فریدون جیرانی که در سالهای اخیر عمدتاً در نقش مجری و ارائهدهنده برنامههای تحلیلی سینمایی به چشم آمده، تصمیم دارد تا به عنوان کارگردان، فیلم «نام من، مینا» را به مرحله تولید برساند.
در این پروژه، جیرانی علاوه بر کارگردانی، نقش تهیهکننده را نیز ایفا میکند و امیر عربی عهدهدار نوشتن فیلمنامه این اثر است. انتظار میرود که نخستین نمایش این فیلم در جشنواره فیلم فجر امسال باشد.
آخرین ساخته جیرانی با عنوان «آشفتهگی» در سال ۱۳۹۷ به تولید رسید. این فیلم در سال بعد اکران شد اما در گیشه با ناکامی مواجه گردید و بدین ترتیب جیرانی پس از آن به هیچ پروژه سینمایی دیگری پرداخته و تنها سریال «نهنگ آبی» را ساخته که نسبت به آن واکنشهای نسبتا منفی دریافت کرد.
در طول ۶ سال اخیر که جیرانی بیشتر به اجرای برنامههای تحلیلی سینما و فعالیتهای رسانهای در قالب تولید پادکست و نگارش مقالات مشغول بود، به نظر میرسید که این کارگردان و تاریخنگار سینما دیگر تمایلی به ساخت فیلم جدید نخواهد داشت. اما به نظر میرسد که جیرانی اراده دارد تا شانس خود را به عنوان کارگردان در عصر جدید بررسی کند.
جیرانی فعالیت هنری خود را در سینما با نوشتن فیلمنامه «آفتابنشینها» در سال ۱۳۶۰ آغاز کرد. او تا سال ۱۳۶۶ که فیلم «صعود» را کارگردانی کرد، هفت فیلمنامه دیگر را نیز نوشت. شکست اکران «صعود» تقریباً او را برای بیش از یک دهه از عرصه کارگردانی دور کرد و در این مدت بیشتر به عنوان فیلمنامهنویس یا مشاور فیلمنامه فعالیت مینمود. در سال ۱۳۷۷، فصل جدیدی از مسیر حرفهای جیرانی آغاز شد. در این سال، او «قرمز» را با بازی محمدرضا فروتن و هدیه تهرانی، با حمایت فضای جدید ایجاد شده بعد از دوم خرداد و روی کار آمدن دولت اصلاحات، ساخته که اکران موفقی داشت و هر دو بازیگر اصلی آن موفق به دریافت سیمرغ بلورین از جشنواره فیلم فجر شدند.
جیرانی دهه ۱۳۷۰ را با ساخت فیلم جنجالی «آب و آتش» با بازی پرویز پرستویی، لیلا حاتمی و مرحوم آتیلا پسیانی به پایان رساند. دهه ۱۳۸۰ برای او تقریباً بدون هیجان و رویدادهای بزرگ سپری شد تا اینکه در آخرین سال این دهه، فیلم «من مادر هستم» را ساخت که با چالشهای متعددی در اکران مواجه گردید. این فیلم که داستان تجاوز یک دوست خانوادگی به دختری ۱۹ ساله و قتل مرد توسط دختر و در نهایت محکومیت دختر باردار به اعدام را به تصویر میکشید، با اعتراضات گستردهای از سوی برخی گروهها رو به رو شد. در نهایت با اعمال برخی تغییرات، اعتراضها کاهش یافت و فیلم نیز زودتر از زمان مقرر از اکران خارج شد.
«خفهگی» را میتوان بزرگترین دستاورد سینمایی جیرانی در دهه ۱۳۹۰ به شمار آورد، فیلمی که تحت تأثیر الگوهای ژانر نوآر و با بازی الناز شاکردوست و نوید محمدزاده، دو ستاره جوان سینمای ایران، ساخته شد. «خفهگی» بخشی از ۱۰ فیلم پرفروش سال ۱۳۹۶ گردید و بر پایه موفقیت این فیلم، جیرانی در سال بعد «آشفتگی» را با حالوهوای مشابه و با بازی بهرام رادان تولید کرد که در گیشه به شدت شکست خورد. پس از اکران ناموفق «آشفتگی»، به نظر میرسید که دوران فعالیت جیرانی در سینما به پایان رسیده، به ویژه چون او در آستانه هفتادمین سال عمرش بود و سینمای ایران معمولاً سابقه خوشی با کارگردانانی که در سن بالا پشت دوربین میروند ندارد. اما جیرانی در سن ۷۲ سالگی، با ظهور تحولات سیاسی کشور، به صحنه بازگشته و آماده است تا پروژه جدیدی را آغاز کند.
علاوه بر سینما، جیرانی از سال ۱۳۸۹ به اجرای برنامه تلویزیونی «هفت» پرداخت و این فعالیت را تا سال ۱۳۹۱ ادامه داد. دوره او به عنوان یکی از بهترین و بیطرفانهترین دورههای این برنامه شناخته میشود. همچنین او دو سریال «مرگ تدریجی یک رؤیا» و «تعبیر وارونه یک رؤیا» را برای تلویزیون ساخته است. اولی به نقد روشنفکران غربزده و ستایش ارزشهای بومی پرداخته و دومی نیز یک اثر امنیتی است که به مسائل هستهای میپردازد.
در اکثر آثار جیرانی، نامخانوادگی شخصیت اصلی یا یکی از شخصیتها، مشرقی است. باید دید در این بار کدام بازیگر مشرقی خواهد بود و ارتباط فیلم جدید او، با توجه به نام زنانهاش، با تحولات چند سال اخیر در جامعه ایران چگونه خواهد بود.