در حالی که هواپیماهای براق و زیبا معمولاً نگاهها را به خود جلب میکنند، اما جذابیتی خاص در پرندههای غیرمتعارف و بهظاهر زشتترین هواپیماهایی که تا به امروز در آسمان پرواز کردهاند، نهفته است. طراحی هواپیما، بهطور قطع، به همان اندازه که به علم مربوط میشود، به یک هنر نیز مرتبط است. همانند یک اثر هنری یا مجسمهی شگفتانگیز، طراحیهای هواپیما میتوانند در عین تحسینبرانگیز بودن، بدل به عجیبتترین یا زشتترین محدودههایی شوند که تا بهحال دیدهاید.
البته زیبا بودن تنها در نگاه بیننده معنی پیدا میکند و از فردی به فرد دیگر متفاوت است. آنچه یک علاقمند به هوانوردی ممکن است زیبا یا زشت بداند، ممکن است کاملاً با نظر دیگری مغایرت داشته باشد. اما این دوازده هواپیمای معرفی شده بهطور قطع از نظر زشتی در سطح بالاتری نسبت به دیگران قرار دارند. ذکر آنها در این مقاله هرگز به معنای قضاوت در مورد کیفیت خدمات تاریخیشان نیست. برخی از این پرندهها باوجود ظاهر ناپسند، کارنامهی خدماتی بسیار موفقیتآمیزی دارند، در حالی که دیگران ممکن است ناکام مانده باشند. بنابراین بدون هیچ گونه مقدمهای، اینجا دوازده هواپیمای فوقالعاده زشت را مشاهده میکنید که تاکنون ساخته شدهاند.
۱- بوئینگ X-32
هواپیمایی که در نهایت برنامه مشترک جنگندههای تهاجمی به F-35 Lightning II واگذار کرد، بوئینگ X-32 بود که به خاطر طراحی بسیار زشتش شناخته میشود.
مشابه F-35 که با آن رقابت کرد، X-32 نیز با هدف پنهانکاری طراحی شده بود. این به این معناست که در طراحی نهایی آن، خطوط مستقیم و زشت قابلتوجهی وجود دارد که ظاهراً تنها در تلاش (و شکست) برای شکلگیری مثلثهایی از بال تا سکان و ورودی موتور ایجاد شدهاند.
عامل اصلی زشتی X-32، ورودی موتور آن است. مکانگذاری آن در زیر کابین خلبان به همراه خطوط مستقیم مثلثی، باعث شده که هیچچیز در جای خود به نظر نرسد. علاوه بر این، احتمالاً با نگاهی به جلو این هواپیما، ورودی موتور بهطرز مبهمی شبیه به منقار پلیکان یا لبخند شخصیت باس از «جنگ ستارگان» به نظر میرسد. این واقعاً از بوئینگ انتظار نمیرفت که برای ساخت یک جنگنده پیشگام غرب، این طراحی را در نظر بگیرد.
۲- بریتیش ایرو اسپیس Nimrod AEW3
لیستهای مشابه معمولاً پر از طرحهای انگلیسی هستند. و در حالی که بریتانیا در زمینهی طراحیهای زشت و ترسناک سهم قابل توجهی دارد، شاید هیچکدام به اندازه Nimrod AEW3 ترسناک باشند.
هواپیمای Hawker Siddeley Nimrod – که نام Nimrod AEW3 را از آن گرفته است – ممکن است زیباترین مدل ساخته شده نباشد، اما قطعاً عملیاتی بوده است. به هر حال، این هواپیماها از میانهی دهه ۱۹۶۰ تا ۲۰۱۱ بهکار گرفته میشدند.
اما Nimrod AEW3 هیچیک از این ویژگیهای مثبت را نداشت. به دلیل آرایههای راداری عظیم که بهطرز بدی روی دماغه و دم نصب شده بودند (که مطمئناً به آیرودینامیک آن بسیار آسیب میزد)، این پرنده نسبت به نسخهی اصلی خود بسیار عجیب و بیفایده بود.
در واقع، وجود رادار در جلوی این هواپیما، شناسایی دقیق هواپیمای نزدیکشونده را تقریباً غیرممکن میساخت و در عین حال آن را به زشتترین هواپیما در این لیست تبدیل میکرد. خوشبختانه نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا هرگز از این هواپیماهای غولپیکر استفاده نکرد و نهایتاً یک ناوگان از هواپیماهای بسیار دقیقتر و با کیفیتتر به نام بوئینگ E-3D Sentry آمریکا را به کار گرفت.
