عملکرد سیستم گردش خون از طریق پمپاژ قلب صورت میگیرد و این مایع سرخرنگ در تمامی نواحی بدن جریان مییابد. درواقع، تندرستی افراد به کارآیی مطلوب این سیستم وابسته است، زیرا خون وظیفه رساندن اکسیژن و مواد مغذی به سلولها و بافتهای بدن را به عهده دارد. حال سوال این است که چگونه میتوان عملکرد این سیستم حیاتی را بهبود بخشید؟ بهطور کلی، میتوان به عنوان شروع، سه اقدام کلیدی برای بهبود گردش خون را نام برد که شامل ترک سیگار، کاهش مصرف چربیهای اشباع و پرهیز از نشستن به مدت طولانی میشود.
در این مقاله، شش تکنیک مؤثر برای ارتقاء گردش خون که توسط تعدادی از تحقیقات علمی تأیید شدهاند، ارائه میگردد.
کنترل وزن بدن
اضافه وزن و چاقی میتوانند کارایی سیستم گردش خون را تحت تأثیر قرار دهند. تحقیقات نشان میدهد که کاهش وزن میتواند موجب افزایش سطح پروتئینی به نام آدیپونکتین شده و به بهبود عملکرد رگهای خونی کمک کند.
ورزشهای هوازی (پیادهروی تند)
پیادهروی تند و بهطور کلی ورزشهای هوازی میتوانند گردش خون را تقویت نمایند. پژوهشها نشان دادهاند که این نوع تمرینات به افزایش توانایی بدن در جذب اکسیژن کمک کرده و ظرفیت رگهای خونی را ارتقا میدهند، که نتیجهاش تأمین بهتر اکسیژن برای ماهیچهها و کاهش خستگی در حین فعالیتهای روزمره است.
یوگا
یوگا ورزشی بسیار مناسب برای افراد تازهکار است و شامل حرکات کششی، چرخشی و خمشی میباشد که به انبساط و انقباض رگها منجر میشود. اجرای این حرکات به بهبود وضعیت گردش خون کمک میکند. تحقیقات علمی صورت گرفته در سال ۲۰۱۴ نشان داده است که یوگا برای سلامت قلب و عروق مؤثر بوده و متابولیسم بدن را تنظیم میکند. بهعنوان تمرین، میتوانید حرکت “سگ رو به پایین” را اجرا کنید.
برای انجام این تمرین، مراحل زیر را دنبال کنید:
۱- به حالت چهار دست و پا بروید. آرنجها را کشیده و قسمت بالای کمر را بین دو شانه رها کنید.
۲- نفس را به درون بدهید.
۳- زانوها را بالا بیاورید و در این حالت، پشت خود را از لگن به عقب بکشید تا بدنتان به شکل صحیح قرار گیرد.
۴- پاها را کشیده و سر خود را بین دستانتان قرار دهید.
۵- حتماً بازوها و پاهایتان را قدری محکم و صاف نگاه دارید.
۶- زمانی که کمر و سینه در وضعیت ایدهآل قرار گرفتند، به آرامی از شکم دم بکشید. اطمینان حاصل کنید که قفسه سینهتان پایین نیفتد و کمر به سمت پایین گود نرود.
۷- اجازه دهید گردن شما در آرامش باشد.
۸- در این الوضع به مدت سه بار تنفس عمیق باقی بمانید و به آرامی به وضعیت اولیه برگردید.
این حرکت یوگا باعث افزایش جریان خون در بدن به شیوهای مؤثر میشود.
مصرف ماهیهای چرب
اسیدهای چرب امگا ۳ که در ماهیهای چرب مانند سالمون، تن، ساردین و خال مخالی وجود دارد، نقش مهمی در حفظ سلامت قلب و عروق و همچنین تقویت سیستم گردش خون ایفا میکنند. برای افرادی که رژیم گیاهخواری یا خامخواری دارند، بهترین منبع امگا ۳، کلم بروکلی است. همچنین میتوان به مصرف مکملهای غذایی امگا ۳ نیز پرداخت.
