از اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۱، دولت سیزدهم به رهبری شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی، طرح پرداخت یارانه‌های ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی را آغاز نمود. این تغییر در مقایسه با پرداخت‌های نقدی و معیشتی یارانه که در آغاز دولت او صورت گرفته بود، حدود چهار برابر افزایش نشان می‌دهد.
یارانه نقدی به عنوان تدبیری از سوی دولت دهم تحت سرپرستی محمود احمدی‌نژاد در سال ۱۳۸۹ معرفی شد؛ در این راستا، به حساب سرپرستان خانوار مبلغ ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان به ازای هر نفر واریز می‌گردید. در زمان دولت احمدی‌نژاد، قیمت دلار در حدود هزار تومان بود، که به این ترتیب، ارزش یارانه پرداختی تقریباً برابر با ۴۵ دلار می‌شد. اما با گذشت زمان و افزایش نرخ تورم و دلار به ۳۰۰۰ تومان، در زمان انتقال دولت به حسن روحانی، این ارزش به تقریباً ۱۴ دلار تنزل یافت.
تا پایان دوره دولت دوازدهم، لیست یارانه‌بگیران تغییری محسوس را به خود ندید و غربالگری مؤثری انجام نشد، به گونه‌ای که به طور مستمر حدود ۹۵ درصد از جمعیت ایران در زمره یارانه‌بگیران ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومانی قرار داشتند. با وجود انتقادات و چالش‌های فراوان از سوی کارشناسان، نمایندگان مجلس و حتی مسوولان دولتی برای انجام غربالگری یارانه‌بگیران، این بار مالی سال‌ها بر دوش دولت باقی ماند.
به علاوه، به دنبال افزایش قیمت بنزین در سال ۱۳۹۸، دولت تصمیم به پرداخت یارانه معیشتی بنزین گرفت. مقدار این یارانه به تعدادی اعضای خانواده بستگی داشت و به صورت زیر تقسیم می‌شد: خانوارهای یک نفره ۵۵ هزار، دو نفره ۱۰۳ هزار، سه نفره ۱۳۸ هزار، چهار نفره ۱۷۲ هزار و خانوارهای پنج نفره و بیشتر ماهانه ۲۰۵ هزار تومان دریافت می‌کردند، به این ترتیب، مجموع یارانه به حدود ۱۰۰ هزار تومان افزایش یافت. در آخرین پرداخت یارانه معیشتی بنزین در دولت دوازدهم، تعداد خانوارهای واجد شرایط به بیش از ۱۹ میلیون و ۷۶۸ هزار نفر رسید.
همچنین دولت یازدهم که در شعارهای انتخاباتی خود بارها به حذف یارانه‌های پردرآمدها و تخصیص یارانه‌های هدفمند اشاره کرده بود، در عمل نتوانست به این هدف دست یابد. حتی ثبت‌نام مجدد برای متقاضیان یارانه نیز در نهایت به ثبت‌نام بیش از ۷۰ میلیون نفر منجر شد. با این وجود، علی‌رغم الزامات قانونی در چندین سال برای حذف سه دهک بالای درآمدی، دولت به دلایلی چون نگرانی از تبعات اجتماعی این اقدام، از اجرای غربالگری جدی خودداری کرد.
در دولت یازدهم و نخستین دوره ریاست جمهوری حسن روحانی، نرخ دلار با افزایش هزار تومانی به ۴۰۰۰ تومان رسید؛ اما در انتهای دوره دوم ریاست جمهوری او، نرخ دلار به ۲۷ هزار تومان افزایش یافت و بدین ترتیب، ارزش دلاری یارانه‌های نقدی به کمترین میزان خود، تنها در حد سه دلار کاهش یافت.
اقدامات دولت سیزدهم در حوزه یارانه‌ها
با شروع کار دولت سیزدهم تحت رهبری شهید آیت‌الله سید ابراهیم رئیسی، مقدار یارانه‌های نقدی ثابت بود تا آنکه در اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۱، مقادیر جدید یارانه‌های نقدی و معیشتی به ۳۰۰ هزار تومان برای دهک‌های چهارم تا نهم و ۴۰۰ هزار تومان برای دهک‌های اول تا سوم افزایش یافت. بنابراین، این تغییر نشان‌دهنده رشد قابل توجه حدود هشت برابری یارانه‌ها در سال ۱۴۰۱ بود.
براساس آمارهای رسمی که توسط سازمان هدفمندی یارانه‌ها منتشر شده و در گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس بیان شده است، از زمان آغاز پرداخت یارانه نقدی تا اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۱، دولت به طور متوسط سالانه حدود ۴۱ هزار میلیارد تومان از منابع خود را به پرداخت یارانه نقدی اختصاص می‌داد. بطور خاص، دولت سیزدهم تنها در سال ۱۴۰۱ برای پرداخت یارانه نقدی به شهروندان، حدود ۷۳۸ هزار میلیارد تومان هزینه کرد.