روش‌های مراقبت از سلامت چشم‌ها چیست؟

مصطفی فقهی در رابطه با اهمیت مراقبت از چشمان گفت: نوع مراقبت از چشم بسته به عوامل چون شرایط سنی، محیط کار و وضعیت جوی متفاوت است. به عنوان مثال، در کودکان باید از تماس با اجسام تیز نظیر چاقو، اسباب‌بازی‌های شیشه‌ای یا طلقی که به راحتی می‌توانند به چشمان آنها صدمه بزنند، و همچنین لیزرهای مضر اجتناب شود.

او ادامه داد: جنبه دیگری از مراقبت به محیط کار مرتبط می‌شود. افرادی که در مشاغل متخصصی نظیر جوشکاری یا کارخانه‌ها فعالیت دارند و در معرض مواد شیمیایی، اجسام پرتاب‌شونده یا اشعه‌های مضر قرار دارند، باید با استفاده از عینک‌های حفاظتی صنعتی یا طلق‌ها و شیشه‌های ویژه از سلامت چشمان خود محافظت کنند.

فقهی اعلام کرد: علاوه بر این، بخشی از مراقبت از چشمان، عمومی است. به ویژه در فصل تابستان، به دلیل تابش شدید نور آفتاب، تمامی افراد باید از کلاه با لبه‌دار و عینک‌های آفتابی مناسب استفاده کنند تا از آسیب‌های ناشی از تابش نور خورشید به چشمانشان جلوگیری نمایند. در این خصوص، هیچ چیز نمی‌تواند جایگزین عینک‌های درست باشد.

پیشگیری از «خشکی چشم»

این جراح و متخصص چشم‌پزشکی بیان کرد: یکی دیگر از نکات مهم به ویژه برای افراد میانسال و بالاتر که در مناطق گرم و خشک زندگی می‌کنند، استفاده از مرطوب‌کننده‌های چشمی است. در این مناطق، بسبب تبخیر اشک، چشم‌ها بیشتر در معرض خشکی و عوارض آن قرار دارند.

او توصیه کرد: افرادی که در معرض مواد شیمیایی یا آلودگی‌های محیطی یا گرمای شدید هستند، باید روزانه از اشک‌های مصنوعی استفاده کنند.

فقهی درباره حفاظت از چشمان صحبت کرد: در علم چشم‌پزشکی، پدیده‌ای به نام تطابق وجود دارد و سن تطابق در افراد مختلف ممکن است متفاوت باشد. برخی افراد به طور طبیعی نیازی به عینک ندارند، بنابراین تا زمانی که سن آنها زیر ۴۰ باشد، سیستم طبیعی بدن قادر است فاصله مناسب برای استفاده از کامپیوتر، مطالعه و نوشتن را تنظیم کند، اما در مطالعات مشاهده شده است که اختلالات در چشم افرادی که در مشاغلی مانند قالیبافی یا مشاغل اداری با کامپیوتر مجبورند مدت طولانی‌ای از فاصله نزدیک کار کنند، بیشتر است.

او افزود: رعایت نور مناسب در مراقبت از چشمان از اهمیت زیادی برخوردار است و هرچه بیشتر از نور طبیعی استفاده شود، وضعیت بینایی چشم‌ها بهتر خواهد بود، در حالی که استفاده مفرط از نور مصنوعی می‌تواند منجر به خستگی و مشکلات چشمی شود.

تمرین‌هایی برای استراحت چشم‌ها

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز خاطرنشان کرد: لازم است افراد در هنگام کار، هر ۲۰ تا ۳۰ دقیقه، برای ۵ تا ۱۰ دقیقه به اشیای دورتر از فاصله‌ای بالای شش متر نگاه کنند یا به مدت دو تا سه دقیقه چشم‌ها را ببندند تا عضلات چشم استراحت کنند و از خستگی مفرط جلوگیری شود و سلول‌ها انرژی خود را حفظ کنند.

او بیان کرد: تمامی کسانی که به اجسام در فاصله‌ای نزدیک نگاه می‌کنند، باید زمان استراحت چشم‌های خود را جدی بگیرند.

این جراح و متخصص بیماری‌های چشمی گفت: گاهی کودکان ساعت‌ها به صفحه‌نمایش رایانه خیره می‌شوند و نتیجه‌اش، علاوه بر خستگی شدید عضلانی، خشکی بیش از حد چشمان است که می‌تواند باعث طولانی‌تر شدن روند درمان آنها شود.