نوشیدن چای
آنتیاکسیدانهای موجود در چای سبز و سیاه به حمایت از سلامت قلب و عروق کمک کرده و گردش خون را بهبود میدهند. شواهد علمی نشان میدهند که مصرف چای تأثیر مثبتی بر سلامت عروق دارد و از بروز بیماریهای عروقی جلوگیری میکند.
تنظیم سطح آهن خون
آهن، که یک ماده معدنی حیاتی برای کارکرد صحیح سیستم گردش خون محسوب میشود، در تولید هموگلوبین که یکی از اجزاء کلیدی سلولهای قرمز خون است، نقشی اساسی دارد.
هموگلوبینها مسئولیت حمل اکسیژن را به عهده دارند. از این رو، ضروری است که در رژیم غذایی خود غذاهایی مانند گوشت قرمز و اسفناج که سرشار از آهن هستند، را بگنجانید.
توجه داشته باشید که مصرف بیش از اندازه آهن میتواند به قلب و عروق آسیب بزند و طبق تحقیقات پزشکی، میان سطوح بالای آهن خون و بروز مشکلات قلبی و عروقی و بالا بودن کلسترول، ارتباط روشنی وجود دارد.
به طور کلی، سیستم گردش خون نشاندهنده وضعیت عمومی سلامتی فرد است؛ بنابراین میتوان عوامل منفی مؤثر بر عملکرد این سیستم را به گونهای زیر دستهبندی کرد:
عوامل خطرساز سیستم گردش خون
به شکل کلی، همانطور که گفته شد، سیستم گردش خون نمایانگر سلامت بدن است؛ بنابراین میتوان عواملی را که به طور منفی بر آن تأثیر میگذارند، به دستههای زیر طبقهبندی کرد:
فشارخون
فشارخون به فشاری اشاره دارد که خون بر روی دیواره رگها ایجاد میکند و معمولاً با اندازهگیری فشار سیستولیک و دیاستولیک مشخص میشود.
فشار سیستولیک به فشاری اطلاق میشود که در هنگام پمپاژ خون توسط قلب بر دیواره رگها اعمال میشود و فشار دیاستولیک، به فشاری اشاره دارد که هنگام استراحت قلب و کشیدن خون به درون آن، وارد میگردد.
تحقیقات پزشکی نشان میدهند که فشارخون نرمال در یک فرد بالغ سالم ۱۲ روی ۸ میباشد. بنابراین افرادی که فشارخون بالاتر از این معیار دارند، در معرض خطر ابتلا به مشکلات قلبی و عروقی قرار دارند. در عوض، افرادی که فشارخونشان پایینتر از این میزان است، از نظر سلامت قلب در وضعیت بهتری قرار دارند.
سلامت خون
همانطور که اشاره شد، خون وظیفه حمل اکسیژن و مواد مغذی به سلولها و نگهداری از آنها را به عهده دارد. از این رو، خون سالم باید نسبت متعادلی از سلولهای قرمز و سفید داشته باشد.
سلامت قلب
قلب با پمپاژ خون در سرتاسر بدن، نقش کلیدی در بهبود گردش خون ایفا میکند و به همین ترتیب، یک سیستم گردش خون مستحکم به بهبود سلامت قلب منجر میشود.
سلامت عروق
افزایش کلسترول بد در خون میتواند باعث سخت شدن دیوارههای عروق و گرفتگی آنها شود. نتیجه این موضوع میتواند عملکرد درست سیستم گردش خون را مختل کند و در دنباله آن، به بروز مشکلاتی مانند چاقی یا دیابت منجر گردد. در نتیجه، علائم و نشانههایی که نشاندهنده نارسایی عملکرد صحیح سیستم گردش خون هستند به شرح زیر قابل بیان هستند:
* تپش قلب
* احساس گزگز در بدن
* بیحسی و خستگی
* احساس مور مور شدن
* گرفتگی عضلات
* حس گرما یا سرما در بدن
* تورم و التهاب
بنابراین، در صورت مشاهده این علائم، ضروری است که به سرعت به یک پزشک متخصص مراجعه نمایید.
همچنین، روشهای درمانی معمولاً ترکیبی از رژیم غذایی مناسب، فعالیت بدنی و داروها هستند.
با توجه به این نکات، سلامت سیستم گردش خون خود را بهبود ببخشید و از مزایای آن بهرهمند شوید.
منبع: پارسینه
