به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، روز گذشته مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری، با صدور حکمی “اسماعیل سقاب اصفهانی” را به سمت معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان بهینه سازی و مدیریت راهبردی انرژی منصوب کرد.
تشکیل این سازمان در راستای تأکیدات قانون برنامه هفتم توسعه صورت گرفته است؛ که در آن ذکر شده: “دولت موظف است به‌منظور ایجاد هماهنگی فرابخشی و مدیریت کلان و متمرکز در حوزه بهینه‌سازی مصرف انرژی، مدیریت بهینه ناترازی انرژی در بخش‌های مختلف با رعایت ملاحظات کاهش شدت انرژی و پیگیری اجرای طرح‌های بهینه‌سازی انرژی در بخش‌های عرضه و مصرف انرژی و تعیین میزان و نحوه تخصیص کلیه یارانه‌های انرژی در هر بخش با اجرای کامل قانون هدفمند کردن یارانه‌ها، «سازمان بهینه‌سازی و مدیریت راهبردی انرژی» را زیر نظر رئیس‌جمهور و با موافقت ایشان از تجمیع و ادغام ظرفیت‌های سازمانی موجود در شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت، سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق (ساتبا) و ستاد مدیریت حملونقل و سوخت تأسیس کند و اساسنامه آن را ظرف سه ماه به تصویب هیأت وزیران برساند.”
بر اساس تأکیدات برنامه هفتم توسعه، سازمان‌هایی که سال‌ها با استفاده از بودجه عمومی فعالیت کردند و نتایج قابل توجهی در زمینه بهینه‌سازی مصرف انرژی نداشتند، شامل “شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت” و “ستاد مدیریت حملونقل و سوخت”، باید تجمیع و به یک سازمان منسجم تبدیل شوند تا بهانه‌تراشی‌ها در زمینه‌های عدم بهینه‌سازی مصرف انرژی در ایران به پایان برسد.
بهانه اصلی این سازمان‌ها در عدم دستیابی به موفقیت، فراوزارتخانه‌ای نبودن اعلام شده است؛ تشکیل یک سازمان فراوزارتخانه‌ای تحت نظر رئیس‌جمهور با اختیارات بیشتر و قابلیت مدیریت متمرکز در حوزه بهینه‌سازی مصرف انرژی، می‌تواند به‌عنوان نقطه عطفی در حل مشکلات ناترازی انرژی در ایران محسوب شود.
با وجود یک‌سال تأخیر در فرآیند زمان‌بندی و تکلیف‌های برنامه هفتم توسعه، سرانجام این سازمان با منصوب شدن رئیس آن شکل گرفت؛ اگرچه ایجاد این سازمان می‌تواند گامی مؤثر در راستای بهینه‌سازی مصرف انرژی باشد، اما موفقیت آن به ساختار و نگرش کلی حاکم بر این سازمان بستگی دارد. اگر صرفاً شاهد جابه‌جایی کارکنان از دو یا سه شرکت قبلی به ساختمان جدید این سازمان باشیم و نگرش‌ها و رویکردها در زمینه بهینه‌سازی مصرف انرژی، تغییری نسبت به گذشته نداشته باشد، خروجی تأسیس این سازمان نیز به بهره‌وری انرژی نخواهد انجامید.
در حال حاضر، در تمام بخش‌های تأمین انرژی از جمله برق، گاز و بنزین با ناترازی و به عبارتی کسری روبه‌رو هستیم و به جز ضعف در طرح‌های توسعه و عدم افزایش ظرفیت تولید متناسب با نیازها، مصرف بی‌رویه و عدم بهره‌وری در بخش مصرف نیز نقش بسزایی در ایجاد ناترازی‌ها ایفا کرده است.
در حال حاضر شدت مصرف انرژی در ایران به‌طرز چشمگیری بالا و بیش از دو برابر میانگین جهانی است و ما برای تولید و خدمات بیش از دو برابر کشورهای دیگر انرژی مصرف می‌کنیم. در ناترازی برق، گاز و بنزین، عدم بهینه‌سازی مصرف به وضوح مشهود است و جدا از چالش‌های موجود در بخش تولید، اگر فقط در بخش مصرف بهینه‌سازی انجام شود، مشکلات ناترازی‌های کنونی برطرف خواهد شد و با رشد بخش تولید، می‌توانیم حضور ایران را در بازارهای منطقه‌ای و جهانی انرژی تقویت کنیم.
مرکز پژوهش‌های مجلس در ارزیابی سال اول برنامه هفتم اعلام کرد: “وضعیت عملکرد سال اول برنامه هفتم توسعه در زمینه‌های برق، نفت و گاز نشان می‌دهد که اجرای برنامه هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد و میزان دستیابی به اهداف نهایی برنامه به‌طور چشمگیری پایین است. در حوزه نفت و گاز، وضعیت تولید نسبت به مدیریت مصرف و تجارت انرژی به شکل بهتری ارزیابی می‌شود و بخش قابل توجهی از اهداف تولیدی برنامه محقق شده است؛ اما بهینه‌سازی مصرف انرژی در بخش نفت و گاز عملاً بی‌عمل بوده و شاخص‌های مصرف نیاز به اقدامات جدی‌تری دارند.”
/