تحقیقات جدید نشان می‌دهد که سیر دارای فواید زیادی برای سلامت انسان است. از جمله مزایای سیر می‌توان به محافظت در برابر سرماخوردگی و کمک به کاهش فشار خون و کلسترول اشاره کرد.
«بگذار غذا داروی تو باشد و دارو غذای تو باشد.»
این جمله به اهمیت تغذیه‌ای که داریم اشاره می‌کند و مفهوم آن این است که بهترین دارو داشتن یک رژیم غذایی سالم است.
این عبارت از اقوال بقراط، پزشک معروف در یونان باستان است که به عنوان پدر طب غربی شناخته می‌شود.
او سیر را برای درمان بیماری‌های متنوعی تجویز می‌کرد که امروزه بسیاری از اثرات مثبت آن به وسیله علم مدرن تأیید شده‌اند.
۱. سیر دارای ترکیبات ارزشمند با خواص دارویی است
به گفته دکتر بهشتیان، سیر جزو خانواده آلیوم‌ها (پیاز) به شمار می‌رود و به همراه پیاز، موسیر و تره قرار می‌گیرد.
هر یک از اجزای گل کامل سیر را یک حبه می‌نامند و در یک گل سیر معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ حبه وجود دارد.
سیر در مناطق مختلف دنیا رشد می‌کند و به خاطر عطر و طعم قوی‌اش، از محبوب‌ترین مواد غذایی در آشپزی به حساب می‌آید.
با این حال، در دوران باستان، افراد به طور گسترده‌ای از خواص دارویی سیر بهره می‌بردند. شواهدی از استفاده از سیر توسط تمدن‌های بزرگ باستانی مثل مصریان، یونانی‌ها، رومی‌ها، چینی‌ها و هندی‌ها وجود دارد.
امروزه دانشمندان دریافتند که بیشتر مزایای سیر برای سلامت ناشی از ترکیبات گوگردی آن است که هنگام خرد کردن، له کردن یا جویدن حبه سیر تولید می‌شود.
آلیسین احتمالاً شناخته‌شده‌ترین ترکیب موجود در سیر است. اما این ترکیب به دلیل ناپایداری خود، تنها برای مدت زمان کوتاهی پس از خرد کردن در سیر تازه وجود دارد.
دی آلیل دی سولفید و اس-آلیل سیستئین نیز از دیگر ترکیبات مؤثر در ایجاد خواص سیر هستند.
این ترکیبات گوگردی از طریق دستگاه گوارش به بدن وارد شده و سپس در سرتاسر بدن حرکت کرده و اثرات بیولوژیکی قوی خود را اعمال می‌کنند.
۲. سیر به‌دلیل مغذی بودن، کالری پایینی دارد
سیر از نظر مواد مغذی بسیار غنی است. یک حبه سیر (تقریباً ۳ گرم) محتوی ۴.۵ کالری، ۰.۲ گرم پروتئین و ۱ گرم کربوهیدرات است.
سیر به عنوان منبع خوبی از چندین ماده مغذی می‌باشد، به‌ویژه:
- منگنز
- ویتامین B6
- ویتامین C
- سلنیوم
- فیبر
۳. سیر می‌تواند به افزایش مقاومت بدن در برابر بیماری‌ها از جمله سرماخوردگی کمک کند
تحقیقات صورت گرفته در سال ۲۰۱۶ نشان می‌دهد که عصاره سیر کهنه (AGE) می‌تواند سیستم ایمنی بدن را تقویت کند.
این مطالعه نشان داد افرادی که در فصل سرماخوردگی و آنفولانزا به مدت ۳ ماه از مکمل‌های AGE استفاده کرده‌اند، در مقایسه با دیگران علائم کمتری داشتند و همچنین مدت زمان غیبتشان از مدرسه یا محل کار کمتر بود.
نتایج سایر تحقیقات نیز گواهی داده‌اند که ترکیبات موجود در سیر دارای خواص ضد ویروسی می‌باشند. به این معنا که علاوه بر تقویت سیستم ایمنی، از ورود ویروس‌ها به سلول‌های میزبان یا تکثیر آن‌ها در بدن جلوگیری می‌کند.
۴. سیر قادر به کاهش فشار خون است
براساس گزارشات سازمان جهانی بهداشت، بیماری‌های قلبی عروقی نظیر حمله قلبی و سکته مغزی از شایع‌ترین علل مرگ و میر محسوب می‌شوند. فشار خون بالا یکی از عوامل اصلی است که ممکن است به بروز این بیماری‌ها منجر شود.
یک بررسی جامع در سال ۲۰۲۰ نشان داد که مکمل‌های سیر می‌تواند به کاهش فشار خون در افرادی که از فشار خون بالا رنج می‌برند، کمک کند. محققان این ویژگی سیر را با کاهش ۱۶ تا ۴۰ درصدی خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی مرتبط دانستند.
