در فروردین ۱۴۰۳، تورم تولیدکننده ماهانه صنعت با توجه به اسفندماه شاهد افزایشی بوده است. به بیان دیگر، هزینههای تولید در بخش صنعت بهطور قابلتوجهی در کوتاهمدت نسبت به گذشته بالا رفته است. در عین حال، تورم تولید به صورت نقطهای و سالانه در این گروه کاهش یافته که به منزلهی کاهش سرعت رشد هزینهها در دورههای بلندمدت میباشد.
در بین اجزای این گروه، بالاترین میزان تورم تولید «ماهانه» و «نقطه به نقطه» در حوزه ساخت تجهیزات حملونقل مشاهده میشود. برعکس، کمترین سطح تورم ماهانه در تولید فرآوردههای توتون و تنباکو گزارش شده است.
اهمیت تورم تولیدکننده در این است که تغییر درصدی قیمتها را در مبدا تولید نشان میدهد، قبل از آنکه کالاها به بازار مصرف برسند و میتواند نشانهای از تغییرات قیمت در بازار باشد.
این نوع تورم، که بهعنوان تورم «پیشران» یا «پیشنگر» شناخته میشود، به بررسی تغییرات قیمت کالاها در مبدا تولید پرداخته و میتواند بهنوعی نمایانگر نوسانات هزینههای تولید محسوب گردد.
به علت اینکه تورم تولید، تغییرات قیمتها را قبل از ورود به بازار مصرف نشان میدهد، قابلیت این را دارد که بهعنوان پیشنگر یا پیشران تورم مصرفی عمل کند. به این مفهوم که اگر تورم تولید افزایش یابد، نشاندهندهی افزایش قیمت کالاها در مبدا تولید است؛ بنابراین میتوان انتظار داشت که در زمان ورود کالاها به بازار مصرف، این کالاها بار دیگر دستخوش تغییر قیمت شوند و در نتیجه با قیمت بیشتری به دست مصرفکننده برسند، که این مسأله میتواند به افزایش تورم مصرفکننده منجر شود.
مرکز آمار ایران این نرخ را برای بخشهای کلیدی اقتصاد از جمله کشاورزی، صنعت و خدمات منتشر میکند. جدیدترین گزارش این نهاد حاکی از افزایش کوتاهمدت تورم تولیدکننده در گروه صنعت در فروردین ۱۴۰۳ است، در حالی که در مقیاس میانمدت و بلندمدت، کاهش چشمگیری داشته است.
در فروردین امسال، تورم تولید ماهانه صنعت به ۴.۳ درصد رسیده، در حالی که این رقم در اسفند سال پیش ۱.۷ درصد بوده است. به این ترتیب، قیمت متوسط کالاهای تولیدشده در بخش صنعت پیش از ورود به بازار مصرف نسبت به اسفندماه بهطور میانگین ۴.۲ درصد افزایش یافته است. وقتی که تورم مثبت است و روند رو به افزایش دارد، نشاندهندهی سرعت بیشتر افزایش قیمتهاست. اما اگر در شرایطی این تورم مثبت باشد و با کاهش مواجه شود، به این معنی است که قیمتها افزایش یافته، ولی این افزایش با شتاب کمتری نسبت به ماههای گذشته صورت گرفته است.
گروه صنعت شامل ۲۳ زیربخش اصلی میباشد. از میان این زیربخشها، بالاترین میزان تورم تولید ماهانه مربوط به «ساخت سایر تجهیزات حملونقل» است که نرخ آن از ۱ درصد در اسفند به ۱۵.۳ درصد در فروردین رسیده است. برعکس، کمترین تورم ماهانه در میان اجزای این گروه به میزان صفر درصد مربوط به تولید فرآوردههای توتون و تنباکو میباشد.
در محاسبه تورم نقطه به نقطه، تغییر قیمت در مبدا تولید هر ماه نسبت به تغییر قیمت در مبدا تولید در همان ماه در سال قبل ارزیابی میشود. این نرخ از ۲۴.۶ درصد در اسفند به ۱۹ درصد در فروردین امسال کاهش یافته است.
بالاترین تورم پیشران نقطهای در بین اجزای این گروه، برابر با ۲۹.۷ درصد بوده که متعلق به ساخت تجهیزات حملونقل است. همچنین، تورم سالانه تولید در گروه صنعت تقریباً ثابت مانده و با کاهش ۰.۷ واحد درصدی به ۲۹.۲ درصد در فروردینماه رسیده است.
