ضعف مثانه یکی از عوارض شناخته‌شده‌ای است که با افزایش سن ارتباط دارد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که نوکتوریا، یا نیاز به ادرار کردن در شب، می‌تواند بین ۶۹ تا ۹۳ درصد از مردان بالای ۷۰ سال را تحت تأثیر قرار دهد. این مشکل معمولاً با هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات، که به بزرگ شدن پروستات و بافت‌های اطراف آن در پی افزایش سن مربوط می‌شود، مرتبط است.
الزبیدی، سرپرست بخش سبک زندگی و فعالیت‌های ورزشی در کالج سلطنتی پزشکان عمومی انگلیس بیان می‌کند: برای شمار زیادی از مردان بالای ۶۰ سال، این امر به معنای کاهش توانایی آن‌ها برای تخلیه مثانه است. این افراد زمان بیشتری را در دستشویی صرف می‌کنند و به‌طور کلی ادرار را در مثانه حفظ می‌کنند، به همین دلیل نیز احتمال بیشتری دارد که در شب با تحریک ادراری از خواب بیدار شوند.
به‌علاوه، الزبیدی به یک روند نگران‌کننده‌ای اشاره می‌کند که اخیراً متوجه شده است؛ تعداد زیادی از بیمارانی که برای ویزیت به او مراجعه می‌کنند، مردان و زنانی در دهه ۲۰ و ۳۰ سالگی هستند. برخی از کارشناسان دریافته‌اند که نوکتوریا می‌تواند تا ۴۴ درصد از مردان بین ۲۰ تا ۴۰ سال را تحت تأثیر قرار دهد. اما علت این پدیده چیست؟
یکی از نظریه‌ها این است که تحریک ادرار در شب ناشی از سبک زندگی مدرن ما است. الزبیدی می‌گوید: من معتقدم که عادات نوشیدن، عامل اصلی این مسئله هستند. مردم معمولاً در طول روز به‌خاطر مشغله فراوانی که دارند، کمتر مایعات می‌نوشند، در حالی که بدن ما برای مصرف مایعات در صبح طراحی شده است. افرادی که به دلیل تشنگی در شب آب بیشتری می‌نوشند، در ساعات ابتدایی صبح که مثانه‌شان پر است، از خواب بیدار می‌شوند.
این عادات نوشیدنی نادرست ممکن است به دلیل علاقه‌مندی ما به پلتفرم‌های استریم و شبکه‌های اجتماعی تشدید شده باشد. یک مطالعه اخیر با بررسی داده‌های نظرسنجی ملی سلامت و تغذیه در ایالات متحده نشان داد که ۳۲ درصد از شرکت‌کنندگان بالای ۲۰ سال در طول شب دو بار یا بیشتر برای ادرار کردن از خواب بیدار می‌شوند. در بین افرادی که روزانه پنج ساعت یا بیشتر را به تماشای ویدیو اختصاص می‌دهند، احتمال این وضعیت تقریباً ۵۰ درصد افزایش می‌یابد.
علاوه بر این، عوامل دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند به وجود نوکتوریا کمک کنند. «ربکا حداد»، پزشک بیمارستان «روچیلد» در پاریس که تحقیقات خود را به‌طور خاص بر روی نوکتوریا و پیری متمركز کرده، اظهار می‌کند که سیگار کشیدن، الکلی نوشیدن و کم‌تحرکی همگی قابلیت مثانه را کاهش می‌دهند و منجر به افزایش نیاز به ادرار کردن می‌شوند. او خاطرنشان می‌کند که بین فعالیت بدنی و تولید ادرار در طول روز و شب رابطه‌ای وجود دارد.
حداد به‌طور خاص بیان می‌کند که نشستن طولانی‌مدت در طول روز یا خیره شدن به صفحه نمایش در شب می‌تواند ریتم شبانه‌روزی بدن را تغییر دهد و به پدیده عجیبی به نام پُرادراری شبانه (Nocturnal Polyuria) منجر شود، به طوری که افراد در طول روز به‌طور طبیعی ادرار می‌کنند اما در شب مقدار زیادی ادرار تولید می‌کنند.
علاوه بر این، تغییرات هورمونی قابل توجه در زندگی می‌تواند منجر به افزایش شيوع نوکتوریا با بالا رفتن سن شود. حداد اشاره می‌کند که اگرچه معمولاً این مشکل به‌عنوان یک مسئله مردانه در نظر گرفته می‌شود، ولی برای زنان نیز به همان اندازه مشکل‌زا است. یک تحقیق پیشرو به نام «اپی‌لوتس» (EpiLUTS) که روی ۳۰ هزار نفر انجام شد، نشان داد که ۶۹ درصد مردان و ۷۶ درصد زنان بالای ۴۰ سال با نوکتوریا مواجه هستند و این موضوع باعث می‌شود که حداقل یک بار در طول شب از خواب بیدار شوند.
او تأکید می‌کند که نوکتوریا قطعاً فراتر از مشکل پروستات است. یائسگی یکی از دوره‌های نوسانی است که می‌تواند به‌طور کلی بر ظهور آن تأثیر بگذارد. کاهش سطح هورمون استروژن ممکن است منجر به تغییرات آناتومیکی و فیزیولوژیکی در مثانه شود که در نتیجه، عملکرد مثانه را تحت تأثیر قرار می‌دهد. همچنین کمبود استروژن می‌تواند تولید بیش از حد ادرار در شب را نیز به همراه داشته باشد.
