به تازگی نقوشی بدوی از شتر در برخی صخرههای واقع در عربستان کشف گردیده است که زمان دقیق ایجاد آنها همچنان نامشخص باقی مانده است.
اخیراً یک گروه از کنده کاریها در نزدیکی مرز جنوبی صحرای عربستان کشف شده که بر اساس گزارش باستانشناسان، تصاویر شترهایی بر روی صخرهها مشاهده میشود.
مطالب منتشر شده در شماره دسامبر نشریه Archaeological Research in Asia نشان میدهد که در این اثر هنری، دوازده شتر وحشی به تصویر کشیده شدهاند، گونهای که امروز منقرض شده و هزاران سال پیش در این ناحیه از شبه جزیره عربستان زندگی میکرده و تاکنون برای آن نام علمی ثبت نشده است. این شترها در ابعاد واقعی نقش بستهاند.
یافتن سایت ساهوت
این سایت که به نام ساهوت شناخته میشود، پیشتر توسط باستانشناسانی دیگر شناسایی شده بود، اما این نخستین باری است که فردی به کشف کندهکاریهای مربوط به شترها پرداخته است.
ماریا گواگنین، نویسنده ارشد این پژوهش و محقق فوق دکترا در موسسه ژئوآنتروپولوژی ماکس پلانک در آلمان در این زمینه بیان کرد: «ما پیش از این اطلاعاتی درباره این سایت از مقالات دیگر به دست آورده بودیم، اما دستیابی به آن دشوار بود؛ چرا که موقعیت ذکر شده به روشنی مشخص نبود و پیمایش ناحیه برای پیدا کردن این مکان، ساده نبوده است.»
یافتن این حکاکیها در تپههای شنی تنها چالش پیش روی محقق نبود؛ زیرا حکاکیهای جدیدتری به طور همزمان بر روی شترها انجام شده بود و این موضوع باعث ایجاد لایهای پیچیده در اطراف آنها شد که شناسایی فرهنگ یا دوره تاریخی خلق این آثار هنری را دشوار میکرد.
گواگنین همچنین افزود: «این حکاکیها شامل مجموعهای فشرده از آثار هنری متعلق به دورههای مختلف است. واضح است که این کندهکاریها در مراحل متنوعی انجام شده و هر یک دارای سبکهای مخصوص به خود هستند.»
تاریخگذاری این حکاکیها
بیشتر حکاکیها در داخل شکافها ایجاد شدهاند و دسترسی و تاریخگذاری رادیوکربن آنها به سادگی میسر نیست. تاریخگذاری رادیوکربنی که بر روی دو گودال و دو آتشگاه نزدیک به سایت انجام شده، نشاندهنده سکونت در سایت ساهوت بین دوره پلیستوسن (۲.۶ میلیون تا ۱۱۷۰۰ سال پیش) و دوره هولوسن میانی (۷هزار تا ۵هزار سال پیش) است.
سبک واقعگرایانه در این حکاکیها که شامل نمایشی از خز و جنسیت حیوانات است، سرنخهایی به محققان درباره زمان خلق این آثار هنری ارائه میدهد. گواگنین در این خصوص گفت: «نکته شگفتانگیز درباره این شترهای زیبایی که کندهکاری شدهاند این است که بیشتر آنها نر بوده و در برخی از این نقوش، شترها اندام dulla (عضوی که از دهان شترهای نر آویزان میشود و جذابیت زیادی برای شترهای ماده دارد) را به نمایش گذاشتهاند.
ثبت حکاکیها در دوران جفتگیری
بر پایه این نمادگرایی، محققان فرضیهای را مطرح میکنند که امکان دارد این حکاکیها در دوران جفتگیری انجام شده باشد و طبق اطلاعات دامپزشکان، فصل جفتگیری اکثر پستانداران، از جمله شتر که به “گاوبانگی” (rut) معروف است، بین ماههای نوامبر تا مارس است.
گواگنین همچنین توضیح داد: «در زمان ایجاد این حکاکیها، احتمالاً شترهای وحشی هنوز موهای فصل سرما را داشتند و این موها هنوز ریخته نشده بود.»
با این حال، هنوز نیاز به تحقیقات بیشتری است تا ارزش و اهمیت واقعی این سایت مشخص گردد. گواگنین ادامه داد: «در این منطقه هیچ منبع آبی شناسایی شدهای وجود ندارد؛ به همین دلیل ممکن است دلایل دیگری مردم را به این مکان میکشاند. شاید این محل نقطه توقف مناسب در مسیر مقصدی دیگر بوده است. مسلماً اینجا مکانی مهم بوده، اما در حال حاضر ما در این مورد اطمینان و توافق نظری نداریم.»
ساهوت تنها مکانی در عربستان سعودی نیست که حکاکیهای شتر در آن یافت شده، زیرا در سال ۲۰۱۸ نیز باستانشناسان حکاکی دیگری از رژه شترهایی در ابعاد واقعی را در استان الجوف واقع در شمال غرب صحرای عربستان کشف کرده بودند.
