کمبود گاز به وضوح بروز کرد – ایسنا

آژانس بین‌المللی انرژی اخیراً اعلام کرده است که پیش‌بینی می‌کند تقاضا برای گاز طبیعی به شکلی غیرمنتظره افزایش یابد. این نهاد پیش‌بینی کرده است که تقاضا در سال آینده همچنان قوی باقی خواهد ماند و ممکن است این وضعیت، مشکلاتی را به وجود آورد چرا که رشد عرضه به نسبت تقاضا سرعت لازم را ندارد.

چند ماه پیش، آژانس بین‌المللی انرژی برآورد کرده بود که تقاضا برای نفت و گاز تا قبل از سال ۲۰۳۰ به اوج خود خواهد رسید و در نتیجه اعلام کرد نیازی به سرمایه‌گذاری بیشتر در تولید هیدروکربن‌ها وجود ندارد. اما اکنون به وضوح به چشم می‌خورد که سرمایه‌گذاری لازم برای تولید جدید گاز طبیعی به میزان کافی وجود ندارد. لذا پیش‌بینی یک کمبود در آینده نزدیک، ممکن است واقعیت داشته باشد.

حدود چند سال قبل، بازار گاز طبیعی مایع (ال‌ان‌جی) نسبت به میزان عرضه دچار اشباع شده بود. همه شرکت‌ها در تلاش بودند تا کارخانه‌های ال‌ان‌جی را به سرعت راه‌اندازی کنند و به همین دلیل عرضه، سریع‌تر از تقاضا افزایش پیدا کرد. در سال‌های اخیر، به دنبال گرایش کشورهای متعددی به استفاده از این سوخت به عنوان گزینه‌ای تمیزتر و کم‌هزینه‌تر نسبت به زغال‌سنگ، وضعیت تغییر کرده است. البته قیمت‌ها به‌خصوص در سال ۲۰۲۲، زمانی که کشورهای مرفه اروپا به فکر قطع وابستگی به واردات گاز از روسیه بودند، دستخوش تغییراتی شد و منجر به خروج بسیاری از خریداران ال‌ان‌جی از بازار آسیا گردید.

به‌دنبال این تحولات، اروپا موقعیت خود را به‌عنوان یک واردکننده کلیدی ال‌ان‌جی تقویت کرده و اکنون در آستانه پایان دادن به میزان ناچیز واردات گاز از روسیه از طریق اوکراین قرار دارد. این مسئله به این معناست که قاره سبز به ال‌ان‌جی بیشتری نیاز خواهد داشت، اما عرضه‌های جدید کافی در دسترس نخواهد بود.

در نتیجه، احتمال بروز یک شوک قیمتی دیگر وجود دارد و کشورهای با درآمد پایین که در تلاش برای کاهش وابستگی خود به زغال‌سنگ هستند، یک بار دیگر از بازار حذف خواهند شد. با توجه به پیش‌بینی‌های مثبت در مورد تقاضا برای گاز، شاید قابل توجه باشد که چرا عرضه جدید به این کندی پیش می‌رود. آژانس بین‌المللی انرژی به‌عنوان آخرین نهاد در میان برآوردکنندگان، رشد تقاضا برای این محصول را ناشی از تلاش‌ها برای کنار گذاشتن زغال‌سنگ، افزایش جمعیت و تحولات در عرصه هوش مصنوعی می‌داند.

طبق گزارش اخیر بلومبرگ، چندین عامل وجود دارد که به رشد آهسته عرضه گاز کمک کرده است، که یکی از آن‌ها به طور کامل فیزیکی است. ساخت تأسیسات تولید ال‌ان‌جی زمان‌بر است و این پروژه‌ها با هزینه‌های ساخت‌وساز رو به افزایش و فشارهای نظارتی در آمریکا، بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده ال‌ان‌جی در سطح جهانی، مواجه هستند. حتی یکی از پروژه‌های انرژی با لغو مجوز به دلیل مسائل مربوط به تغییرات اقلیمی روبرو شده است.