او اشاره کرد: برخی می‌گویند باید از فاصله مشخصی به تلویزیون نگاه کرد، اما در حقیقت این مساله به ابعاد تلویزیون بستگی دارد. با توجه به پیشرفت فناوری، تلویزیون‌های جدید بسیاری از امواج نامطلوب را فیلتر می‌کنند، بنابراین الزام به رعایت فاصله زیاد اثبات نشده و افراد می‌توانند به راحتی از هر جا که می‌خواهند به تلویزیون نگاه کنند.

فقهی افزود: پیشنهاد می‌شود به طور مرتب پلک بزنید تا از خشک شدن قرنیه جلوگیری شود. اپراتورهای حرفه‌ای که ساعت‌ها در برابر مانیتور می‌نشینند، می‌توانند از عینک‌های مخصوص استفاده نمایند که ممکن است کمکی کننده باشند، اما هیچ چیز نمی‌تواند جایگزین رعایت فاصله شش متری و بستن چشم‌ها برای دو تا سه دقیقه به منظور استراحت عضلات باشد و در صورت عدم رعایت این نکته، قطعا با مشکلات چشمی مواجه خواهند شد.

کی به چشم‌پزشک مراجعه کنیم؟

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفت: زمان مراجعه به چشم‌پزشک به شرایط سنی و وجود بیماری‌های زمینه‌ای بستگی دارد، اما حتماً افراد باید پیش از شش سالگی معاینه شوند.

او ادامه داد: والدین، به ویژه آنهایی که خود عینکی هستند یا سابقه بیماری‌های چشمی دارند، باید به حرکات چشمی کودک دقت کنند. گاهی اوقات برخی حرکات کودک، نظیر نزدیک شدن به تلویزیون یا انحراف چشم‌ها می‌تواند زنگ خطری باشد که نیاز به مراجعه به پزشک را نشان دهد.

فقهی ذکر کرد: در صورت عینکی بودن خانواده یا نیاز کودک به عینک، باید قبل از ۱۰ سالگی عینک به او داده شود تا از بروز تنبلی چشم جلوگیری شود، زیرا در صورت بروز این مشکل بعد از ۱۴ سالگی درمان دشوار خواهد بود.

او افزود: اگر کسی عینکی است، باید حتماً عینک بزند، مگر اینکه با روش‌هایی مثل لیزر امکان حذف عینک وجود داشته باشد.

این جراح و متخصص بیماری‌های چشمی تأکید کرد: جوانانی که مشکلی ندارند، غالباً نیاز به معاینات دوره‌ای ندارند مگر اینکه عینکی باشند که در این صورت باید سالی یکبار به پزشک مراجعه کنند.

او ادامه داد: افرادی که در سنین میانسالی به بالا قرار دارند، باید به صورت دوره‌ای معاینه شوند و آنهایی که بیماری زمینه‌ای ندارند، معمولاً هر پنج سال باید معاینه شوند. پس از ۴۰ سالگی که پیرچشمی آغاز می‌شود، احتمال نیاز به عینک نزدیک‌بینی بیشتر می‌شود، بنابراین این افراد باید هر دو سال یکبار چشمان خود را معاینه کنند.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز گفت: در افراد بالای ۵۰ سال احتمال بروز خشکی چشم و آب مروارید وجود دارد و شایسته است که این افراد معایناتی دوره‌ای انجام دهند. افرادی که شرایط زمینه‌ای مانند دیابت دارند که به چشم آسیب می‌زند، باید بنا به تشخیص پزشک و در فواصل زمانی مشخص به پزشک مراجعه کنند. در برخی موارد، مصرف داروها هم باید به صورت مرتب کنترل شود.

او همچنین اشاره کرد: افرادی که سابقه بیماری آب سیاه دارند باید از سن ۴۰ سال به بالا از نظر فشار چشم مورد ارزیابی قرار گیرند. همچنین کسانی که بیماری فشار خون یا چربی خون بالا دارند نیز باید به صورت دوره‌ای معاینه شوند، به‌ویژه افرادی که دچار علائم حاد هستند که ممکن است آنها را مجبور کند به پزشک مراجعه کنند.