

افزایش ۲۵ درصدی سهمیه سوخت معادن کشور/ تأمین سوخت از چالش‌های اصلی معادن سمنان

مدیرکل دفتر بهره‌برداری معادن وزارت صنعت، معدن و تجارت...

سرمایه‌های خرد مردم، فرصتی برای احیای تولید طلا

تحول دیجیتال در صنعت طلا و جواهر صرفا...

ناکامی فیروزپور در کسب مدال برنز جهان/ شکست سنگین آزادکار ایران برابر حریف آذربایجانی

امیرحسین فیروزپور، نماینده وزن ۹۲ کیلوگرم کشتی آزاد کشورمان،...

فقط ۳۰ دقیقه سونا می‌تواند سیستم ایمنی بدن را فعال کند!

پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir) : بسیاری...

عراقچی: رایزنی با میانجی قطری ادامه دارد/ هنوز به نتیجه قطعی نرسیده‌ایم

به گزارش خبرآنلاین، سیدعباس عراقچی در حاشیه جلسه کمیسیون امنیت...

آزمایشگاه مرجع هوش مصنوعی و امنیت صنعتی در اصفهان راه‌اندازی می‌شود

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از پژوهشگاه ارتباطات...

جلسه‌تان را از دست یک نفر نجات دهید؛ راهکار ساده برای تقسیم عادلانه زمان صحبت

به گزارش ایتنا به نقل از سی‌ان‌بی‌سی، دوری کلارک،...

راغفر: کاهش ارزش پول ملی به زیان مردم است/ دلار ۲۷۰ هزار تومانی از سال گذشته هدف‌گذاری شده بود

امیرعباس آذرم‌وند: افت ارزش پول ملی در اقتصاد ایران، صرفاً...

ماه‌عسل سرمربی تمام شد؛ سه معضل بزرگ آبی‌ها پس از دو شکست متوالی

شروع درخشان انزو مارسکا روی نیمکت منچسترسیتی با هفت...

نقش انسان در بحران آب دجله و فرات ۲.۵ برابر تغییر اقلیم است

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دانشگاه تهران،...

تشدید اختلافات بر سر تشکیل کابینه جدید اسرائیل/ تلاش مخالفان برای کنار زدن نتانیاهو

به گزارش خبرآنلاین به نقل از مرکز اطلاع‌رسانی فلسطین،...

گوشی شما چه زمانی صدایتان را ضبط می‌کند؟ واقعیت پنهان پشت سیری و الکسا

دستیارهای صوتی مانند سیری، گوگل و الکسا انجام بسیاری...

شیائومی ۱۸ پرو و پرو مکس؛ قیمت‌های نجومی در کنار باتری‌های کوچک‌تر

قیمت‌های احتمالی گوشی‌های پرچمدار شیائومی ۱۸ پرو و شیائومی...

نوجوانان در مسیر کشف هویت؛ طوفان تغییرات جسمانی و عاطفی

نوجوانی به عنوان یکی از حساس‌ترین مراحل گذار از...

تبعیض جنسیتی در عصر الگوریتم‌ها

زمانی که در حال طراحی جلد کتاب خود...

تبلیغات متنی