۳ تهدید عمده‌ای که پوکی استخوان برای سلامتی ما به همراه دارد

مسئله‌ای که در پوکی استخوان از اهمیت زیادی برخوردار است، این واقعیت است که این بیماری می‌تواند به شکستگی استخوان‌ها در نواحی مختلف بدن منتهی شود. به بیان دیگر، نتیجه اصلی این بیماری، بروز شکستگی‌ها در استخوان‌ها می‌باشد که بیشترین فراوانی آن در نواحی لگن، ستون فقرات و مچ دست مشاهده می‌شود.

شکستگی لگن، خطرناک‌ترین نوع شکستگی ناشی از پوکی استخوان تلقی می‌شود و عواقب آن می‌تواند بسیار شدید باشد. به گونه‌ای که از هر دو نفر مبتلا به شکستگی لگن، یکی جان خود را از دست می‌دهد.
 
پوکی استخوان یا استئوپروز (Osteoporosis)، به عنوان یک بیماری پنهان شناخته می‌شود که نشانه‌های بارز و روشنی ندارد و بیشتر در سنین بالا بروز پیدا می‌کند. این بیماری نه تنها زنان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، بلکه مردان نیز ممکن است به آن دچار شوند، اما به دلیل کاهش هورمون‌های زنانه پس از یائسگی، در زنان شایع‌تر است.
 
در ایران، شیوع این بیماری افزایش یافته است. آخرین آمار ارائه‌شده توسط وزارت بهداشت نشان می‌دهد که بیش از ۶۰ درصد افراد بالای ۵۰ سال در ایران به این اختلال مبتلا هستند. این آمار نگران‌کننده حکایت از آن دارد که از هر ۲ زن، یک نفر و از هر ۴ مرد در این گروه سنی، شکستگی ناشی از پوکی استخوان را تجربه می‌کنند. بخصوص در میان افراد بالای ۷۰ سال، آمار به حدود ۸۰ درصد می‌رسد؛ بدین معنا که از هر ۵ نفر بالای ۷۰ سال، ۴ نفر دچار پوکی استخوان هستند. در عین حال، بسیاری از مردان و زنان بیش از ۷۰ سال از وجود این مشکل اطلاعات کافی ندارند و حتی دست به اندازه‌گیری تراکم استخوان نزده‌اند!
 
این بیماری به طور کلی می‌تواند منجر به شکستگی‌های استخوانی در نواحی مختلف بدن شود، که مهم‌ترین عواقب آن مربوط به شکستگی در لگن، ستون فقرات و مچ دست است.
 
بر اساس آمار، شکستگی لگن به عنوان جدی‌ترین نوع شکستگی ناشی از پوکی استخوان در ایران شناخته می‌شود. چرا که بین ۲۰ تا ۵۰ درصد از افرادی که دچار شکستگی لگن ناشی از این بیماری می‌شوند، در همان ۶ ماه تا یک سال اول بعد از شکستگی جان خود را از دست می‌دهند.
۳ ناحیه اصلی که دچار شکستگی می‌شوند

دکتر افشین استوار، رئیس مرکز تحقیقات استئوپروز پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران در این زمینه توضیح می‌دهد: شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان می‌تواند در هر استخوانی رخ دهد، اما به طور خاص، سه ناحیه از دیگر نواحی بیشتر در معرض شکستگی قرار دارند: مچ دست، مهره‌های ستون فقرات و لگن.
 
به گفته دکتر استوار، شکستگی لگن، به عنوان جدی‌ترین نوع شکستگی ناشی از پوکی استخوان به شدت خطرناک است. خطر این نوع شکستگی به حدی بالاست که از هر ۲ نفر دچار این عارضه، یک نفر جان خود را از دست می‌دهد.
 
استاد دانشگاه علوم پزشکی تهران خاطرنشان می‌کند که بین ۲۰ تا ۵۰ درصد مرگ و میرها ناشی از شکستگی لگن، طی ۶ ماه تا یک سال اول بعد از شکستگی واقع می‌شود. به عبارتی، احتمال فوت فردی که یک سال پس از شکستگی لگن جان خود را از دست می‌دهد، حدود ۲۰ درصد است که رقم قابل توجهی به شمار می‌آید.
 
دکتر استWAR همچنین عنوان می‌کند که نکته دیگری که باید به آن اشاره شود، این است که شکستگی لگن منجر به ناتوانی شدید فرد می‌گردد. به طوری که حدود ۸۰ درصد از این افراد پس از شکستگی دیگر قادر نخواهند بود به سطح فعالیت و تحرک قبل از آسیب بازگردند. همچنین، ۵۰ درصد آن‌ها برای راه رفتن نیاز به عصا یا کمک دیگران خواهند داشت و یکی از دلایل بیماری‌های مرتبط با مرگ نیز، ناتوانی در حرکت و فعالیت بدنی است.
خطرات ناشی از شکستگی ستون فقرات؛ کاهش قد و خمیدگی بدنی

دیگر ناحیه‌ای که در نتیجه ابتلا به پوکی استخوان با آسیب مواجه می‌شود، ستون فقرات است. دکتر استوار در این زمینه می‌گوید: یکی از عوارض ناشی از شکستگی ستون فقرات بر اثر پوکی استخوان، درد کمر مزمن و غیرقابل تحمل است. همچنین، کاهش قد یکی دیگر از نتایج آن می‌باشد، چرا که شکستگی یک یا چند مهره باعث کاهش ارتفاع ستون فقرات می‌شود و این رخداد می‌تواند به خمیدگی قامت فرد نیز منجر شود.
 
به نقل از رئیس مرکز تحقیقات استئوپروز پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، از هر ۲ مورد شکستگی مهره‌ها، یک مورد به تشخیص خود فرد نمی‌رسد و لذا پیگیری‌های لازم انجام نمی‌گیرد. با این حال، اگر فردی به طور ناگهانی از ناحیه لگن یا ستون فقرات دچار آسیب شود، باید حتماً به پزشک مراجعه کند تا بررسی‌های لازم انجام گیرد و در صورت لزوم، تشخیص شکستگی انجام شود.