تحلیل‌ها نشان می‌دهد که تأثیر سیر بر روی فشار خون همانند برخی داروهای تجویزی برای این بیماری می‌باشد، با این تفاوت که سیر عوارض جانبی کمتری دارد.
تحقیق دیگری در سال ۲۰۱۹ نشان داد که آلیسین محتوی سیر ممکن است تولید آنژیوتانسین II را مهار کند، این هورمون موجب افزایش فشار خون می‌شود. آلیسین همچنین می‌تواند رگ‌های خونی را در حالت انبساط و آرامش نگه‌دارد و به بهبود جریان خون کمک کند.
۵. سیر به کاهش سطح کلسترول و خطر ابتلا به بیماری قلبی کمک می‌کند
یک بررسی تحقیقاتی در سال ۲۰۱۸ نشان داد سیر می‌تواند به کاهش کلسترول کل و کلسترول بد (LDL) منجر شود. محققان این مطالعه به افرادی که به کلسترول بالا دچار بودند، توصیه کردند که مصرف سیر را در رژیم غذایی خود افزایش دهند، با این حال تأکید کردند که برای تأیید یافته‌های خود به تحقیقات بیشتری نیاز است.
تحقیقات سال ۲۰۱۶ نشان داده‌اند که مصرف مکمل‌های سیر برای بیش از ۲ ماه احتمال کاهش ۱۰ درصدی LDL را به همراه دارد. این تأثیر در افرادی که کلسترول آن‌ها به میزان کمی افزایش یافته، مشاهده شده است.
اما به نظر نمی‌رسد سیر همان تأثیر را بر روی سطح تری‌گلیسیریدها داشته باشد. تری‌گلیسیریدها نیز یکی دیگر از عوامل مؤثر در خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی هستند.
بررسی‌ها نشان می‌دهند که سیر تأثیری بر روی میزان کلسترول خوب (HDL) ندارد.
۶. سیر سرشار از آنتی‌اکسیدان‌هایی است که می‌تواند در پیشگیری از بیماری آلزایمر و زوال عقل مؤثر باشد
آسیب اکسیداتیو ناشی از رادیکال های آزاد به تسریع فرایند پیری و زوال شناختی مغز کمک می‌کند.
سیر حاوی آنتی‌اکسیدان‌هایی است که می‌توانند مکانیسم‌های دفاعی بدن را در برابر آسیب اکسیداتیو تقویت کنند. تحقیقات حاکی از آن است که این آنتی‌اکسیدان‌ها ممکن است به طور قابل توجهی استرس اکسیداتیو (عدم تعادل بین مقدار اکسیژن دریافتی و توانایی اکوسیستم در خنثی‌سازی یا ترمیم آسیب‌ها) را کاهش داده و خطر ابتلا به بیماری‌هایی از جمله آلزایمر که شایع‌ترین نوع زوال عقل است، کاهش دهند.
مطالعات انجام شده بر روی حیوانات دریافتند که آلیسین موجود در سیر می‌تواند در محافظت از زوال قسمت‌های شناختی مغز مؤثر باشد. اما برای تعمیم این نتایج به انسان‌ها، نیاز به آزمایشات انسانی وجود دارد.
در عین حال، برخی مطالعات نشان می‌دهند که مکمل‌های سیر برای بیماران مبتلا به آلزایمر مفید است.
۷. سیر می‌تواند به افزایش طول عمر کمک کند
به طور کلی، اثبات اثرات سیر بر طول عمر در انسان‌ها کار دشواری است.
اما با توجه به اثرات مثبت آن در زمینه پروفایل‌های بیماری زایی مثل فشار خون، ادعای سیر در توانایی افزایش طول عمر، منطقی به نظر می‌رسد.
براساس تحقیقی که در چین در سال ۲۰۱۹ انجام شد، سالمندانی که حداقل یک بار در هفته سیر مصرف می‌کردند، عمر طولانی‌تری نسبت به آنهایی که کمتر از یک بار در هفته سیر مصرف داشتند، داشتند.
علاوه بر این، واقعیت این که سیر به حفظ بدن در برابر بیماری‌های عفونی کمک می‌کند نیز بسیار مهم است. این بیماری‌ها به ویژه در میان سالمندان یا کسانی که سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند، از علل رایج مرگ و میر به شمار می‌روند.
۸. مکمل‌های سیر می‌توانند عملکرد ورزشی را بهبود بخشند
سیر یکی از ابتدایی‌ترین مواد طبیعی برای بهبود عملکرد به شمار می‌رود.
تمدن‌های قدیمی از سیر به عنوان راهی برای کاهش خستگی و افزایش ظرفیت کار کارگران استفاده می‌کردند. ورزشکاران المپیک در یونان باستان برای افزایش عملکرد خود از سیر بهره می‌بردند.