۳- EL/W-2085 Eitan
دیگر هواپیمای آواکس به نام IAI EL/W-2085 نیز یکی از زشتترین هواپیماهای ساختهشده تا کنون به شمار میرود. این پرنده بر اساس گلف استریم G550 ساخته شده که خود بهعنوان یکی از زیباترین و صافترین جتهای شخصی شناخته میشود. اما هنگامی که IAI تغییرات عمدهای در داخل و خارج این هواپیما اعمال کرد، بهنظر میرسید که تمام زیبایی و ظرافت مدل اصلی را حذف کردهاند.
در حالی که G550 بدنهای باریک و تقریباً نازک دارد، EL/W-2085 شبیه یک دوک پرنده است. حتی مخروط دماغهی معروف گلف استریم نیز در امان نمانده و به طور کامل با مخروطی که آرایه رادار را در خود جای داده، جایگزین شده است. اما برای جابهجایی چنین آرایهای، مخروط بینی جدید دارای انحناهای مشهودی است که آن را شبیه یک تقلید ناچیز از کنکورد میکند.
۴- Aero Spacelines Pregnant Guppy
انتقال قطعات هواپیما همواره یک چالش بوده است. بسیاری از این قطعات بهقدری بزرگ بودند که نمیتوانستند بهصورت زمینی یا با هواپیماهای باربری جابجا شوند. هلیکوپترها نیز معمولاً توانایی پروازی محدودی دارند و استفاده از آنها نیز گران تمام میشود، بنابراین کشتیها بهعنوان تنها گزینه باقی میماند.
اما کشتیها کند بوده و در زمان جنگ سرد که پیشرفت تکنولوژی با سرعت بالایی در حال وقوع بود، مهندسان Aero Spacelines ایدهای نوآورانه داشتند: یک هواپیمای مرعوب باربری بزرگ را بردارید و آن را حتی بزرگتر کنید تا بتواند قطعات هواپیما و فضاپیما را به روشی سریعتر و مقرون به صرفهتر انتقال دهد. بنابراین این درست همان چیزی بود که آنها با یکسری از هواپیماهای قدیمی بوئینگ سی-۹۷ (مدل باربری هواپیمای بوئینگ ۳۷۷ Stratocruiser) انجام دادند.
Aero Spacelines یک بدنه فوقانی جدید به بدنهی غولپیکر این هواپیما افزود و به معنای واقعی کلمه بخش دم را خارج کرد تا بارگیری مستقیم از عقب امکانپذیر شود. این طراحی جدید با نام Pregnant Guppy شناخته میشد، زیرا شکل حبابی آن شبیه به ماهی باردار گوپی بود. با این حال، تقریباً در تمام عکسها و واقعیت، Pregnant Guppy و جانشین بزرگترش، Super Guppy، ظاهری بدقواره و ناهمگون داشتند، و این هواپیما ترکیب فاجعهباری از بالن و هواپیما بود.
۵- Northrop Tacit Blue
این هواپیما که توسط مهندس ارشد نورثروپ بهعنوان “ناپایدارترین هواپیمای طراحیشده تا کنون” توصیف شده است، برای استفاده بهعنوان بستر تست پنهانکاری و شبیهساز فناوری توسعه یافته است.
شکل منحصر به فرد بدنهی آن و استفاده نامتعارف از لبهها و سطوح مسطح، لقبهای زیادی را برای آن به دنبال داشت. این القاب شامل «نهنگ»، «اتوبوس مدرسه فضایی» و لقب مورد علاقه خلبان آزمایشی نورثروپ که آن را پرواز میداد، یعنی «کابینت بایگانی» میشود.
در واقع، Tacit Blue شبیه به یک پلاتیپوس با بالهای مرغابی است. اما بر خلاف بسیاری از دیگر هواپیماهای زشت این فهرست، Tacit Blue در واقع یک شبیهساز پنهانکاری ارزشمند و کارآمد بود و نهایتاً کمپانی نورثروپ برندهی قرارداد شد. بهظاهر رادارها نمیتوانستند طراحی عجیب این هواپیما را شناسایی کنند.