علاوه بر این، موضوع توقف ظرفیت‌های جدید ال‌ان‌جی هم وجود دارد که ممکن است ارتباطی با نیاز فوری نداشته باشد، اما در طول مدت متوسط که تقاضا برای گاز طبیعی تحت تأثیر فعالیت‌های شرکت‌های بزرگ فناوری و هوش مصنوعی افزایش می‌یابد، حائز اهمیت خواهد بود. در اوایل سال جاری، دولت بایدن به استناد به گزارشی که ادعا می‌کرد گاز طبیعی برای محیط زیست وخیم‌تر از زغال‌سنگ است، اجازه صدور مجوز برای پروژه‌های جدید ال‌ان‌جی را متوقف کرد. اگرچه برخی از این گزارش به دلیل نواقص متعدد مورد انتقاد قرار گرفت، اما ظرفیتی که برای بازارها باقی مانده، محدودتر می‌کند.

با وجود تقاضای قوی برای ال‌ان‌جی، اتحادیه اروپا نتوانسته راهکاری برای این موضوع پیدا کند. این بدنه به تازگی مجموعه‌ای از مقررات جدید تحت عنوان «مقررات متان» را تصویب کرده است که هدف از آن، اطمینان از واردات ال‌ان‌جی با آلایندگی پایین به اتحادیه اروپا است. با این حال، چنین اقداماتی هزینه‌های ساخت تأسیسات تولید را برای تأمین‌کنندگان گاز مایع افزایش داده و به هزینه نهایی سوخت اضافه می‌کند. از سویی دیگر، این مقررات احتمالاً عرضه ال‌ان‌جی غیرمجاز را برای خریداران ضعیف‌تر آزاد می‌کند و فشار تقاضا را بر تأمین‌کنندگان کاهش می‌دهد.

کیسوکه ساداموری، مدیر بازارهای انرژی آژانس بین‌المللی انرژی در بیانیه‌ای پیرامون روند عرضه و تقاضا بیان داشت که افزایش تقاضای جهانی برای گاز که در سال جاری و آینده دنبال می‌شود، نشانه‌ای از بهبود تدریجی بحران جهانی انرژی است که به شدت بر بازارها تأثیر گذاشته است. اما متعادل بودن فرآیند بین عرضه و تقاضا شکننده بوده و ریسک‌های قابل توجه نوسانات آتی وجود دارد.

با توجه به اینکه آژانس بین‌المللی انرژی بر این باور است که تقاضا برای هیدروکربن‌ها به واسطه منابع انرژی جایگزین نظیر باد و خورشید کاهش خواهد یافت، این مسئله به‌ویژه جالب توجه است. بر مبنای همین طرز فکر، آژانس پیش‌بینی کرده است که اوج تقاضا برای نفت در حدود چهار سال آینده و اوج تقاضا برای گاز در دو سال آینده به وقوع خواهد پیوست. اکنون به نظر می‌رسد که تقاضا برای گاز و پیامدهای آن همچنان به شدت به شرایط اقتصادی و یا عدم وجود آن مرتبط می‌باشد.

طبق گزارش اویل پرایس، اروپا برای دستیابی به رشد در تلاش است و دسترسی به گاز اقتصادی، کلید موفقیت در این مسیر است. نهادهای بین‌المللی که نگران مشکلات زیست‌محیطی هستند، از کشورهای آسیایی با نیازهای روزافزون انرژی می‌خواهند که به جای زغال‌سنگ، بیشتر از گاز استفاده کنند. برای تحقق این تغییر، قیمت گاز باید پایین باشد که به زودی شاهد کاهش آن نخواهیم بود و این نیز به‌عنوان یک مانع دیگر در مسیر گذار به انرژی‌های پاک مطرح می‌گردد.