افشین صدر دادرس در مصاحبهای با خبرآنلاین، دربارهی علل افزایش قیمت گوشت در بازار اظهار داشت: متاسفانه اطلاعات دقیقی از میزان قاچاق دام زندهی ایرانی موجود نیست، اما شواهد حاکی از آن است که هر روز ممکن است تا پنج هزار راس دام زنده از ایران به طور غیرقانونی خارج شود.
وی با تاکید بر اینکه این آمار همچنان باید مورد تایید و بررسی قرار گیرد، ادامه داد: قاچاقچیان با پرداخت مبلغ روز به صورت نقدی دامها را خریداری و به شکل غیرقانونی خارج میکنند و به تبع این امر، ادامهی چنین روندی تهدیدی جدی برای بازار گوشت به شمار میآید.
او در پاسخ به سوالی دربارهی تاثیر گرانی قیمت بر میزان مصرف گوشت و وضعیت این صنعت گفت: این وضعیت کاملاً قابل پیشبینی بود و ما بارها هشدارهایی دربارهی پیامدهای سیاستهای اتخاذ شده ارائه کردیم، اما متاسفانه روند پیش گرفته شده فقط به افزایش قیمت ختم شد.
او با اشاره به رکود موجود در این صنعت و همچنین کاهش مصرف گوشت در کشور تصریح کرد: اگر به آمار تولید دام سبک نگاه کنید، متوجه خواهید شد که حجم تولید و تعداد برههای متولد شده در سال 1402 کاهش داشته است. در همین حال، آمار نشاندهندهی افزایش غیر منطقی کشتار دام در سالهای 99، 1400 و 1401 است.
حمایتی از دامدار نشد
دادرس به تعطیلی برخی از دامداریها در سال گذشته اشاره کرد و گفت: با وجود افزایش قیمت گوشت، کسب و کار دامداران رونق نیافته و حتی شاهد تعطیلی برخی دامداریها هستیم. به علاوه، فاصلهی قیمتی از مبدا تولید تا بازار بسیار زیاد است که این مسئله نمایانگر عدم نظارت کافی از سوی مسئولان است.
این فعال اقتصادی با اشاره به اینکه بعد از حذف ارز ترجیحی، قیمت نهادهها به 6 تا 7 برابر افزایش یافته است، افزود: در این وضعیت، هیچ حمایتی از دامداران انجام نشده است. در ابتدا قرار بود به ازای هر راس گوسفند پانصد هزار تومان مساعدت هزینهای ارائه شود، اما این مبلغ به 390 هزار تومان تقلیل یافت و سرانجام تنها 25 درصد دامداران موفق به دریافت این رقم شدند و تخصیص این اعتبار در سال جاری نیز ادامه ندارد.
او به مشکلاتی که از زمان راهاندازی سامانهی بازارگاه به وجود آمد نیز اشاره کرد و افزود: از زمان ایجاد این سامانه، مشکلات ما آغاز شد؛ بهطوری که در ابتدا برای پرواربندی و دام مولد سبک سهمیهای در نظر نگرفته بودند. حتی مرکز پژوهشهای مجلس در فرودین سال گذشته گزارشی در خصوص افول صنعت دام سبک منتشر کرد، اما هیچ اقدامی برای اصلاح این روند انجام نشد.
وقتی دامهای مولد کشتار شد
او در توضیح مشکلات صنعتی دامپروری گفت: به دنبال تصمیمهایی که اتخاذ شد، دامدار سبک ناچار شد نهاده را با قیمت بالاتر از بازار آزاد تهیه کند و هزینههای تولید به میزان قابل توجهی افزایش یافت. به علاوه به خاطر کمبود نقدینگی، دامداران ناگزیر به حذف دامهای سبک شدند و گلهها کوچک شدند. در مرحلهی بعد، زمانی که منابع مالی به پایان رسید، برخی از دامداران مجبور به کشتار مولدها شدند. طبیعی است که کشتار دام مولد به افزایش قیمت گوشت منجر میشود.
او به افزایش سه برابری هزینه حمل و نقل از سال گذشته تاکنون اشاره کرد و گفت: تمامی این عوامل موجب افزایش شدید هزینههای تولید شده، اما همچنان نبود نظارت دقیق، فاصله قیمتی عجیبی را بین قیمت دام زنده و گوشت ایجاد کرده است.
دادرس افزود: قیمت تمام شده هر کیلو دام سبک زنده برای یک راس بره نر پنجاه کیلویی حدود 170 هزار تومان میباشد، اما قیمت هر کیلو گوشت گوسفندی در بازار از 450 هزار تومان فراتر رفته است.
فروش گوشت بز و گوسفند ماده به جای برهی نر
مدیرعامل اتحادیه سراسری تولیدکنندگان دام سبک با تاکید بر ناپایداری وضعیت بازار گفت: مشکلات کنونی بر عهده دامداران نیست. متاسفانه بسیاری از فعالان در بازار گوشت، گوسفندهای ماده و حتی بز را که قیمت پایینتری دارد، خریداری کرده و پس از کشتار در بازار به نام برهی نر با قیمتهای بالای 450 هزار تومان هر کیلو میفروشند. این رویدادها ناشی از ضعف ساختاری در سیستم توزیع ماست و ربطی به دامدار ندارد. اکنون باید پرسید چگونه با وجود تعداد زیاد دستگاههای نظارتی، گوشت بز و گوسفند ماده سه ساله به جای برهی نر با قیمتی بسیار بالاتر از قیمت تولید به فروش میرسد.
سرانه مصرف کاهش یافت
او ادامه داد: طبق آمار ارائه شده، سرانه مصرف گوشت در ایران از 12 کیلو به 7.5 کیلو کاهش یافته است و آمارهای مرکز آمار در زمینه میزان تولید و اطلاعات صادرات وزارت جهاد کشاورزی نشان میدهد که سرانه مصرف کاهش 37.5 درصدی را تجربه کرده است.
