ادغام ۲۲۰۰ مگاوات ناترازی به شبکه برق با هر درجه افزایش دما
به‌گزارش‌های ارائه‌شده از سوی سازمان هواشناسی، پیش‌بینی می‌شود که در دو هفته آینده شاهد یک موج دمای بی‌سابقه در تمامی نقاط کشور باشیم. این افزایش همزمان دما در سراسر کشور به میزان قابل توجهی نیاز به مصرف برق را به حدی بالا می‌برد که بار دیگر چالش‌های جدیدی را به همراه خواهد داشت. گنبد حرارتی و گرمای شدید تنها مختص به ایران نیست و تمامی مناطق غرب آسیا با این معضل مواجه هستند. گزارش‌ها نشان می‌دهند که برخی کشورهای حوزه خلیج فارس که به زیرساخت‌های برق نسبتا خوبی مجهز هستند، ناگزیر به اعمال خاموشی شده‌اند.
هر افزایش دمای یک درجه‌ای موجب افزایش تقریباً ۱۸۰۰ مگاوات باری به شبکه برق می‌شود که در عین حال، ظرفیت تولید برق و زیرساخت‌های شبکه به مقدار بیش از ۴۰۰ مگاوات کاهش خواهد یافت. به‌عبارت‌دیگر، با هر درجه افزایش دما، ناترازی بین تولید و مصرف برق به بیش از ۲۲۰۰ مگاوات تحمیل می‌شود؛ به گونه‌ای که به ازای هر یک درجه افزایش دما، اختلاف بین بار و تولید یا افزایش بار و کمبود تولید به همین میزان می‌رسد که این موضوع منجر به ایجاد ناترازی خواهد شد.
با این حال، تا به این لحظه علی‌رغم دمای فوق‌العاده بالا، شاهد پایداری در شبکه سراسری برق کشور هستیم. در دو سال گذشته، با وجود ناترازی موجود بین مصرف و تولید، مدیریت مصرف در زمان اوج بار به خوبی انجام شده است و پیش‌بینی می‌شود این سال نیز به‌طور موفقیت‌آمیز از اوج بار عبور کنیم.
برق مشترکان پرمصرف خانگی محدود می‌شود
اکثریت مشترکان بخش خانگی در هفته‌های اخیر، با برنامه‌های مدیریت مصرف همکاری خوبی داشته‌اند، اما تعدادی از مشترکان نیز وجود دارند که مصرف آن‌ها بین ۲ تا ۳ برابر الگوها است. طبق سخنان محرابیان، وزیر نیرو، در دو هفته آینده ناچاریم به‌منظور حفظ حقوق سایر مشترکان، برق این افراد را در صورت نیاز محدود کنیم و حتی ممکن است نسبت به قطع برق آن‌ها اقدام شود.
وزیر نیرو افزود که هدف‌گذاری برای مدیریت مصرف در بخش اداری به میزان ۱۵۰۰ مگاوات بوده است، اما گزارش‌ها نشان می‌دهد که حداکثر همکاری ادارات به ۱۲۰۰ مگاوات رسیده که گواهی بر این است که برخی از ادارات به تعهدات خود در کاهش مصرف انرژی عمل نکرده‌اند. دولت همواره تاکید داشته که باید برنامه‌های مدیریت مصرف از بخش‌های دولتی شروع شود و شرکت‌های توزیع موظف‌اند به قطع برق آن دسته از اداراتی که اقدام به کاهش مصرف نمی‌کنند، بپردازند.
در وضع فعلی، هیچ راهی جز مدیریت مصرف برق نداریم و لازم است که تمامی مشترکان نسبت به این موضوع حساس باشند. اعلام شده که اگر هر مشترک تنها ۱۵ درصد از مصرف برق خود را کاهش دهد، می‌توان بسیاری از مشکلات را حل کرد. برای این هدف نیز توانیر مشوق‌هایی را برای مشترکان صنعتی و خانگی در نظر گرفته است.
۴۰ درصد مشترکان پاداش گرفتند
به‌نحوی که صنایع در صورت استفاده از مولد خورشیدی و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف، می‌توانند از ضرایب تشویقی ۱.۳ برابر در معافیت‌های طرح‌های مدیریت مصرف بهره‌مند شوند. همچنین مشترکان بخش کشاورزی که بیش از ۵ ساعت با صنعت برق همکاری کنند، علاوه بر رایگان شدن برق در ایام تابستان، مشمول دریافت پاداش صرفه‌جویی تا ۲۰۰۰ تومان به ازای هر کیلووات ساعت خواهند شد.
