در ایام نوروز، در سرتاسر مازندران می‌توان نشانه‌هایی از حضور مسافران را مشاهده کرد، با این حال برخی نقاط این استان به عنوان مقاصد خاص گردشگری شناخته می‌شوند. یکی از این نقاط روستای دلنواز و منحصر به فرد کندلوس است. این روستا که تاریخی غنی دارد، با جاذبه‌های منحصربه‌فرد گردشگری و فرهنگی خود در بخش کجور از توابع شهرستان نوشهر، سال‌های متمادی است که بار قابل توجهی از گردشگری فرهنگی در غرب مازندران را به دوش می‌کشد.
روستای کندلوس، به عنوان یکی از اولین روستا‌های نمونه گردشگری ایران شناخته می‌شود و از دهه ۷۰ به این سو با تأسیس مجموعه تاریخی-موزه‌ای و اجرای پروژه‌های زیرساختی از قبیل توسعه کشت گیاهان دارویی و بهبود بافت روستایی به‌نحوی که مطابق با معماری بومی باشد، تحت سرپرستی دکتر علی‌اصغر جهانگیری یکی از اهالی روستای مذکور، مورد توجه ویژه‌ای قرار گرفت و به مرور زمان به یک مقصد مستقل برای گردشگری تاریخی، طبیعی و فرهنگی در غرب مازندران تبدیل شد.
اکنون چند سالی است که این روستا به عنوان یکی از نامزد‌های ثبت در فهرست میراث جهانی مطرح می‌شود و خبرهایی در این رابطه اخیراً به طور چشمگیری افزایش یافته است. در مرداد ۱۴۰۲، مهدی بهاروند رئیس گروه توسعه جاذبه‌ها و محصولات گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تصریح کرد که هشت روستای ایرانی برای انتخاب به عنوان روستای جهانی توسط سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) در حال رقابت هستند و کندلوس نیز یکی از این روستا‌ها به شمار می‌آید.
روستا‌های فهرج (یزد)، میمند (کرمان)، اصفهک (خراسان جنوبی)، قلعه بالا (سمنان)، پالنگان (کردستان)، ابیانه (اصفهان) و بیشه (لرستان) رقبای کندلوس در این عرصه جهانی هستند که هر یک از آنها ویژگی‌های برجسته‌ای در زمینه گردشگری، تاریخ و فرهنگ دارند. با این حال، کندلوس به مدد تلاش‌های پیوسته اهالی و دوستدارانش در طول بیش از سه دهه، موفق به کسب تعدادی از امتیازات ویژه شده که به افزایش شانس آن برای ثبت جهانی منجر شده است.
روستای کندلوس با زیبایی‌های تاریخی‌اش این روزها مقصد بسیاری از گردشگران و مسافران است. با این حال، تعداد این بازدیدکنندگان در طول سال مشهود است. ویژگی بارز این روستا، توجه به میراث فرهنگی بومی در تمامی ایام سال است. اهالی و جوانان این روستا به همت تلاش‌های خود، سعی کرده‌اند آیین‌های محلی را در منطقه حفظ کنند و فرهنگ ناب روستا را همچون گذشته زنده نگه‌دارند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مازندران در اشاره به ویژگی‌های شاخص کندلوس به میزان بالای پذیرش گردشگران داخلی و خارجی در طول سال پرداخت و اظهار داشت: پس از سال‌ها پیگیری برای ثبت جهانی کندلوس که در دوره‌های قبل به دلایل مختلف به نتیجه نرسیده بود، خوشبختانه پرونده این روستا در وزارت میراث فرهنگی دوباره به جریان افتاده و در این دور به عنوان یکی از نامزد‌های اصلی ثبت جهانی از ایران شناخته شده است.
حسین ایزدی تصریح کرد: کندلوس با دارا بودن مجموعه‌ای جامع از جاذبه‌ها، از جمله بافت تاریخی، معماری خاص، فرهنگ غنی، موزه، کارگاه‌های صنایع دستی و گیاهان دارویی و قصه‌های جذاب مانند افسانه مینا و پلنگ، پتانسیل آن را دارد که در این دور به عنوان روستای جهانی ایران ثبت شود.
وی همچنین افزود: خوشبختانه با تشکیل کمیته‌ای مشترک شامل کارشناسان و نمایندگان انجمن‌های مردم‌نهاد، قدم‌های مثبتی در جهت تحقق این هدف برداشته شده و به ثبت جهانی این روستا امیدوار هستیم. بهمن ماه گذشته نیز این درخواست توسط فعالان گردشگری استان در نمایشگاه بین‌المللی گردشگری تهران به دکتر ضرغامی، وزیر محترم میراث فرهنگی منتقل گردید.
این مقام مسئول خاطرنشان کرد: ثبت جهانی کندلوس می‌تواند موجب شناخته‌تر شدن آن در سطح بین‌المللی گردد و تاثیرات چشمگیری بر رونق گردشگری و توسعه اقتصاد توریستی در غرب استان خواهد گذاشت. انتظار ما آن است که در این مدت که پرونده ثبت جهانی کندلوس در دست پیگیری است، تمامی ارگان‌های مربوطه و دوستان مازنی با هر گونه ظرفیت و توان، در راه تحقق این آرزوی دیرینه مردم منطقه و یک رویداد مهم جهانی در حوزه گردشگری و فرهنگ مازندران، همراهی کنند.
کندلوس، همانطور که در سه دهه اخیر پرچمدار گردشگری روستایی در مازندران بوده، می‌تواند با ثبت جهانی که این امکان با همراهی تمامی علاقه‌مندان به این عرصه به واقعیت می‌پیوست، به اولین روستای جهانی ایران در سازمان جهانی گردشگری تبدیل گردد. این گام، می‌تواند به تشکیل یک برند جهانی منجر شده و روستا‌ها را در مسیرهای بین‌المللی سفر مطرح سازد و تاثیرات مثبتی در اشتغال زایی به دنبال داشته باشد.
سازمان جهانی گردشگری (UNWTO) از سال ۲۰۲۱ ایده دهکده‌های جهانی گردشگری را مطرح کرده و هدف آن را ارتقاء نقش گردشگری در حفاظت از روستا‌ها اعلام کرده است. به همین منظور، مواردی همچون مناظر طبیعی، ارزش‌های فرهنگی، فعالیت‌های محلی از جمله غذاهای محلی و حفظ هویت بومی روستا‌ها، از جمله محورهای مورد تأکید این طرح به شمار می‌آید.