یک فسیل کوچک از خزندگان که به طور شگفت‌آوری از لایه‌های باستانی ماسه‌سنگی استخراج شده و بیش از ۲۴۰ میلیون سال به طور کامل حفظ شده، متعلق به زمانی است که دایناسورها هنوز پا به عرصه وجود نگذاشته بودند.
به نقل از انتخاب و از منابع sciencealert، این موجود کوچک که به مارمولک شباهت دارد، عنوان قدیمی‌ترین لپیدوزور شناسایی شده را کسب کرده است. پیش از این، این مقام به ویرتمبرگیا (Wirtembergia) تعلق داشت که ۳ تا ۷ میلیون سال بعد از این موجود زندگی می‌کرد.
گروه لپیدوزورها شامل مارمولک‌ها، مارها و تنها نماینده زنده از رده رینکوکفالیا هستند. این رده تنها یک عضو زنده دارد که به عنوان “فسیل زنده” شناخته می‌شود و در نیوزیلند زندگی می‌کند؛ یعنی تواتارا (Tuatara) که با وجود گذشت میلیون‌ها سال، شباهت زیادی به اجداد مزوزوئیک خود حفظ کرده است.
مرتبط: پژوهش‌های ژنومی نشان می‌دهد تواتارا در نیوزیلند هیچ تشابهی با سایر جانوران کره زمین ندارد.
بر اساس تشخیص دقیقی از جمجمه و اسکلت تقریباً کامل، این فسیل جدید به رده رینکوکفالیا تعلق دارد.
«این موجود دارای دندان‌هایی مثلثی و بزرگ است که ممکن است برای سوراخ کردن و بریدن پوشش سخت حشرات شکار خود استفاده می‌کرده، به همان شیوه‌ای که تواتاراهای امروزی عمل می‌کنند»، مایکل بنتون، دیرینه‌شناس مهره‌داران از دانشگاه بریستول اظهار می‌کند.
این موجود به نام Agriodontosaurus helsbypetrae نام‌گذاری شده است که به معنای «مارمولک دندان‌تیز که در ماسه‌سنگ هلزبی تشکیل شده» است – ماسه‌سنگی که متعلق به دوره تریاس میانه و در ساحل دویون، بریتانیا کشف شده است.
این کشف نشان‌دهنده ویژگی‌های قدیمی لپیدوزورهاست و با اسکن همزمان CT جزئیات این خزنده کوچک به صورت قابل توجهی مورد بررسی قرار گرفت که دانشمندان را شگفت‌زده کرده است.
این فسیل نشان می‌دهد که لپیدوزورها برای ۲۴۰ میلیون سال وجود داشته‌اند و هنوز هم زنده هستند.
فسیل در شرایط خارق‌العاده‌ای حفظ شده است.
«این فسیل تقریباً هیچ‌یک از انتظارات ما را برآورده نمی‌کند… [این موجود] با هیچ‌یک از کشفیات پیشین مطابقت ندارد و این باعث شده است که دوباره درباره تکامل مارمولک‌ها، مارها و تواتارا فکر کنیم»، دن مارک، دیرینه‌شناس زیستی از دانشگاه بریستول می‌گوید.
اگرچه این موجود دارای نوار تمپورال باز (شبیه گونه‌های مشابه) بود که انتظار می‌رفت، اما جمجمه‌اش بدون دندان و کام آن هیچ نشانه‌ای از لولا نداشت – این دو ویژگی بود که دانشمندان پیش‌بینی کرده بودند در اولین لپیدوزورها دیده شوند. علاوه بر این، دندان‌هایش به طرز غیرمنتظره‌ای بزرگ بودند.
«این نمونه نه تنها اطلاعاتی حیاتی درباره جمجمه‌ی نیاکان همه لپیدوزورها فراهم می‌کند، بلکه به درک ما از تواتارا که باوجود شناخته شدن به عنوان “فسیل زنده”، به گروه متنوعی از خزندگان باستانی با تاریخچه‌ای غنی تعلق دارد، افزوده است»، مارک اظهار داشت.
این پژوهش در مجله Nature منتشر شده است.