علاوه بر این، طبق پویش “با انرژی” بر روی قبوض برق، مشترکانی که مصرف خود را نسبت به سال گذشته کاهش داده‌اند، نیز پاداش مدیریت مصرف دریافت می‌کنند و تاکنون حدود ۴۰ درصد از مشترکان موفق به دریافت این پاداش شده‌اند.
اما چگونه مصرف را کاهش دهیم؟
یخچال و فریزر جزو وسایل برقی هستند که باید به‌طور دائمی به پریز برق متصل بوده و قطع آن حتی برای چند ساعت می‌تواند باعث فساد مواد غذایی شود. تنظیم درجه ترموستات یخچال بین ۳ تا ۵ درجه به صرفه‌جویی برق کمک شایانی خواهد کرد. همچنین فریزر که مواد غذایی را برای مدت طولانی نگه می‌دارد، از جمله دستگاه‌هایی با مصرف بالای انرژی است که با تنظیم درجه ترموستات بین ۱۵ تا ۱۸ درجه سانتی‌گراد زیر صفر، می‌توان مصرف انرژی را در آن کاهش داد.
باز و بسته کردن مکرر در یخچال و فریزر باعث افزایش ۱۰ کیلووات ساعت مصرف برق و افزایش هزینه‌ها خواهد شد و به هدر رفت سرمای داخل نیز منجر می‌شود. همچنین، خرابی لاستیک در یخچال و فریزر می‌تواند مصرف انرژی را تا ۲۰ درصد افزایش دهد؛ بنابراین ضروری است که نوار دور یخچال را مرتب بررسی کرده و در صورت وجود کوچک‌ترین نشتی، نسبت به تعویض آن اقدام کرد.
از کنار هم چیدن و چسباندن ظروف و مواد غذایی در داخل یخچال و فریزر اجتناب کنید، چراکه این کار می‌تواند عملیات گردش هوا در این وسایل را مختل کرده و مصرف را بالا ببرد. همچنین از قرار دادن ظروف گرم در یخچال خودداری کنید. برفک یخچال نیز باید به‌صورت منظم تمیز شود، زیرا وجود ضخامت برفک بیش از ۵ میلی‌متر باعث بالا رفتن مصرف انرژی می‌شود.
به‌منظور تهویه مناسب در اطراف یخچال و فریزر، سعی کنید فاصله‌ای حدود ۱۰ سانتی‌متر از دیوارها حفظ شود؛ این کار می‌تواند مصرف برق به میزان ۵ کیلووات ساعت در یک ماه کاهش دهد.
پیش از هر اقدامی، توجه به برچسب انرژی در انتخاب یخچال و فریزر بسیار حائز اهمیت است و انتخاب بهینه‌ترین حالت ممکن برای خرید یخچال و فریزر با شاخص A و +A ضروری می‌باشد. برخی خانواده‌ها به‌رغم خرید یخچال و فریزر جدید، هنوز از مدل قدیمی استفاده می‌کنند، در حالی که یخچال‌های قدیمی مصرف برق بسیار بالایی دارند و می‌توانند هزینه‌های مصرف برق خانوار را دو برابر کنند.
کولر مصرف‌کننده اصلی برق
استفاده از کولرهای گازی، اسپلیت و داکت اسپلیت‌ها حتی در مناطق معتدل کشور در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری داشته است، در حالی که کولرهای آبی به لحاظ تولید رطوبت و خنکای بهینه، گزینه صرفه‌جویی و مصرف متعادل‌تری به شمار می‌روند. این کولرها به‌عنوان بهترین انتخاب برای بسیاری از نقاط کشور که بیش از ۸۰ درصد مساحت را پوشش می‌دهند، شناخته می‌شوند.
اکنون سوال این است که چگونه می‌توان حداکثر بهره‌وری را از کولرهای آبی داشت در عین حال که مصرف انرژی در سطح مطلوب و توام با رفاه و آسایش باشد؟ سرویس‌دهی منظم و دوره‌ای به کولر، علاوه بر افزایش عمر مفید دستگاه، با شستشو و تعویض به‌موقع پوشال‌ها، مصرف انرژی را کاهش می‌دهد و از نظر اقتصادی نیز به‌صرفه است.
