استفاده از بخشهای مختلف گیاهان از ریشه تا ساقه برای کاهش ضایعات، یک راهکار بسیار کارآمد محسوب میشود. با این حال، بخشهای قابل خوردن و خوشمزهای مانند برگهای چغندر قرمز غالباً نادیده گرفته میشوند، زیرا بسیاری از افراد هرگز به فکر مصرف آنها نمیافتند. قبل از اینکه بخواهید ریشه، ساقه و دانههای گیاهان را بهعنوان مواد غذایی در آشپزخانه خود ذخیره کنید، ضروری است که اطلاعات لازم را در این خصوص داشته باشید. برخی از بخشهای گیاهان به هیچ وجه خوراکی نیستند و بایستی از مصرف آنها پرهیز کرد.
ساقه و جوانه سیبزمینی:
سیب زمینی که به خانواده بادنجانیان تعلق دارد، حاوی ترکیبات سمی به نام سولانین است. جالب است بدانید که پادشاه معروف اسکاتلند، مکبوث، از شابیزک یا بلادونا (از همین خانواده) برای کشتن دشمنان خود استفاده کرد. سولانین عمدتاً در ساقه و جوانههای سیب زمینی وجود دارد؛ بنابراین لازم است پیش از پخت، این قسمتها را قطع کنید. این ماده سمی بیشتر در سیب زمینیهای سبزرنگ یافت میشود.
برگهای گوجهفرنگی:
گوجهفرنگی نیز بخشی از خانواده بادنجانیان است، اما به مدت بیش از ۲۰۰ سال در اروپا مورد استفاده قرار نمیگرفت. برگهای این گیاه دارای مقادیر کمی از سولانین و توماتین هستند که در صورت مصرف بیش از حد میتواند منجر به دردهای شکمی شود.
دانههای سیب:
دانههای سیب حاوی ماده سمی به نام سیانور هستند. بهطور خاص، این دانهها شامل آمیگدالین هستند. آمیگدالین در مواجهه با آنزیمهای گوارشی در روده، سیانور سمی را آزاد میکند. قسمت سخت و خارجی این دانهها معمولاً از بروز این واکنش جلوگیری میکند مگر اینکه آنها را بجوید. مصرف ۲۰۰ دانه سیب میتواند به دوز کشندهای از سیانور بیانجامد. بنابراین، بهتر است این دانهها را دور بریزید، زیرا هم طعم مطلوبی ندارند و هم ممکن است خطرزا باشند.
میوه مارچوبه:
اگر تاکنون مارچوبه را پرورش دادهاید، حتماً میدانید که این گیاه نوعی میوه قرمز توتی شکل تولید میکند که نباید به آن دست بزنید. این میوهها نمیتوانند بهطور مستقیم باعث مرگ انسان شوند، اما میتوانند منجر به بروز بیماریهای شدید شوند، چرا که در آنها ساپوژنین وجود دارد. ساپوژنین نوعی ترکیب با سمیت ملایم است. در صورت خورده شدن این میوهها، ممکن است دچار استفراغ و اسهال شوید.
برگهای روبارب (از سرده ریواس):
ساقههای این گیاه میتوانند در ترکیب با توتفرنگی یک پای تابستانی فوقالعاده باشند، اما برگهای آن خوراکی نیستند. برگهای روبارب غنی از اگزالیک اسید و گلیکوزیدهای آنتراکینون هستند که اگر بلعیده شوند برای انسان سمی خواهند بود. علائم مسمومیت ممکن است در افراد مختلف متفاوت باشد و به میزان مصرف بستگی دارد، اما برخی از نشانهها شامل استفراغ، درد شکم و تشنج است.
برگ و گل بادمجان:
بادمجان یکی دیگر از اعضای خانواده بادنجانیان است. گاهی برخی افراد معتقدند که مصرف بادمجان خام مضر است، اما این حقیقت ندارد. با این حال، برگ و گلهای آن به دلیل وجود سولانین در مقادیر زیاد ممکن است باعث بیماری شوند.
درخت آقطی:
تقریباً تمام قسمتهای درخت آقطی برای انسان و حیوانات سمّی است. ریشه، برگها، شاخهها و پوست آن بیشترین سمیت را دارند. تمامی بخشهای این درخت حاوی ترکیباتی هستند که میتوانند اسید هیدروسیانیک تولید کنند و بنابراین سیانور سمی آزاد میکنند. از این رو، باید از مصرف آن اجتناب کرد. بهعلاوه، مصرف انواع توتهای نپخته نیز میتواند منجر به بروز حالت تهوع و استفراغ گردد؛ به همین دلیل باید احتیاط کنید و به جای این گونه مواد، از دستورهای پخت صحیح تبعیت کنید تا از بروز مشکلات جلوگیری نمایید.