در یک سو، آغاز فرآیند پیرمغزی مثل تحلیل در سیستم عضلانی یا ظهور مشکلات گوارشی، معمولاً بدون درد و بهصورت تدریجی و خاموش صورت میگیرد، به همین دلیل کمتر به آن توجه میشود، هم توسط افراد و هم سیستمهای بهداشتی.
دکتر هیوا محمدی، متخصص در علوم اعصاب و عضو هیئت علمی گروه مغز و اعصاب دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در این راستا اعلام کرد که افراد باید برای حفظ سلامت مغز خود و افزایش ذخیره مغزی خود اقدام کنند، زیرا این امر به بهبود کیفیت زندگی و افزایش طول عمر کمک میکند.
محمدی اضافه کرد که مراکز دانشگاهی و تیمهای پژوهشی در سطح جهانی روشهای متنوعی را برای تقویت ذخیره مغزی ارائه کردهاند و یکی از اساسیترین این نکات، توجه به خودمراقبتی است. انجام معاینات دورهای و حفاظت از خود در برابر عوارض بیماریهای سیستمیک مثل دیابت، فشار خون و اختلالات هورمونی، از جنبههای ضروری مراقبت از مغز به شمار میروند.
وی همچنین بر اهمیت دوری از سیگار، مواد مخدر و الکل تأکید کرد و افزود که پژوهشها به طور کلی نشاندهنده مضرات این موارد برای سیستم عصبی هستند.
از سوی دیگر، وی نوع تغذیه را نیز نکتهای مهم در این زمینه معرفی کرد و اظهار داشت: همانگونه که برای دیگر سیستمهای فیزیولوژیک بدن، تغذیه سالم عامل کلیدی برای سلامت مغز محسوب میشود. در این راستا، پرهیز از مصرف غذاهای چرب و نمکی و همچنین مواد افزودنی، در کنار مصرف مواد غذایی سالم مانند غذاهای دریایی، سبزیجات تازه و میوهها برای نگهداری از سلامت مغز ضروری است.
محمدی ادامه داد که مغز به جز تغذیه فیزیکی، به تغذیه حسی، شناختی و عاطفی هم نیاز دارد و مطالعه یکی از بهترین روشها برای تأمین نیازهای شناختی مغز محسوب میشود. همچنین، داشتن روابط خانوادگی، عاطفی و اجتماعی سالم میتواند به حفظ سلامت مغز کمک کند و روند پیر شدن آن را به تأخیر اندازد.
این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه همچنین یادآور شد که خواب کافی و باکیفیت یکی از ارکان ضروری برای سلامت مغز و جلوگیری از پیری زودرس است. افسوس که برخی والدین با افتخار از شب زندهداریهای فرزندانشان در مسیر قبولی در امتحانات یاد میکنند، در حالی که خواب بخش حیاتی و غیرقابل جبران در عملکرد مغز است. بهطور کلی، انسان طبق سن خود به ساعت مشخصی خواب در شب نیاز دارد و رعایت این امر برای حفظ سلامت مغز ضروری است.
محمدی در پایان اشاره کرد که یادگیری مهارتهای جدید نیز موضوعی بسیار مهم به شمار میرود. به منظور داشتن مغزی سالم، کارآمد و مقاوم، باید دائماً آن را به چالش کشید و یادگیری زبانهای دوم و سوم از بهترین روشها به شمار میآید. ضمن اینکه فراهم کردن شرایط دو زبانه یا سه زبانه بودن برای کودکان میتواند بسیار مفید باشد.
این متخصص مغز و اعصاب در انتها به اهمیت فعالیتهای فیزیکی و ورزش اشاره کرد و گفت: مغز برای عملکرد بهینه نیازمند سیستم خونرسانی (قلبی-عروقی) سالم و قوی است و فعالیتهای فیزیکی میتواند خونرسانی به مغز را به شکلی موثر بهبود بخشد. علاوه بر این، ورزش و فعالیت بدنی بهترین وسیله برای حفظ تناسب اندام و جلوگیری از چاقی میباشد.