اما چطور می‌توان از بروز ادرار شبانه جلوگیری کرد؟
به گزارش یورونیوز، هنگامی که بحث به پیشگیری از نوکتوریا می‌رسد، بهترین توصیه ممکن است تمرکز بر روی برنامه‌ریزی مصرف بیشتر مایعات در اوایل روز باشد. به‌طور خاص، الزبیدی توصیه می‌کند که در سه ساعت قبل از خواب، بیش از ۳۳۰ میلی‌لیتر مایعات مصرف نکنید. این مقدار معادل یک قوطی نوشابه معمولی یا یک لیوان بزرگ آب است.
اگر بیدار شدید و مجبور به رفتن به دستشویی شدید، سعی کنید زودتر به خواب بازگردید. احتمالاً وسوسه می‌شوید که پیام‌های گوشی‌تان را چک کنید یا در شبکه‌های اجتماعی بچرخید، اما باید بدانید که نور صفحه نمایش می‌تواند بر سطح هورمون‌های خواب تأثیر بگذارد و به سخت‌تر خوابیدن شما منجر شود.
دکتر الزبیدی به مردم توصیه می‌کند: زمانی که برای رفتن به سرویس بهداشتی بلند می‌شوید، سعی کنید هیچ چراغی را روشن نکنید. چشمانتان باید با تاریکی کنار بیایند، چراکه از خواب بیدار شده‌اید. سپس باید تلاش کنید که به زودتر به رختخواب برگردید. همچنین، یکی از سیگنال‌های کلیدی که بدن برای خوابیدن استفاده می‌کند، کاهش دما است. بنابراین، وقتی دوباره به رختخواب می‌روید، کافی است روبالشتی را بچرخانید یا پتو را کنار بزنید، این کار احتمالاً به شما کمک می‌کند دوباره خواب‌آلودگی را حس کنید.
پنج دلیل دیگر که منجر به بیدار شدن شبانه شما می‌شود
– دمای خیلی زیاد: در طول خواب، دمای اصلی بدن شما باید بین ۱ تا ۲ درجه سانتی‌گراد کاهش یابد. این الگو در بین تمامی پستانداران یکسان است. با این حال، اگر خیلی گرم شوید – که می‌تواند ناشی از مصرف وعده غذایی حجیم نزدیک به زمان خواب یا نوشیدن الکل یا کافئین در عصر باشد (زیرا هضم غذا متابولیسم شما را افزایش می‌دهد) – ممکن است در ورود به خواب عمیق با مشکل روبرو شوید. همچنین ممکن است پتوی شما خیلی گرم باشد.
– استرس: یک روز پراسترس ممکن است به معنای فعال شدن یک شبکه پیچیده در بدن به نام محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-آدرنال باشد که مغز و غدد مختلف را به هم مرتبط می‌کند. این در حالی است که شما در تلاشید بخوابید. به همین دلیل، سطح هورمون استرس، یعنی کورتیزول، در ساعات اولیه صبح به‌طرز غیرعادی بالا می‌رود و می‌تواند چرخه طبیعی خواب شما را به‌هم بزند.
– وقفه تنفسی در خواب: این عارضه که به‌عنوان آپنه شناخته می‌شود، وضعیتی است که موجب وقفه در تنفس می‌شود. این مشکل حدود ۱.۵ میلیون نفر را در انگلیس تحت تأثیر قرار می‌دهد و در افرادی با وزن اضافه شایع‌تر است. کمبود اکسیژن ناشی از این عارضه زنگ خطر بقا را فعال می‌کند و در نتیجه شما برای شروع دوباره تنفس از خواب بیدار می‌شوید و همین امر خواب شما را مختل می‌سازد. به همین دلیل، مبتلایان به این بیماری صبح‌ها احساس خستگی شدیدی می‌کنند.
– سوزش سر دل: خوابیدن برای مدت طولانی در تخت می‌تواند به غذا و اسید معده اجازه دهد تا به سمت مری بالا بیاید. این مشکل به‌تدریج در طول شب افزایش می‌یابد و باعث سوزش و ناراحتی می‌شود که شما را از خواب بیدار می‌کند. این حالت می‌تواند ناشی از سیگار کشیدن، مصرف وعده‌های سنگین قبل از خواب، خرید غذاهای تند، اسیدی یا چرب و همچنین نوشیدن الکل و نوشابه‌های گازدار باشد.
– سندرم پای بی‌قرار: این بیماری که به‌طرز حیرت‌آوری شایع است، حدود ۵ تا ۱۰ درصد از بزرگسالان در انگلیس را مبتلا می‌کند و می‌تواند دلایل مختلفی از جمله زمینه‌های ژنتیکی تا کمبود آهن در مغز داشته باشد. برخی داروهای ضد افسردگی یا آنتی‌هیستامین نیز ممکن است این وضعیت را تشدید کنند. افراد مبتلا به این بیماری معمولاً احساس سوزن سوزن شدن یا کشیدگی در پاهای خود دارند و علائم آن در شب شدیدتر می‌شود. بهترین روش‌های درمان شامل ورزش روزانه، تنظیم برنامه خواب منظم، کشش عضلات پا قبل از خواب و استحمام با آب گرم است.