تاریخ ۰۳.۰۳.۰۳ و خودنمایی با اعداد شیک

انتقال کارها و رویدادهای کلیدی زندگی به تاریخ‌های رند به سنتی نانوشته در این روزها تبدیل شده است. رسمی که گاهی اصرار بر آن می‌تواند تبعات ناگواری از جمله به دنیا آمدن نوزادان با نقص‌های مادرزادی را به همراه داشته باشد.

اگرچه با توجه به اطلاع‌رسانی‌ها و اقدامات فرهنگی که در سال‌های اخیر به انجام رسیده، تعداد طرفداران تولدهای تقویمی تا حدودی کاهش یافته، اما هنوز هم اشتیاق به انجام فعالیت‌های مهم در تاریخ‌های رند از میان نرفته است. صرفاً این پرسش باقی می‌ماند که این گرایش به تاریخ‌های خاص از کجا نشأت می‌گیرد؟

دکتر محمد رحیمی – جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، در گفتگو با ایسنا، در خصوص این تمایل افراد به مرتبط کردن رویدادهای مهم زندگی خود مانند ازدواج و زایمان با تاریخ‌های رند گفت: نظریه جامعه‌شناسی نشان می‌دهد که انتخاب‌ها و تصمیمات کلیدی در زندگی روزمره افراد از ارزش‌ها و سرمایه اجتماعی و فرهنگی آن‌ها نشات می‌گیرد. افرادی که برایشان تاریخ‌های رند اهمیت دارد، دارای ارزش‌هایی سطحی و سرمایه اجتماعی – فرهنگی کمتری هستند. این افراد معمولاً در مطالعه و دسترسی به منابع علمی، ادبی و هنری کمتر فعال هستند و بیشتر تمایل دارند تا از طریق نمادهای اجتماعی چون خودروهای لوکس و املاک گران‌قیمت خود را متمایز سازند.

وی افزود: به اعتقاد من، سبک زندگی این افراد نتيجة اختلالات اجتماعی و شرایط نامناسب است که نیاز به آسیب‌شناسی دارد. مهم این است که توجه کنیم ارز‌ش‌های افراد در فضای خالی شکل نمی‌گیرد، بلکه تابعی از جامعه و شرایط اجتماعی که در آن زندگی می‌کنند است. محیط اجتماعی تأثیر بسزایی در انتخاب‌ها و تصمیم گیری‌های آن‌ها دارد.

رحیمی همچنین تأکید کرد: وقتی ارزش‌های مادی در جامعه فزونی یابد و ارزش‌های غیرمادی مورد اعتنا قرار نگیرد، آنگاه افراد به سمت معیارهای مادی برای تفاخر مثل تاریخ‌های خاص تمایل می‌یابند. برای مثال، در زمانی که هنرمندان و افراد علمی در جامعه نادیده گرفته می‌شوند و در حاشیه قرار می‌گیرند، در عوض کسانی که دارای املاک و وسایل لوکس هستند بیشتر جلب توجه می‌شوند، بنابراین مردم برای دستیابی به این ارزش‌ها تلاش می‌کنند.

او در خصوص تأثیر فرهنگ و جامعه در بروز چنین پدیده‌ای، توضیح داد: اغلب فکر می‌کنیم که این یک موضوع ذهنی و روانشناختی است، در حالی که در حقیقت جامعه و فرهنگ است که انسان‌ها و شیوه زندگی آن‌ها را شکل می‌دهد. رفتارهای نیک و نادرست ناشی از زمینه‌های فرهنگی و شرایط اجتماعی است که فرد در آن زندگی می‌کند.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه اجتماعی شدن یک روند کلیدی در شکل‌گیری ارزش‌ها و نگرش‌های افراد است، گفت: به عقیده‌ی من، ما در مؤسسات اجتماعی همچون خانواده، مدارس و رسانه‌ها به‌خوبی اجتماعی نشده‌ایم و نتوانسته‌ایم الگوهای زندگی مناسب را فرابگیریم. فرآیند اجتماعی شدن، شیوه‌های زندگی اجتماعی را به انسان می‌آموزد، به او شخصیت می‌بخشد و تصمیماتش را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

