بسیاری از افراد در مقاطع مختلف زندگی خود با درد شکمی روبهرو میشوند. این درد ممکن است به اشکال مختلفی توصیف شود؛ نظیر درد معده یا درد احشایی. درد شکمی میتواند به صورت شدید یا ملایم، پایدار یا مقطعی و همچنین حاد یا مزمن به وجود آید.
درد شکمی
اگر شدت درد به حدی رسیده باشد که حرکت کردن برای فرد دشوار باشد یا نشستن در یک وضعیت مناسب به نوعی غیرممکن شود، لازم است که به پزشک اطلاع داده شود. در صورتی که درد با علائم نگرانکننده دیگری همراه باشد، باید به پزشک مراجعه کرد:
درد بسیار شدید
تب
مدفوع خونی
حالت تهوع و استفراغ مکرر
کاهش وزن غیرطبیعی
زرد شدن پوست
تورم در ناحیهی شکم
علل
درد شکمی میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. شایعترین علل، نظیر دردهای ناشی از گاز روده، سوءهاضمه یا کشیدگی عضلات، معمولاً خطرناک نیستند. با این حال، برخی عوارض ممکن است نیازمند توجهات فوری پزشکی باشند. مکان و الگوی درد میتوانند اطلاعات مفیدی در تشخیص داشته باشند و همچنین پیشرفت زمانی آن نیز اهمیت بالایی در تعیین علت دارد.
درد شکمی حاد معمولاً در بازه زمانی کمی از چند ساعت تا چند روز ایجاد و به طور ناگهانی رفع میشود. در مقابل، درد مزمن ممکن است به صورت متناوب و در دورههای مختلف بروز کند؛ به این معنی که درد به صورت ناپایدار ظاهر میشود. این نوع درد میتواند به مدت هفتهها، ماهها و حتی سالها ادامه یابد. برخی از عوارض به تدریج باعث تشدید درد خواهند شد.
حاد
عوامل مختلفی که منجر به درد شکمی حاد میشوند، عموماً با نشانههای دیگری نیز همراه هستند و در طی چند ساعت تا چند روز به وجود میآیند. دلایل میتواند از عوارض جزئی که نیاز به درمان ندارند تا مواردی که کمکهای پزشکی فوری لازم دارند، متغیر باشد:
آنوریسم آئورت شکمی
آپاندیسیت (التهاب آپاندیس)
التهاب مجرای صفراوی
کُلهسیستیت (التهاب کیسهی صفرا)
سیستیت (التهاب مثانه)
کتواسیدوز دیابتی (سطوح بالا از کتونها در خون)
دایورتیکولیتیس
دئودنیت (التهاب بخش ابتدایی رودهی باریک)
حاملگی نابجا
گیرافتادگی مدفوع (مدفوع سختشده که قادر به دفع نیست.)
حملهی قلبی
آسیب
دخول بخشی از روده به داخل بخش دیگر (در کودکان)
عفونت کلیوی
سنگهای کلیوی
آبسهی کبدی (ورم چرکی در کبد)
ایسکمی مزانتریک (کاهش جریان خون به رودهها)
لیمفادنیتیس مزانتریک (غدد لنفی متورم که ارگانهای شکمی را نگه میدارد.)
ترومبوزیس مزانتریک (لختهی خون در وریدی که خون را از روده دور میکند).
پانکراتیت (التهاب در پانکراس)
پریکاردیت (التهاب بافت دور قلب)
پریتونیت (عفونت در آستر روده)
پلوریسی (التهاب پردههای جنب اطراف ریهها)
نومونیا (عفونت ریه)
کاهش جریان خون به ریهها
پارگی طحال
سالپنژیت (التهاب لولههای فالوپ)
عفونت در طحال
آبسهی طحال
کولون پارهشده
عفونت مجرای ادراری
آنفولانزای معدهای یا گاستروانتریت ویروسی
مزمن (متناوب یا قسمتی)
تشخیص مشکلات در دردهای مزمن شکمی غالباً دشوار است. علائم ممکن است ملایم یا شدید بوده و به صورت متناوب بروز کنند، اما لزوماً به مرور زمان بدتر نمیشوند. عواملی که ممکن است سبب چنین دردهایی گردند، شامل:
آنژین (کاهش جریان خون قلبی)
بیماری سیلیاک
اندومتریوزیس
سنگ کیسهی صفرا
گاستریت (التهاب در بافت معده)
بیماری رفلاکس معدهای-مروی
فتق اینگوئینال
بزرگشدن طحال
درد مرتبط با تخمکگذاری (Mittelschmerz)
درد معده به غیر از زخم در آن
آنمی وابسته به سلولهای داسیشکل
بیماری التهابی لگنی (عفونت در دستگاه تناسلی زنان)
کیستهای تخمدان
زخم معده
سفتشدن یا کشیدگی ماهیچههای شکمی
ورم زخمی مخاط رودهی بزرگ
پیشرونده
درد شکمی که با گذشت زمان مداوم افزایش یابد، معمولاً به همراه دیگر علائم، به عنوان مشکل جدی محسوب میشود. دلایل آن شامل:
سرطان
بیماری کرون
بزرگشدگی طحال
سرطان کیسهی صفرا
هپاتیت (التهاب کبد)
سرطان کلیه
مسمومیت با سرب
سرطان کبد
لنفومای غیرهاجکینی
سرطان پانکراس
سرطان معده
آبسهی تخمدان و لولهی فالوپ
اورمی (جمع شدن مواد زائد در خون)
