ریزکشورها (Micronations) به گروههای کوچکی از ساکنان یا نواحی گفته میشود که علیرغم عدم به رسمیت شناخته شدن توسط اکثریت دولتها و سازمانها، خود را به عنوان یک نهاد مستقل معرفی میکنند. طبق آمارهای مختلف، تعداد این ریزکشورها ممکن است به ۱۳۰ مورد برسد.
این مقاله بر شش ریزکشور خاص تمرکز دارد: امیرنشین سیلَند، فریتاون کریستیانیا، امپراتوری آتلانتیوم، پادشاهی جهانهای دیگر، پادشاهی مولوسیا و جمهوری کانچ.
چیستی ریزکشور
ریزکشورها در واقع چیزی بیشتر از یک ادعای کشور بودن ندارند. آنها نهادهایی سیاسی و خودخوانده هستند که تمایل به داشتن تعداد کمی از شهروندان و قلمرو دارند. در تضاد با کشورهای غیررسمی مانند صحرای غربی که برخی سازمانها آنها را به رسمیت میشناسند و برخی دیگر خیر، اکثر سازمانهای بینالمللی و کشورهای عمده به این توافق نظر دارند که مناطقی که ریزکشورهای با جمعیت کم ادعای کنترل بر آن را دارند، در واقع بخشی از کشور دیگر هستند. کشورهای اصلی به حدی این فعالیتها را بیاهمیت و سطحی میبینند که به جای مقابله با آنها، ترجیح میدهند آنها را نادیده بگیرند!
عدم به رسمیت شناخته شدن این ریزکشورها به عنوان دولتهای واقعی (چرا که خودشان تمایل به اجرای کنترل سیاسی مؤثر ندارند) موجب شده است تا آنها از تجربههای خاص یک دولت نظیر انتشار سکه، تمبر پستی، گذرنامه، طراحی پرچم و دیپلماسی با کشورهای کوچک دیگر بینیاز شوند.
به دلیل فقدان قدرت واقعی، ادعاهای این ریزکشورها درباره حاکمیت ارضی بیشتر به صورت یک بیانیه اعتراضی، بیان هنری یا ترفند جذب گردشگر جلوه میکند تا تلاشی واقعی برای تبدیل شدن به یک کشور مستقل. ریزکشورها که عموماً جنبههای نمادین دارند، همواره از وظایف روزمره حکومتداری معاف بوده و به دنبال پروژههای نامحتمل مانند ایجاد تقویمهایی که سال را به ده ماه تقسیم کند، میپردازند!
۱. امیرنشین سیلَند
امیرنشین سیلَند که بر روی سکوی متروکه اچام فورت رافز بنا شده، در سال ۱۹۶۷ توسط پَدی روی بیتس به عنوان یک ایالت مستقل معرفی شد. این سکو در ابتدا در آبهای بینالمللی قرار داشت اما در سال ۱۹۸۷ پس از آنکه دولت بریتانیا حیطه آبهای سرزمینی خود را به ۱۲ مایل دریایی گسترش داد، به آبهای سرزمینی بریتانیا وارد شد.
بیتس ابتدا از این ساحل به عنوان پایگاهی برای راهاندازی ایستگاه رادیویی دزدان دریایی (رادیو اِسِکس) بهرهبرداری میکرد. او سرگرد سابق ارتش بریتانیا بود که در چندین درگیری با سلاح گرم به دفاع از قلمرو خود در برابر ارتش بریتانیا و سایر کشتیها پرداخت و همچنین به مقابله با یک کودتا از سوی یک شهروند آلمانی پرداخت. اگرچه هیچ یک از این حوادث منجر به جراحت نشد، اما تنشهای دیپلماتیک قابل توجهی را با آلمان و بریتانیا به دنبال داشت.
پس از درگذشت بیتس و توقف فعالیت رادیوی دزدان دریایی، سیلند عمدتاً بر فروش انواع محصولات کوچک (گذرنامه، عناوین اشرافی، تیشرت، کپی قانون اساسی و کارت شناسایی) و دیپلماسی نرم از طریق تیمهای ورزشی خود متمرکز شده است.
۲. فریتاون کریستینیا
کریستینیا که در محله کریستینشاون در کپنهاگ قرار دارد، بیشتر به خاطر فعالیتهای خرید و فروش مواد مخدر شناخته شده است. این محله و جامعهای که با حدود ۱۰۰۰ ساکن و مساحت کم ۱۹ هکتار تشکیل شده، بر روی محل یک پادگان نظامی متروکه بنا شده است.
پلیس دانمارک در هنگام ورود به کریستینیا با مقاومت شدید مواجه میشود و به نوعی این منطقه را به حال خود رها کرده است. این مکان اکنون به عنوان یکی از جاذبههای گردشگری دانمارک شناخته میشود و مستقر بر دلالان و متصرفان غیرقانونی است. برخلاف امیرنشین سیلند، کریستینیا به دنبال به رسمیت شناخته شدن به عنوان یک کشور مستقل نیست. آنها پاسپورت، سکه یا مهر صادر نمیکنند و هیچ عنوان اشرافی ندارند. به همین ترتیب، این جامعه بیشتر با استفاده از سیستم دموکراسی مستقیم اداره میشود.
