برخی از متخصصان علوم تغذیه بر این باورند که حذف کامل قند از رژیم غذایی میتواند همچون مصرف بیرویه آن، عواقب نامطلوبی برای افراد به همراه داشته باشد. بنابراین، باید به ارزش تعادل و میانهروی پایبند بود!
همانطور که ضربالمثلهای قدیمی بیان میکنند: اعتدال، نه افراط و نه تفریط! مصرف قند در زندگی روزمره، از افزودن آن به چای در صبحانه گرفته تا انواع شکلاتها و شیرینیهایی که در جشنها و مراسم مختلف حاضرند، دقیقاً همان قندهای مصنوعی و مضری هستند که به صورت عادت به زندگی ما راه یافتهاند. این قندها میتوانند علاوه بر ایجاد چالشهایی برای تناسب اندام، آسیبهای جدی به سلامت جسمی ما وارد کنند و منجر به بروز بیماریهای گوناگونی شوند. اما پرسش این است که جنبهی مثبت این ماجرا چیست؟
اکنون، با ورود به دنیای مجازی و مرور توییتهای کاربران، حتماً به فراوانی اصطلاح «حذف قند» برخوردهاید که گاهی به صورت علمی و گاهی به شکل شوخی مطرح میشود. این روند به قدری در بین مردم رواج پیدا کرده است که عبارت «من قند را از رژیم غذاییام کنار گذاشتم» به تدریج به یک شوخی عمومی تبدیل شده است. اما آیا واقعاً این حذف قند که به طور ناگهانی به رژیم محبوب جامعه تبدیل شده، سودمندی دارد؟ به نظر میرسد که با وجود رواج این روند، سرانجام خوبی برای آن متصور نیست.
امروزه، وقتی اخبار منتشر میشود، معمولاً شاهد کمبود منابع معتبر برای صحتسنجی هستیم؛ افراد، گروهها و کانالها به آسانی به عنوان منابع خبری شناخته میشوند. اما صحت و واقعیت این اخبار باقیمانده مشخص نیست. مثالی از این موضوع، ترویج سبک زندگی حذف قند است که به سادگی بین مردم بازنشر میشود و به عنوان مدلی برای زندگی سالم و رژیم غذایی مناسب جا میافتد. برای درک بهتر وضعیت، باید با متخصصان تغذیه در ارتباط باشیم تا بفهمیم چگونه افرادی که دانش کافی در زمینه سلامت ندارند، ممکن است با اطلاعات نادرست، خطری برای دیگران ایجاد کنند: «حذف کامل قند با هدفی مثبت، مثل کاهش وزن و بهبود وضعیت جسمانی، ممکن است اجرایی شود، اما واقعیت این است که این اقدام کاملاً غیراصولی و خطرناک است.» این نظر مریم عمادی، مشاور تغذیه و رژیم درمانی است که تأکید میکند: «مصرف بیرویه قند و شکر شامل عواقبی همچون چاقی، دیابت، پیری زودرس و حتی افزایش احتمال آلزایمر میشود، اما بهطور کلی همه چیز نیاز به تعادل دارد، و حذف قند هم از این قاعده مستثنی نیست!»
این قند نه؛ آن قند!
مسئله این است که حذف کامل قند از رژیم غذایی ما عملی غیرممکن است؛ چراکه اکثر مواد غذایی که مصرف میکنیم شامل قندهای طبیعی هستند که برای بدن ضروریاند و از حذف آنها نباید غافل شد: «در واقع، برای داشتن یک سبک زندگی سالم و وزن متناسب، ابتدا باید توانایی شناسایی قندها را داشته باشیم. این قندها محدود به شکر و شکلات نیستند، بلکه شامل میوهها، نانها و لبنیات نیز میشوند که قندهای طبیعی آنها باید حفظ شوند.» عمادی معتقد است حذف قندهای طبیعی بهمنظور لاغری و کاهش وزن ممکن است نتایج مثبت داشته باشد، اما ممکن است به سلامتی آسیبهایی جدی بزند.
تصور کنید که میوهها، نان و لبنیات از وعدههای غذایی فرد حذف شوند؛ نتیجه این کار چه خواهد بود؟ در واقع، فروکتوز موجود در میوهها که سرشار از مواد مغذی و ویتامین هستند و لاکتوز در لبنیات که بهصورت قند در بدن عمل میکنند، جزو نیازهای ضروری بدن محسوب میشوند و حذف آنها بهمعنای قطع قند نیست؛ بلکه باید آن قندی را حذف کنیم که به شکل شیرینیجات در کنار چای و تنقلات عصرانه به رژیم غذایی ما اضافه میشود و مضر است.
یک رژیم آگاهانه.
اما این سوال مطرح میشود که اگر کنار چای قند و نبات استفاده نمیشود، پس چه جایگزینهایی وجود دارد؟ خشکبارهایی مانند توت، کشمش و انجیر! در واقع، خشکبار و میوههای خشک گزینههایی هستند که میتوانند بهعنوان یک جایگزین علمی و عقلانی برای قندهای مصنوعی عمل کنند و قند طبیعی لازم برای بدن را تأمین کنند؛ اما در رژیمهای نادرست حذف قند، حتی این خشکبارها نیز به عنوان منابع قندی محو میشوند و این امر میتواند منجر به نادیدهگرفتن بسیاری از نیازهای بدن شود، بهویژه برای افرادی که دیابت دارند و نیازمند جایگزینهای سالم به جای قندهای غیرطبیعی هستند.
بهنظر میرسد برای مسأله حذف قند بهتر است به متخصص تغذیه مراجعه کنیم و با توجه به شرایط بدنی هر فرد و نیازهای اختصاصی او، نسبت به حذفیات و ضروریات اطلاعات کسب کنیم. واضح است که تنها گفتن جمله «قند را از زندگیات حذف کن» از سوی یک فرد، وبسایت یا گروه در شبکههای اجتماعی، نمیتواند راهی مؤثر برای شکل دهی به سبک زندگیمان باشد.
