مطالعه‌ای تازه حاکی از آن است که قدیمی‌ترین سیستم نوشتاری شناخته‌شده عالم، تحت تأثیر نمادهایی قرار داشته که پیش از اختراع آن برای مقاصد تجاری مورد استفاده قرار می‌گرفتند.
پژوهش‌های قبلی حکایت از آن داشت که خط میخی، که به عنوان نخستین سیستم نوشتاری دنیا شناخته می‌شود، در حدود ۳۱۰۰ سال قبل از میلاد در منطقه بین‌النهرین به وجود آمده است.
این نوع خط بخشی از شیوه‌های حسابداری به منظور ثبت حساب‌های تولید، انبار کردن مواد غذایی و حمل و نقل اقلام نشأت گرفته است. با این حال، اطلاعات موجود درباره منشا این خط و چگونگی تکامل آغازین آن محدود بوده است.
اکنون پژوهشگران دانشگاه بولونیا ایتالیا ادعا می‌کنند که نمادهای حکاکی‌شده بر روی مهرهای سنگی استوانه‌ای، که مربوط به دوره‌ای قبل از اختراع سیستم‌های نوشتاری است، در توسعه خطوط ابتدایی تأثیرگذار بوده‌اند.
به واقع، این نمادها به عنوان نشانه‌هایی تبدیل شده‌اند که posteriormente در خط «نیانوشتارهای میخی»، که نسخه‌ای اولیه از خط میخی به کار رفته در نواحی جنوبی بین‌النهرین است، کاربرد یافته‌اند.
این مهرهای استوانه‌ای طی هزاران سال در مناطق مختلف بین‌النهرین استفاده شده‌اند و آن‌ها را بر روی لوح‌های گلی فشار می‌دادند تا نقوش خود را بر روی آن‌ها نقش‌برجسته کنند. لوح‌های به دست آمده عموماً به منظور تأیید معامله یا به عنوان نامه‌هایی مورد استفاده قرار می‌گرفتند.
بعضی از مهرهای بررسی‌شده در این پژوهش به حدود ۴۴۰۰ سال قبل از میلاد تعلق دارند، که بیش از یک هزاره قبل از ظهور نوشتار به تاریخ می‌پیوندند.
کاترین کلی و ماتیا کارتولانو، دو مراجعه‌ی محقق در دپارتمان زبان‌شناسی کلاسیک دانشگاه بولونیا، در اظهارات خود عنوان کردند: «ما به تصویرگری مهرهایی توجه داشتیم که قبل از به وجود آمدن نوشتار شکل گرفته بود.»
تیم محققان تصاویری مربوط به حمل کوزه و پارچه بین شهرهای متفاوت بین‌النهرین شناسایی نمودند و نتیجه‌گیری کردند که این تصاویر در نوشتارهای اولیه مرتبط با تجارت محصولات کشاورزی و پارچه‌ها به نمادهایی در خط میخی تبدیل شده‌اند.
نویسندگان در مقاله خود اشاره کرده‌اند: «این موضوع ثابت می‌کند که نقوش شناخته‌شده مهرهای استوانه‌ای مستقیماً با توسعه نوشتار در بخش جنوبی عراق مرتبط است و نشان می‌دهد که چگونه معانی از نقوش پیشین به خط منتقل شده‌اند.»
خط میخی در ابتدا به وسیله‌ی تمدن سومری که از ۵۵۰۰ تا ۲۳۰۰ قبل از میلاد در شهرهای اولیه در نواحی جنوبی بین‌النهرین حاکم بود، شکل گرفت.
زمانی که اکدی‌ها به جای سومری‌ها تکیه کردند، سیستم نوشتاری قبلی را پذیرفتند، ولی آن را در زبان خود به کار گرفتند. بدین ترتیب، نوشتار اکدی میخی برای بیش از ۲ هزار سال و در طی دوره‌های بعدی بابلی و آشوری، به زبان نوشتاری مرسوم در بین‌النهرین تبدیل گردید.
محققان اعلام کرده‌اند که نقوش کاربردی بر روی مهرهای استوانه‌ای را می‌توان بر روی الواح گلی ۵ هزار ساله از شهر اوروک در نواحی جنوبی بین‌النهرین پیدا کرد.
این نقوش شامل نمادهایی هستند که نشان‌دهنده یک ساختمان، نوارهای حاصل از ساقه‌های نی و پارچه‌های تزئینی در یک ظرف می‌باشند.
سیلویا فرارا، استاد گروه زبان‌شناسی کلاسیک دانشگاه بولونیا و یکی از نویسندگان این مطالعه، در این خصوص بیان کرد: «این انتقال مفهومی از نمادگرایی پیش از نوشتار به نوشتار، یک تحول برجسته در فناوری‌های شناختی انسان به شمار می‌آید. این نوآوری‌ها در حوزه نوشتار نشان‌دهنده چگونگی عبور انسان از پیشاتاریخ به تاریخ است و چطور برخی از تصاویر پیشاتاریخ در یکی از نخستین سیستم‌های نوشتاری ابداع‌شده به کار گرفته شده‌اند.»
یافته‌های نوین هنوز به تأیید نهایی نیاز دارند و نویسندگان امیدوارند که نتایج تحقیقات آن‌ها به محققان در رمزگشایی نمادهای نوشتاری پیشامیخی کمک کند.
نتایج این تحقیقات در نشریه علمی «دنیای باستان» منتشر گردیده است.
منبع: یورونیوز