«هنر ساخت و نواخت رباب» بهعنوان بیستوششمین عنصر میراث فرهنگی ناملموس ایران در تاریخ چهارشنبه ۱۴ آذرماه طی جلسه کمیته بینالدولی میراث فرهنگی یونسکو در پاراگوئه به ثبت جهانی رسید.
رباب، سازی دلانگیز و زیبا در دنیای موسیقی ایرانی است که نقش اساسی در نگهداری و توسعه هنر موسیقی در این سرزمین ایفا میکند. این ساز جزء تعابیر فرهنگی و تاریخی جامعه ایران بهشمار میآید که حامل سنتها و آداب مردمی بوده و از طریق موزیک، جشنها و آئینهای مختلف، ارتباطات میان جوامع متفاوت را تقویت میکند.
خبرگزاری مهر اعلام کرده است که این ساز بهعنوان یک عامل وحدت، موجب تقویت همبستگی میان افراد میشود و تبادل فرهنگی را تسهیل میکند.
بدنه رباب عمدتاً از تنههای خشکیده درخت توت ساخته شده که استفاده از روشهای پایدار در ساخت این ساز به بهبود رفاه اجتماعی و افزایش پویایی فرهنگی کمک شایانی مینماید.
این ساز بهعنوان پایه موسیقی نیاکان برای جوامع محلی از ارزش بالایی برخوردار بوده و در بین نوازندگان سنتی و محلی ایران مورد احترام ویژهای قرار دارد. همچنین، رباب در موسیقی سنتی ایران و در ارکستر ملی بهطور فراوان استفاده میشود.
آداب و سنن مرتبط با رباب در شرق ایران، به ویژه در میان جوامع افغانی، بلوچ، زابلی (سیستانی)، خراسانی، نقشبندی، چشتی، قادری و سهروردیه، جایگاه فرهنگی قابل توجهی دارد.
این پرونده با مشارکت کشورهای افغانستان، تاجیکستان و ازبکستان تهیه و تألیف گردیده است.
در کنار ثبت جهانی ساز رباب، جشن مهرگان نیز بهعنوان بیستوپنجمین عنصر میراثفرهنگی ناملموس ایران در کمیته بینالدولی میراثفرهنگی یونسکو در پاراگوئه به ثبت رسید.
مهرگان یکی از جشنهای باستانی ایرانی محسوب میشود که به مناسبت مهر و دوستی برگزار میگردد.
این جشن در فصل پاییز و به خصوص از ابتدای مهرماه تا اوایل آبانماه (اعتدال پاییزی) بهطور سالانه برگزار میشود. مهرگان نماد دوستی، محبت و اتحاد است و معمولاً با برپایی مراسم خاص همراه است.
در جشن مهرگان، مردم به دیدار یکدیگر میروند، غذاهای ویژهای تهیه میکنند و به تبادل هدایای خود میپردازند. در برخی نواحی نیز مراسم موسیقی بهعنوان بخشی از این جشن برگزار میشود. در ادبیات فارسی نیز به مهرگان اشارههای زیادی شده که نشانگر اهمیت این جشن در تاریخ و فرهنگ ایران است. ایرانیان به بزرگداشت مهرگان بهعنوان یک جشن فرهنگی اهمیت میدهند و آن را با برگزاری مراسم خاصی جشن میگیرند.