او ادامه داد: به‌طور یقین اگر مادرانی که برای زایمان در بیمارستان‌های عمدتاً خصوصی صف می‌کشند، فرآیند اجتماعی شدن را به درستی طی کنند و از عواقب این زایمان‌ها و به دنیا آمدن نوزادان نارس آگاهی یابند، هرگز جان نوزاد خود را تنها به خاطر یک تاریخ خاص در شناسنامه به خطر نخواهند انداخت و با عدم دخالت در روند زایمان، اجازه می‌دهند جنین به رشد طبیعی خود ادامه دهد.

این جامعه‌شناس بر این نکته تأکید کرد که فرهنگ‌سازی می‌تواند به کاهش رفتارهای نادرست کمک مؤثری کند و گفت: افراد از طریق آموزش اجتماعی می‌شوند و رفتارهای غلط حاصل از آموزش نادرست در آنان نهادینه می‌شود. یکی از دلایل گرایش مردم به تاریخ‌های رند این است که این سبک زندگی بیشتر توسط رسانه‌ها و به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی ترویج می‌شود. زمانی که در این شبکه‌ها جشن‌های لوکس با تاریخ‌های خاص منتشر می‌شود و بازخوردهای میلیونی می‌گیرد، افراد به این الگوها جذبه پیدا می‌کنند تا خود را در کانون توجه قرار دهند. بنابراین هرچه بتوانیم از طریق رسانه‌ها، الگوهای صحیح زندگی را به آن‌ها آموزش دهیم، امید به کاهش این قبیل رفتارها بیشتر می‌شود.

او در پاسخ به این سؤال که آیا افراد به دنبال این هستند که با اعداد، معنا و مفهوم خاصی به رویدادها ببخشند، بیان کرد: تری ایگلتون در کتاب «معنای زندگی» بر این نکته تأکید دارد که در این دنیا انسان‌ها به دنبال اکتشاف معانی مشترک هستند. یافتن معنا برای زندگی، شاید مهم‌ترین وظیفه‌ای باشد که هر فرد در طول حیات خود می‌تواند به آن بپردازد. یکی از دلایلی که تاریخ‌های رند همچون تاریخ‌های تولد، تاریخ ازدواج و حتی شماره‌های موبایل به ارزش تبدیل شده‌اند، این است که درک و تفسیر انسان‌ها از زندگی در دنیای مدرن دچار تغییراتعمیق شده است.

رحیمی ادامه داد: معنای زندگی به این اشاره دارد که افراد چه تفسیری از زندگی دارند و چگونه با آن رو به رو می‌شوند. به نظر می‌رسد انسان امروزی به‌جای پرداختن به معانی عمیق زندگی، از احساس بی‌معنایی به مقولات سطحی و تاریخ‌های رند پناه می‌برد. اما یکی از بدترین وضعیت‌ها در روند تغییرات اجتماعی برای یک جامعه، وضعیت گذار است. گذار از سنت به مدرنیته مسائل خاص خود را دارد. افراد از یک‌سو وابستگی‌های سنتی خود را حفظ می‌کنند و از سوی دیگر با تحولات نوین مدرنیته روبه‌رو هستند. در این تناقض اجتماعی با تغییراتی در ارزش‌ها روبه‌رو می‌شویم و مجموعه‌ای از ارزش‌های اجتماعی جدید ظهور می‌کند. در این مرحله (وضعیت گذار) اجتماعی شدن اهمیت دارد. افراد باید در نهادهای آموزشی یاد بگیرند که چگونه با چالش‌ها مواجه شوند، سبک زندگی خود را سامان‌دهی کنند و به درکی صحیح از معنای زندگی دست یابند.