۶- ایلیوشین Il-40
بهعنوان یکی از نخستین هواپیماهای تهاجمی با نیروی جت که توسط شوروی تولید شده، Il-40 به دلیل ترساندن غرب همانند هیچ چیز دیگری مشهور است و در عین حال بهطرز قابل توجهی زشت نیز میباشد. در حالی که هواپیماهای اولیه عصر جت به هیچوجه بهاندازهی امروزیها شیک نبودند، Il-40 حتی با استانداردهای امروزی نیز زشت به حساب میآید؛ عمدتاً بهخاطر دو ورودی بزرگ هوا در قسمت دماغه.
ایلیوشین به جای آنکه این ورودیها را با دماغهای شبیه به میگ-۱۵ و میگ-۱۷ معاصر و North American F-86 Sabre ترکیب کند، آنها را به طرز بارزی برجسته کرد و در نتیجه این هواپیما را به شکل یک تفنگ شکاری دو لول پرنده درآورد! این هواپیمای بسیار ناکارآمد با مشکلات فراوانی از بدو طراحی همراه بود و در نهایت هرگز به پرواز در نیامد.
۷- Edgley Optica
در دنیای هوانوردی، گاهاً بهطور شوخی ذکر میشود که هواپیماهای انگلیسی یا تا حد ممکن زشت هستند یا تا حد ممکن زیبا. Edgley Optica قطعاً نمونهای از گزینهی اول است. این هواپیما که بهعنوان یک مدل دیدهبانی برای جایگزینی هلیکوپترها طراحی شده، بیشتر بر روی سرعت کم و قابلیت دیدهبانی تمرکز دارد.
تمرکز شدید بر روی دید بهمعنای این است که Optica دارای کابینی است که بهنظر میرسد مستقیماً از یک هلیکوپتر طراحی شده باشد. در حالی که این کابین میتواند در یک هلیکوپتر خوب و مناسب بهنظر برسد، در جلوی یک هواپیمای بال ثابت، این کابین بهطور عجیب بیننده را به یاد سر یک حشره میاندازد.
علاوه بر قرارگیری ورودی موتور در عقب کابین خلبان و بالهای بلند و مستقیم، این طراحی باعث شده که Edgley Optica شبیه به عجیبترین اژدهایی باشد که تاکنون در آسیا شکل گرفته است!
۸- Messerschmitt Me P1109
در تاریخ هوانوردی، دهها طرح مختلف بال وجود داشته است. هواپیماها بالهای راست، بالهای شیبدار و حتی بالهای چندگانهای داشتهاند. اما طراحی بال P1109 احتمالاً عجیبترین آنها به حساب میآید. Messerschmitt Me P1109 که در اواخر جنگ جهانی دوم ساخته شد، بهعنوان نمادی از فناوری مهندسی آلمان نازی برای پیروزی در جنگ طراحی شده بود.
اما طراحی نسبتاً منحصر به فرد بال Me P1109، سبب میشد تا به نظر برسد که سازنده به این فکر میکرد که اگر دو قیچی را بهعنوان بالهای هواپیما استفاده کنید، چه نتیجهای به دست خواهد آمد. خوشبختانه Me P1109 هیچگاه از مرحله طراحی فراتر نرفت زیرا جنگ پیش از آنکه یک نمونه اولیه تولید شود به پایان رسید. متأسفانه مهندسان متفقین با دیدن این طراحی عجیب، هیچ گاه از آن برای مهندسی معکوس بهره نبردند و آن را نادیده گرفتند.
۹- Bleriot 125
Bleriot به عنوان یکی از پیشگامان فناوری هواپیماهای مسافربری اولیه، باعث خلق تعدادی از طراحیهای جالب شده است. اما شاید هیچ کدام به اندازهی Bleriot ۱۲۵ عجیب به نظر نرسند. Bleriot ۱۲۵ که بهطور کامل از چوب ساخته شده، برای پرواز ۱۲ مسافر در دو غلاف تعبیهشده در زیر بالها طراحی شده بود.
با وجود اینکه این طراحی به نظر میرسید شبیه دو نهنگ در زیر یک بال است، اما Bleriot ۱۲۵ دوزیست نبود. همچنین، دو غلاف شبیه به نهنگ، یکی از بدترین کنترلها را میان تمام هواپیماهای ساخته شده توسط این سازنده ایجاد میکرد.
علاوه بر این، کابین خلبان و ورودی هوا که بین این دو غلاف قرار گرفتهاند، شبیه به طراحی جلو Stipa Caproni بهنظر میرسند، اگرچه به دلیل پروانه بزرگ، حتی از کاپرونی نیز فضاییتر به نظر میرسند.
