پژوهش‌های باستان‌شناسی در نواحی بیابانی «الصبیه» در شمال کویت به کشف مجسمه‌ای سفالی با ویژگی‌های منحصر به فرد منتهی شده است.
باستان‌شناسان اشاره می‌کنند که این مجسمه نمایانگر فرهنگ مردمی پیشاتاریخی است که بین سال‌های ۵۵۰۰ تا ۴۹۰۰ پیش از میلاد در این منطقه ساکن بوده‌اند.
سر این مجسمه دارای جمجمه‌ای کشیده، بینی پهن، دهانی محو و چشمانی باریک و تنگ است که به نمونه‌های معروف به مجسمه‌های انسان‌های مارنما شباهت دارد و معمولاً توسط فرهنگ «عُبِید» تولید می‌شد.
این اثر هنری در طی کاوش‌های انجام‌شده توسط تیمی متشکل از باستان‌شناسان کویتی و لهستانی در محوطه باستانی «بحره ۱» در کویت کشف گردید.
پیوتر بیلینسکی، باستان‌شناس دانشگاه ورشو لهستان، در مورد این یافته اظهار می‌دارد: «حضور این مجسمه سوالات جالبی را درباره هدف و اهمیت نمادین یا آئینی آن برای مردم این تمدن باستانی مطرح می‌کند.»
پیش از برقراری یکی از نخستین تمدن‌های بشری توسط سومریان، فرهنگ محلی عبید پایه‌گذار زیرساخت‌های اولیه مدنیت در بین‌النهرین بود.
شبکه‌های تجاری، سیستم‌های آبیاری و بناهای مذهبی از جمله نتایج این فرهنگ بودند که در نواحی امروزی عراق و کویت پدید آمدند.
نام این فرهنگ از تل العُبید در غرب اور، واقع در استان ذی‌قار عراق، گرفته شده که نخستین کاوش بزرگ در آن در سال ۱۹۱۹ صورت پذیرفت.
محوطه باستانی بحره ۱، که به دوره ابتدایی عبید نسبت داده می‌شود، از سال ۲۰۰۹ به دلیل ویژگی‌های خاص باستان‌شناسی خود توجه قابل‌ملاحظه‌ای را جلب کرده است.
از جمله این ویژگی‌ها می‌توان به وجود بنایی اشاره کرد که به‌عنوان «معبد آئینی» شناخته می‌شود و چیدمان معماری غیرمعمولی برای دوره خود دارد.
کشف بقایای یک کارگاه سفالگری در بحره ۱ یکی از معماهای مرتبط با ظروف سفالی مشهور به «ظروف قرمز زبرینه» را حل کرده است. این ظروف در نواحی مختلف یافت شده بودند، اما محل تولیدشان هنوز ناشناخته باقی مانده بود.
حضور نمونه‌هایی از این ظروف به همراه آثار صنایع دستی عبید که حاوی مواد گیاهی در خمیره سفال هستند، به محققان این امکان را می‌دهد که نه تنها این محل را به یک شبکه وسیع‌تری از فرهنگ عبید پیوند دهند، بلکه اکولوژی منطقه را در هفت هزار سال پیش نیز بهبود بخشن.
به گفته رومن هوسپیان، باستان‌شناس گیاه‌شناسی، «تحلیل‌های ابتدایی نشان داده‌اند که نشانه‌هایی از گیاهان وحشی، به‌ویژه نی، در سفال‌های محلی تولیدشده شناسایی شده است. در حالی که بقایای گیاهان کشت‌شده، از قبیل جو و گندم، در ظروفی که به عبید وارد شده‌اند، قابل مشاهده است.»
در میان بشقاب‌ها و کوزه‌های زیبا که به دست هنرمندان عبید ساخته شده‌اند، مجسمه‌های باریک با سرهایی شبیه به پرندگان یا مارمولک‌ها مشاهده می‌شوند.
این مجسمه‌های سفالی معمولاً دارای چشمانی شبیه به دانه‌های قهوه و نقطه‌هایی بر روی بدنشان هستند که گویی فلس‌های مار را به تصویر می‌کشند.
هنوز روشن نیست که این تصاویر خزنده چه معنی دارند، اما باستان‌شناسان فرضیه‌های مختلفی در مورد اهمیت این مجسمه‌ها بر اساس محل کشف آن‌ها ارائه داده‌اند.
برخی باستان‌شناسان بر این باورند که این مجسمه‌ها نمادی از خدایان یا ارواح خزنده‌مانند بوده که در مراسم مذهبی عبید مورد پرستش قرار می‌گرفته‌اند.
مارها به عنوان نماد زایش نو، مرگ و حیات یا به‌عنوان محافظی در برابر نیروهای شیطانی در بسیاری از فرهنگ‌های پیشین شناخته می‌شدند. به همین خاطر این مجسمه‌ها ممکن است نشان‌دهنده این باورها باشند.
علاوه بر این، برخی از این مجسمه‌ها با ویژگی‌های زنانه طراحی شده‌اند که می‌تواند ارتباط آن‌ها را با آئین‌های باروری نشان دهد.
از آنجا که اغلب این مجسمه‌ها در کنار دیگر اشیاء در گورها کشف شده‌اند، ممکن است نشان‌دهنده نقشی آیینی در مراسم تدفین یا محافظت از ارواح باشند.
محققان بر این باورند که کشف اخیر نگاهی عمیق‌تر به باورها و آیین‌های فرهنگی عبید ارائه می‌دهد و می‌تواند زمینه‌های بیشتری را برای پاسخ به سؤالات مربوط به این تمدن پیشاتاریخی فراهم آورد.
منبع: یورونیوز