نکته‌ای که باید به‌خاطر بسپارید این است که استفاده از “دور کند” کولر آبی می‌تواند مصرف برق را بیش از ۵۰ درصد کاهش داده و به همین نسبت قبض برق ما را نیز پایین بیاورد. شاید تصور کنید که این روش در روزهای بسیار گرم ممکن نیست، اما هر مشکل راه‌حلی دارد؛ نصب سایه‌بان بر روی کولر و عایق‌بندی مناسب کانال‌ها، به همراه بسته بودن درها و پنجره‌ها، می‌تواند از ورود هوای گرم به داخل منزل و اتلاف هوای خنک جلوگیری کند.
هنگام خرید کولر آبی، مهم است که به برچسب انرژی توجه کرده و کولر را با مشخصات فنی و متناسب با نوع نیاز خود تهیه کنید. استفاده همزمان از چندین وسیله گرمازا مانند اجاق‌گاز، سماور، لامپ‌های گرم‌كننده، می‌تواند دمای خانه را افزایش دهد و نیاز به استفاده از کولر را بالا ببرد.
در مناطق گرمسیر و شرجی کشور که دما و رطوبت بالاست، استفاده از کولرهای گازی به دلیل الگوی مصرف برق خاص این مناطق توجیه‌پذیر است، به‌خصوص که در ماه‌های گرم می‌تواند به ۳۰۰۰ کیلووات ساعت برسد. البته بسیاری از افراد از کارشناسان می‌پرسند که دمای مناسب برای کولرهای گازی چیست تا هم خنکی مطلوب را تأمین کند و هم قبض برق را به حداقل برساند.
کارشناسان دمای آسایش کولرهای گازی را بین ۲۴ تا ۲۶ درجه توصیه می‌کنند و باور دارند که سرویس به‌موقع کندانسور کولرگازی و شستشوی مداوم فیلترها و شبکه داخلی در صرفه‌جویی ۱۰ تا ۱۵ درصدی برق اثرگذار است. همچنین، نصب درزگیر مناسب در اطراف کولر و جلوگیری از قرار گرفتن در معرض تابش مستقیم نور خورشید نیز تأثیر بسزایی در کاهش مصرف انرژی دارد. خاموش کردن کولر گازی در شرایط معین می‌تواند تا ۳۰ درصد مصرف برق خانوار را کاهش دهد.
به دنبال لوازم برقی با نشان استاندارد و برچسب انرژی باشید
خاموش کردن لامپ‌های اضافی یا به عبارتی قاعده “لامپ اضافه خاموش” شاید موضوعی تکراری باشد، اما یادآوری این نکته که همیشه لوازم برقی غیرضروری را باید خاموش کرده و از پریز جدا کنید، خالی از لطف نیست. استفاده از لامپ‌هایی با بهره نوری بالا، نظیر لامپ‌های LED، که شار نوری بالا و توان مصرفی کمتری دارند، نیز به بهینه‌سازی مصرف برق کمک می‌کند.
همیشه باید وسایل برقی دارای نشان استاندارد و برچسب انرژی را خریداری کنید و تلاش کنید وسایلی را انتخاب کنید که در مصرف انرژی در پایین‌ترین سطح و بهره‌وری بالا باشند. این اطلاعات در برچسب انرژی محصولات درج شده است.
اگر کنتور برق منزل شما دیجیتال و سه تعرفه‌ای است، از وسایل پرمصرف مانند اتو، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی، بخار شور و … در ساعات اوج مصرف استفاده نکنید. بهترین زمان برای استفاده از این تجهیزات در ساعات کم‌باری یا میان‌باری است. استفاده از وسایل برقی در این ساعت‌ها باعث اعمال تخفیف در قبض برق خواهد شد.
از قرار دادن لوازم صوتی و تصویری در حالت استندبای (آماده به کار) خودداری کنید و بهتر است که برق آن‌ها را کاملا قطع کنید. تمامی این لوازم که در حالت استندبای قرار دارند، در حال مصرف برق هستند و حتی اگر میزان مصرف آن‌ها در این حالت کم باشد، در درازمدت منجر به افزایش هزینه برق می‌شود. همچنین، نوسانات برق می‌تواند به این لوازم آسیب برساند.
مصرف انرژی ایران تنها از نصف مصرف ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا بیشتر است، به طوریکه ما ۶۰ درصد از مصرف انرژی ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا را به خود اختصاص داده‌ایم. بی‌شک، مشارکت مردم در کاهش میزان مصرف انرژی، کلید عبور از شرایط فعلی خواهد بود.