دانشمندان ناسا به کمک تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ پرتو X چاندرا موفق به کشف سیاهچاله ای شده اند که به طرز غیرمعمولی ۹۰ درجه به پهلو چرخیده است. این سیاهچاله در کهکشان NGC ۵۰۸۴ واقع شده و فاصله آن از زمین ۸۰ میلیون سال نوری است، و در یک زاویه غیرمنتظره نسبت به کهکشان های اطراف خود به گردش ادامه می دهد.
به گزارش دیجیاتو، پژوهشگران زمانی متوجه وجود این سیاهچاله شدند که دو ستون پلاسما را شناسایی کردند. یکی از این توده ها در بالا و پایین صفحه کهکشان گسترده شده و دیگری در راستای صفحه آن جریان دارد. تلاقی این دو ستون پلاسما به شکل حرف «X» در آمده و این یک ساختار بی سابقه در کهکشان ها به شمار می رود که هیچ گاه پیش از این توسط ستاره شناسان دیده نشده بود.
شناسایی دو ستون پلاسما در طیف پرتو X یک پدیده منحصربه فرد محسوب می شود. ترکیب این دو ستون که دارای شکل خاص و کج شدگی سیاهچاله هستند، موجب شده تا دانشمندان منتظر وقوع رویدادهای ویژه در تاریخ این سیاهچاله و کهکشان NGC ۵۰۸۴ باشند.
آنها بیان می کنند که داده های تلسکوپ هابل نشان دهنده وجود یک حلقه گرد و غبار در مرکز NGC ۵۰۸۴ است که به دور خود در حال چرخش می باشد. بر این اساس، عقیده دارند که در دل این کهکشان، سیاهچاله ای وجود دارد که به طرز عجیبی با زاویه ۹۰ درجه به سوی کهکشان منحرف شده و محور چرخش آن با صفحه کهکشان هم راستا شده است.
در تصویر گرفته شده توسط تلسکوپ هابل، دیسک غبار مرکزی کهکشان نیز قابل مشاهده است که آن نیز زاویه ای ۹۰ درجه با صفحه کهکشان برقرار کرده است. بررسی های انجام شده توسط دانشمندان حاکی از آن است که این دیسک در جهتی مشابه با چرخش سیاهچاله مرکزی کهکشان در حال حرکت است.
دلایل تغییر رفتار سیاهچاله
بر اساس اظهارات دانشمندان ناسا، رفتار غیرمتعارف این سیاهچاله به احتمال زیاد ناشی از یک رویداد شدید در تاریخ کهکشان NGC ۵۰۸۴ است. محتمل ترین فرضیه، برخورد آن با کهکشان دیگری است.
آنها همچنین تکنیک نوینی به نام SAUNAS را برای تحلیل تصاویر گرفته شده توسط چاندرا توسعه داده اند که به شناسایی میزان انتشار پرتو X با روشنایی کم از سوی تلسکوپ فضایی ناسا کمک می کند. از طریق همین تکنیک بود که موفق به شناسایی ستون های پلاسما به شکل حرف X شدند.
این ستون های پلاسما دارای ظاهری غیرمعمول هستند. زمانی که ستاره شناسان یک کهکشان عمده را شناسایی می کنند، انتظار دارند که پرتوهای X تولیدشده از آن توزیع همگنی داشته باشند که منجر به ایجاد کره ای از نور با انرژی بالا می شود. اما در مورد کهکشان NGC ۵۰۸۴، پرتوهای X به طور متمرکز در دو ستون متقاطع شکل گرفته اند و نشانه ای از یک کره یکنواخت وجود ندارد. این وقوع می تواند نشانگر یک رویداد قابل توجه در تاریخچه کهکشان باشد.
کشف این سیاهچاله به قدری برای محققان شگفت انگیز بوده که آنها تلاش کرده اند با استفاده از آرشیو تلسکوپ های دیگر و رصد دوباره با تلسکوپ های پیشرفته زمینی، وجود آن را تأیید کنند. به ویژه داده های رصدخانه آرایه میلیمتری بزرگ آتاکاما در شمال شیلی، که شامل ۶۶ آنتن رادیویی است، و داده های تلسکوپ هابل، یافته های رصدخانه چاندرا را معتبر می سازند و نشان می دهند که سیاهچاله واقع در مرکز این کهکشان زاویه عجیبی به مقدار ۹۰ درجه با صفحه کهکشان دارد.
دانشمندان این کشف را به مشاهده یک صحنه جرم تشبیه کرده اند که در یک زمان نزدیک به گذشته رخ داده و مجرم پس از این رویداد بزرگ از صحنه متواری شده است. در حال حاضر، مظنون اصلی این برخورد، یک کهکشان است که رد عجیب پلاسما را از خود به جا گذاشته است.
با این حال، هنوز نیاز به تحقیقات بیشتری است تا دانشمندان بتوانند به تحلیل دلایل واقعی شکل گیری این ساختار عجیب در سیاهچاله NGC ۵۰۸۴ بپردازند. نکته حائز اهمیت دیگر این است که دانشمندان با استفاده از داده های آرشیوشده از سه دهه پیش در هابل به این کشف بزرگ دست یافته اند. قدرت داده های آرشیوی هابل به طور چشمگیری در کشف های جدید و منحصر به فرد کمک می کند.