دیروز یکی از هنرمندان منزوی سینمای ایران در نزدیکی سعادت آباد مشاهده شد. «شورانگیز طباطبایی»، بازیگر قدیمی سینما که نزدیک به ۵۰ سال از دنیای فیلم و سینما به دور مانده، با انتشار تصاویرش در مراسمی مانند یادبود زری خوشکام، همکار پیشینش، خبرساز شد. در این مراسم که افرادی چون هانیه توسلی و محمدرضا فروتن نیز حضور داشتند، ورود این چهرهی مشهور سینمای پیش از انقلاب، در شرایطی که بسیاری از همنسلان او در خارج از ایران به سر میبرند، در فضای مجازی توجهها را جلب کرد.
شورانگیز طباطبایی که به نام مستعار کاترین شناخته میشود، با فیلم «اکبر دیلماج» به کارگردانی خسرو پرویزی وارد دنیای سینما شد. حضور او در این فیلم که با بازی رضا ارحام صدر، ایرن زازیانس و دیانا همراه بود، او را به عنوان یک استعداد تازه در سینمای ایران به نمایش گذاشت و باعث شد تا به سرعت مورد توجه کارگردانان مختلف قرار گیرد؛ بهگونهای که دستمزد او از ۳۰ هزار ریال به ۳۰۰ هزار ریال افزایش یافت. بعد از انقلاب، او در ایران ماندگار شد و پس از گذشت چهار دهه، در سال ۱۳۹۷ در مراسم رونمایی فیلم «پناه» با همسرش، محمد صالح علا، مجری تلویزیون، حضور یافت و مورد استقبال حاضران قرار گرفت.
شورانگیز طباطبایی در سال ۵۷ با محمد صالح علا ازدواج کرد. محمد صالح علا که نامش برای بسیاری از ما آشناست، شخصیتی است که بارها جمله “سلام بر شما هموطنانِ جان” از او را از رادیو و تلویزیون شنیدهایم و لحن بغضآلود و صمیمیاش با “محبوبِ من”هایش حداقل یک بار قلبهای ما را از احساس پرتگاه آرامش به هیجان آورده است.
شورانگیز طباطبایی در زمانی به اوج شهرت خود رسید که سینمای ایران نیاز فراوانی به چهرههای جدید و نوظهور داشت و این تقاضا موجب شد تا هنرمندان دیگری نیز به مرور وارد عرصه سینما شوند. او هنرمندی بود که قبل از ورود به دنیای سینما، بارها برای حضور در پروژههای فیلمسازی دعوت شده بود، اما هدف او شرکت در فیلمهای برجسته بیشتری بود.
پیش از اینکه با نام کاترین نقش اصلی فیلم «اکبر دیلماج» را به عهده بگیرد، او با نام شاپرک در چند صحنه از فیلم «خشم و خون» که هنوز به نمایش گذاشته نشده بود، حضور یافت. اما به دلیل اینکه در آن فیلم نتوانسته بود نمایشی درخشان از خود به نمایش بگذارد، از پذیرفتن نقشهای کوتاه بعدی اجتناب کرد و در پی فرصتی ماند که بتواند با ایفای نقش اصلی در فیلمها به موفقیتی دست یابد.
آثار برجسته این هنرمند
در پایان این مطلب، به بررسی برخی از آثار کلیدی او میپردازیم. بازیگری که فقط یک دهه در عرصه سینما فعال بود، اما همچنان نامش در تاریخ سینمای ایران ماندگار باقی مانده است.
اکبر دیلماج
فیلم «اکبر دیلماج»، به کارگردانی خسرو پرویزی و نویسندگی احمد نجیبزاده، در سال ۱۳۵۲ تولید شد. این همکاری موفق میان رضا ارحام صدر، یکی از ستارگان کمدی ایران، با شورانگیز طباطبایی، سکویی بود برای معرفی او به سینما.
کنیز
این اثر که برگرفته از داستان «ربکا» اثر آلفرد هیچکاک است، به کارگردانی کامران قدکچیان و نویسندگی احمد نجیبزاده در سال ۱۳۵۳ ساخته شد. در این فیلم، سعید راد، شورانگیز طباطبایی، توران مهرزاد و جلال پیشواییان به ایفای نقش پرداختند. «کنیز» داستانی تلخ و تأثیرگذار است که بیننده را به گریه میآورد.
پاشنه طلا
به نظر میرسد احمد نجیبزاده سناریوهایش را مختص چند بازیگر خاص همچون شورانگیز طباطبایی طراحی کرده باشد. فیلم «پاشنه طلا»، به کارگردانی نظام فاطمی، در سال ۱۳۵۴ تولید شد. این بار شورانگیز طباطبایی رو در روی یکی از چهرههای تاثیرگذار سینما، یعنی ناصر ملک مطیعی، قرار گرفت و نتیجه کار نیز با توجه به مضمون خاص خود، مورد توجه تماشاگران قرار گرفت.