۳. امپراتوری آتلانتیوم
امپراتوری آتلانتیوم در سال ۱۹۸۱ توسط سه دوست نوجوان (جورج فرانسیس کرویکشنک، جفری جان دوگان و کلر ماری کولتر) در حومه سیدنی تأسیس گردید. کرویکشنک به عنوان امپراتور جورج دوم و دوگان به عنوان نخستوزیر منصوب شدند. جمعیت این امپراتوری در حدود ۳۰۰۰ نفر است که به علت اندازه کوچک پایتخت، خارج از کشور سکونت دارند.
وجود آتلانتیوم هدفی فلسفی را دنبال میکند: این که تعیین ملیت بر مبنای محل تولد غیرمنصفانه است زیرا به یک رویداد خاص یا وضعیت معین اهمیت بیش از حدی میدهد. امپراتوری آتلانتیوم به دنبال نشان دادن نفع یک اتحادیه اجتماعی، سیاسی و اقتصادی جهانی است که بر اساس ارزشهای سکولار، کثرتگرایانه، لیبرال و سوسیال دموکراتیک بنا شده است.
امپراتوری آتلانتیوم، با توجه به روال ریزکشورها، به شدت به موارد دولتی خود اهمیت میدهد و به همین دلیل، تمبر، اسکناس و سکههای ویژه خود را تولید میکند. همچنین عناوین نجیبزاده نیز در اختیار دارد، هرچند که این القاب به فروش نمیرسند و تنها به تشخیص امپراتور به کسانی که به جامعه خدمات ارائه میدهند، اعطا میشوند. این امپراتوری همچنین یک خبرنامه دولتی منتشر میکند که انتشار آن از سال ۲۰۰۷ به حالت تعلیق درآمده است.
۴. پادشاهی جهان دیگر
این پادشاهی در سال ۱۹۹۶ در داخل قلمرو جمهوری چک تأسیس شد و حدود سه هکتار مساحت دارد که شامل کلوپهای شبانه، کتابخانه و سالن بدنسازی میشود. علیرغم اینکه این ریزکشور توسط هیچ دولتی بزرگ به رسمیت شناخته نشده، اما بسیاری از ویژگیهای نمادین دولتی، مانند پاسپورت، ارز، پرچم، نیروی انتظامی، سرود ملی و محاکم مستقل را دارا است.
پادشاهی جهانهای دیگر خود را به عنوان یک جامعه مادرسالار معرفی کرده و هدف آن «تحت حاکمیت تمامعیار زنان بر مردان» است. شهروندان این ریزکشور که تحت هدایت ملکه پاتریشیا اول قرار دارند، تماماً زنانی هستند که حداقل یک برده مرد دارند. در سطح پایینتر، زنان رعیت قرار دارند که مردان را در قبال مالیاتپردازی و پیروی از قوانین در اختیار دارند و در نهایت، مردان به عنوان بردههایی هستند که تسلیم ملکه میشوند.
۵. پادشاهی مولوسیا
پادشاهی مولوسیا یک ریزکشور است که در سال ۱۹۹۸ تأسیس شده و ادعای حاکمیت بر ۱۱ هکتار زمین خشک و بیابانی در نوادای ایالات متحده دارد. این پادشاهی نیز همانند سایر ریزکشورها به رسمیت شناخته نشده است. کِوین باون رهبری این کشور را بر عهده دارد و با ایالات متحده به صورت مسالمتآمیز زندگی میکند. با وجود این، مالیاتی به دولت محلی استوری کانتی پرداخت میکند که خود آن را به عنوان کمک خارجی توصیف میکند.
پادشاهی مولوسیا دارای سرود ملی و نمادهایی از جمله پرچم و تصویر اسب موستانگ است. آنها پرچم وارونه کشور سیرالئون را برافراشتهاند تا هزینههای تولید را کاهش دهند. همچنین، تمبر، سکه، اسکناس و سیستم اندازهگیری ویژه خود را دارند.
۶. جمهوری کانچ
جمهوری کانچ در سال ۱۹۸۲ به دنبال مناقشهای با گشت مرزی ایالات متحده بر سر یک ایست بازرسی شکل گرفت. شورای شهر به مشکلاتی که این ایست بازرسی برای گردشگران و ساکنان ایجاد کرده بود، اعتراض کرده و استقلال خود را از ایالات متحده اعلام کرد!
مانند بسیاری از ریزکشورها، جمهوری کانچ پاسپورتهان سوغاتی صادر میکند. ولی برخلاف بیشتر ریزکشورهای دیگر، جمهوری کانچ دارای ارتش، نیروی دریایی و نیروی هوایی متشکل از قایقها و هواپیماهای غیرنظامی است. هدف آنها عمدتاً بازسازی نبرد بزرگ دریایی سال ۱۹۸۲ است، که در آن جمهوری کانچ به یک قایق گارد ساحلی ایالات متحده با استفاده از بالنهای آب و قرصهای نان کوبایی حمله کرد.