از جنبهی پشتی، باز هم یک پروانه دیگر (این بار یک پیشرانه) به وضوح وجود دارد که بههمان اندازهی پروانه جلویی عجیب و بدقواره به نظر میرسد و دم نیز بهنظر میرسد نتیجهی علایق شخصی طراح بوده، زیرا این هواپیما چهار دم متفاوت دارد.
۱۰- Grumman JF Duck
اگرچه ممکن است اکنون برای ما عجیب به نظر برسد، اما زمانی بود که هواپیماهای آبی و خاکی محبوبیت زیادی داشتند. در آن زمان، رایجترین روند این بود که بدنه اصلی، جایی که مسافران، محمولهها یا هر چیزی که بار حمل میشد، به نوعی بدنه قایق عمل میکرد و به هواپیما امکان میداد در زمان عدم پرواز بر روی آب حرکت کند.
اما بهنظر میرسد گرومن با JF Duck به سادگی بدنه یک قایق را به بدنهی یک هواپیمای دو نفره معمولی چسبانده است. تقریباً بهنظر میرسد که این یک راهحل موقتی یا یک افزونهی لحظهای بوده است، اما این طراحی از همان ابتدا مورد استفاده قرار گرفت! بدتر از آن، هم JF Duck و هم نسخهی بعدی آن یعنی J2F Duck با اندکی اصلاح، واقعاً محبوب بودند و از اوایل دههی ۱۹۳۰ تا ۱۹۵۰ در خدمت ارتش ایالات متحده قرار داشتند!
۱۱- Britten-Norman Trislander
در میان کوچکترین تولیدکنندگان هواپیماهای مسافربری در جهان، بریتن نورمن از سال ۱۹۶۵ بهطور مداوم و بیوقفه BN-2 Islander را تولید میسازد. این تاریخچهی طولانی بهخوبی نشاندهندهی محبوبیت این مدل است، به طوری که در سال ۱۹۷۰، بریتن-نورمن به دنبال توسعه آن به شکل یک مدل جانشین بزرگتر و البته محبوبتر بود.
چیزی که بدست آمد Trislander نامگذاری شد. این هواپیما که تنها ۸۰ فروند از آن طی ۱۲ سال تولید شده (در مقایسه با نزدیک به ۱۳۰۰ فروند Islander) طراحی نسبتاً زشتی دارد.
Trislander با طول ۴۹ فوت و ۳ اینچ (۱۵.۰۱ متر)، تنها ۳ فوت و ۶ اینچ (۱.۰۹ متر) عرض دارد که در کنار مخروط بینی نسبتاً نوک تیزش، سبب میشود بهطور غیرطبیعی شبیه به یک مداد پرنده به نظر برسد. این طراحی پروانهای سهگانه، به لحاظ فاقد فاکتور جاذبه، شبیه به چیزی است که یک کودک خردسال آن را طراحی کرده است.
علاوه بر این، Trislander عملاً توسط خطوط هوایی کوچک، مستقل و منطقهای که برای برند خود نیاز به طرحهای روشن و قابلتشخیص دارند، مورد استفاده قرار میگیرد. این طرحهای رنگارنگ تنها زشتی کلی Trislander را بیشتر نمایان میکند.
۱۲- Gloster Meteor F8 “Prone Pilot”
Gloster Meteor بیشتر بهعنوان تنها هواپیمای جت متفقین شناخته میشود که در دوران جنگ جهانی دوم در نبرد شرکت داشت. این هواپیما بهواقع یکی از شگفتیهای زمان خود بود و در آن دوران بهدلیل یکی از زیباترین طراحیها که تا آن زمان ساخته شده بود، ستایش شده بود.
اما حدود یک دهه پس از اولین پرواز، مهندسان Bristol Aeroplane Company (که اکنون مالک بقایای Gloster است)، به این نتیجه رسیدند که تغییر یک Meteor بهطوری که خلبان در موقعیت راحت درازکش قرار گیرد، یک ایده خوب است.
نتیجه کار، هواپیمایی بود که بهظاهر شبیه یک Meteor معمولی به نظر میرسید و مخروط دماغهی موشکی V2 به قسمت جلویی آن متصل شده بود. خوشبختانه، تا کنون تنها یک مدل از این اختراع عجیب ساخته شده است، زیرا هزینه ساخت آن بالا بود و راحتی خلبان را هم تأمین نمیکرد.
منبع: روزیاتو
