تحقیقات اخیر نشان میدهد که مصرف مختلف سبزیجات به طرز قابلتوجهی برای سلامتی beneficial است، اما به تازگی گروهی از پژوهشگران به رهبری موسسه فرانسیس کریک لندن متوجه شدهاند که مولکولهای موجود در سبزیجات چلیپایی مانند بروکلی و گل کلم در تقویت سلامتی ریه و کاهش عفونتها نقش زیادی ایفا میکنند.
این مولکولها در سبزیجات چلیپایی نظیر کلم پیچ، بروکلی و گل کلم به عنوان «لیگاند» عمل کرده و به پروتئینی به نام گیرنده آریل هیدروکربن (AHR)، که عمدتاً در نواحی همچون روده و ریهها وجود دارد، تغذیه میرسانند. این گیرنده در جلوگیری از صدمات بافتی ناشی از عفونتها کمککننده است.
پژوهشگران متوجه شدند که گیرنده آریل هیدروکربن در سلولهای اندوتلیال ریه به شدت فعال عمل میکند و یک لایه سلولی واحد را تشکیل داده که تمامی رگهای خونی را میپوشاند و تبادلها بین جریان خون و بافتهای اطراف را مدیریت میکند. این گیرنده معمولاً در قسمتهایی از بدن که در معرض محرکهای خارجی قرار دارند، از جمله ریهها و رودهها ابراز وجود میکند.
ریهها شامل یک سد حساس هستند که بدن ما را از محیط بیرون مجزا میکند و از دو لایه سلولهای اندوتلیال و اپیتلیال تشکیل شدهاند. در حالی که این مانع برای جذب اکسیژن ضروری و کاربردی است، لازم است که به طور مؤثر ما را در مقابل آلایندهها و میکروبها محافظت کند.
هدف محققان در یک آزمایش روی موشها، تعیین نقش گیرنده آریل هیدروکربن در تقویت این سد ریوی بود. آنها دریافتند در زمانی که موشها به ویروس آنفلوآنزا آلوده شدند، خون در فضای هوایی ریهها پیدا شد؛ اما زمانی که گیرنده آریل هیدروکربن فعال بود، وجود خون به طور قابلملاحظهای در این فضاها کاهش یافت. همچنین موشهایی که دارای سیستم گیرنده آریل هیدروکربن فعالاتر بودند، در طول عفونت، کاهش وزن کمتری را تجربه کرده و توانایی بیشتری برای مواجهه با عفونتهای باکتریایی ثانویه نشان دادند.
نتایج این مطالعه همچنین نشاندهنده ارتباط جالبی بین رژیم غذایی و فعالیت گیرنده آریل هیدروکربن در عفونتهای ویروسی بود. موشهای مبتلا به آنفلوآنزا که قبل از عفونت با لیگاندهای گیرنده آریل هیدروکربن تغذیه شده بودند، کاهش در فعالیت حفاظتی این گیرنده در ریهها را نمایش دادند.
این مشاهدات حاکی از آن است که عادات غذایی بهطور مستقیم بر کارایی گیرنده آریل هیدروکربن تأثیر میگذارند. یافتهها نشاندهنده اهمیت رژیم غذایی غنی از لیگاندهای گیرنده آریل هیدروکربن است؛ چرا که موشهایی که از چنین رژیم غذایی برخوردار بودند، در مقایسه با گروه شاهد که به یک رژیم غذایی معمولی پایبند بودند، دارای سلامت بالاتری در سد ریوی بودند و در طول عفونت کمترین آسیبی را متحمل شدند.
این احتمال وجود دارد که افراد هنگام بیماری نتوانند به رژیم غذایی مناسب پایبند باشند، و در نتیجه مصرف مولکولهای سبزیجات که به فعالیت این سیستم کمک میکند، کاهش یابد. به هر حال، مصرف مقدار زیادی سبزیجات چلیپایی یک انتخاب عالی است، اما تداوم در مصرف آنها در مواقع بیماری اهمیت بیشتری دارد.
این تحقیق به بررسی آنفلوآنزا پرداخته است، اما یافتههای دیگر به این نتیجه رسیدهاند که کووید-۱۹ میتواند فعالیت گیرنده آریل هیدروکربن در ریه را نیز کاهش دهد. بررسی تأثیر دیگر ویروسهای تنفسی بر گیرنده آریل هیدروکربن و همچنین اینکه آیا مولکولهای مختلف موجود در رژیم غذای ما از مسیرهای دیگر به جز گیرنده آریل هیدروکربن بر عملکرد ریه اثر میگذارند نیز موضوعات جالبی برای تحقیق خواهند بود.
این پژوهش در نشریه Nature منتشر شده است.