تحقیقات روی موش‌ها نشان داده‌اند که سیر می‌تواند به عملکرد ورزشی کمک کند، اما مطالعات کمی در انسان‌ها در این زمینه وجود دارد.
یک مطالعه جدید نشان داد که سیر در بهبود عملکرد دوچرخه‌سواران طی یک آزمایش ۴۰ کیلومتری تأثیر مثبتی نداشته است. با این حال، ممکن است سیر در کاهش استرس اکسیداتیو مرتبط با ورزش و آسیب‌های عضلانی مفید باشد.
همچنین یک مطالعه کوچک در سال ۲۰۱۵ نشان داد که مکمل‌های سیر می‌توانند ظرفیت اکسیژن را در حین ورزش افزایش دهند.
۹. مصرف سیر به سم‌زدایی از بدن در برابر فلزات سنگین کمک می‌کند
طبق یافته‌ها، مصرف سیر در مقادیر بالا به دلیل ترکیبات گوگردی آن، می‌تواند از آسیب‌های ناشی از مسمومیت اندام‌های حیاتی بدن توسط فلزات سنگین جلوگیری کند.
افراد ممکن است به دلیل شرایط محیطی نظیر آلودگی هوا و قابلمه‌های غیر استاندارد در معرض فلزات سنگین مانند سرب و جیوه قرار بگیرند، که این فلزات در بدن تجمع کرده و به بروز بیماری‌هایی منجر می‌شوند.
آلیسین موجود در سیر می‌تواند به کاهش سطح سرب در خون و در اندام‌های حیاتی کمک کند.
یک مطالعه در سال ۲۰۱۲ بر روی کارمندان کارخانه باتری خودرو نشان داد که سیر می‌تواند سطح سرب در خون را تا ۱۹٪ کاهش دهد و همچنین علائم بالینی مسمومیت چون سردرد و فشار خون را بهبود بخشد.
مصرف روزانه سه دوز سیر حتی عملکرد بهتری نسبت به داروی پنی‌سیلامین (D-penicillamine) در کاهش علائم این بیماری دارد.
۱۰. سیر می‌تواند به تقویت استخوان‌ها کمک کند
در چندین مطالعه، اثر سیر بر سلامت استخوان‌ها، به ویژه استخوان‌های زنان پس از یائسگی بررسی شده است.
نتایج یک کارآزمایی بالینی در سال ۲۰۱۷ نشان داد که مصرف روزانه یک قرص معادل با ۲ گرم سیر تازه می‌تواند استرس اکسیداتیو را کاهش دهد – که یکی از علل پوکی استخوان است.
طبق یافته‌های تحقیقی دیگر در سال ۲۰۱۸، مصرف ۱ گرم مکمل سیر در روز به مدت ۱۲ هفته، در کاهش دردهای استخوانی در زنان مبتلا به آرتروز زانو و چاقی مؤثر است.
۱۱. سیر به سادگی در رژیم غذایی گنجانده می‌شود و طعمی لذیذ به آن می‌دهد
مورد آخر ممکن است به سلامتی مرتبط نباشد، اما اهمیت آن را نمی‌توان نادیده گرفت.
اضافه کردن سیر به رژیم غذایی بسیار آسان است. سیر می‌تواند به اکثر غذاها به ویژه انواع سوپ‌ها و سس‌ها افزوده شود. طعم قوی سیر می‌تواند باعث بهبود طعم غذاهایی شود که مزه خاصی ندارند.
سیر به روش‌های مختلفی تهیه می‌شود، از حبه‌های کامل و له‌شده گرفته تا پودرها و مکمل‌هایی چون عصاره و روغن سیر که در دسترس هستند.
روش متداول برای استفاده از سیر، فشار دادن چند حبه سیر تازه با دستگاه پرس سیر است تا له شود و سپس با افزودن کمی روغن زیتون خالص و نمک، به عنوان یک سس ساده و مغذی برای سالاد میل گردد.
عوارض جانبی سیر
لازم به یادآوری است که سیر ممکن است بوی نامطبوعی ایجاد کند و برخی افراد به آن حساسیت دارند.
سیر همچنین می‌تواند بر فرآیند لخته شدن خون تأثیر بگذارد. بنابراین، اگر به اختلال خونریزی دچار هستید یا از داروهای رقیق‌کننده خون استفاده می‌کنید، می‌بایست قبل از افزایش مصرف سیر با پزشک خود مشورت کنید.
خلاصه و جمع‌بندی خواص سیر
هزاران سال است که مردم به اثرات دارویی سیر اعتقاد دارند و علم امروز نیز بسیاری از این باورها را تأیید کرده است.
سیر برای اکثر افراد بی‌خطر است. اما اگر داروهای رقیق‌کننده خون مصرف می‌کنید، پیش از افزایش مصرف سیر، با پزشک خود مشورت نمایید.