۴ عکس خیره‌کننده از آفتاب

آژانس فضایی اروپا (ESA) چهار تصویر خیره‌کننده از خورشید را منتشر کرده که هر یک از این تصاویر، نمایی متفاوت از این ستاره شگفت‌انگیز را به نمایش می‌گذارد: نور مرئی، میدان مغناطیسی، حرکات پلاسما و نور فرابنفش. این تصاویر، واضح‌ترین تصاویری هستند که تا کنون از سطح خورشید به ثبت رسیده‌اند.

بر اساس گزارش دیجیاتو، تصاویر مذکور توسط مدارگرد خورشیدی (Solar Orbiter) که متعلق به ESA و NASA است، از فاصله ۷۴ میلیون کیلومتری خورشید به ثبت رسیده‌اند. برای درک بهتر، این فاصله تقریباً نصف فاصله زمین تا خورشید که حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر است، می‌باشد.

این مدارگرد خورشیدی در سال ۲۰۲۰ برای بررسی خصوصیات خورشید به فضا پرتاب شد. این فضاپیما به مطالعه می‌پردازد که شامل تحلیل بادهای خورشیدی، دینامیک پیچیده میدان مغناطیسی، و پدیده‌هایی همچون شراره‌های خورشیدی و خروج جرم از تاج خورشیدی می‌شود.

یکی از دیگر اهداف این مأموریت، کسب تصاویری با وضوح بالا از سطح خورشید است. به همین منظور، مدارگرد خورشیدی دارای دوربین‌های گوناگونی برای طیف‌های مختلف نور است؛ لذا این فضاپیما قادر به نمایش لایه‌های مختلف سطح خورشید و ارتباطات موجود بین آن‌ها می‌باشد.

این تصاویر جدید توسط مدارگرد خورشیدی با استفاده از دوربین پولاری‌متریک و هلیوسایزمیک (Polarimetric and Helioseismic Imager) یا PHI و همچنین دوربین فرابنفش شدید یا EUI به ثبت رسیده است. هر تصویر از ترکیب ۲۵ عکس مستقل تشکیل شده که همگی در یک روز گرفته شده‌اند. با وجود اینکه این ثبت‌ها در مارس ۲۰۲۳ انجام شده، ESA به‌تازگی نتایج آن‌ها را منتشر کرده است.

میدان مغناطیسی خورشید، کلید اصلی درک ماهیت این ستاره در تمامی مقیاس‌ها به شمار می‌آید. این تصاویر که با ابزار PHI تهیه شده‌اند، به‌خوبی میدان مغناطیسی و حرکات پلاسمای سطح خورشید را به تصویر می‌کشند. مقایسه میان تصویر میدان مغناطیسی و نور مرئی نشان می‌دهد که در نواحی که خطوط مغناطیسی همگرا می‌شوند، سطح خورشید نسبت به سایر مناطق خنک‌تر و تیره‌تر است.

نقشه میدان مغناطیسی بر روی تعیین میدان مغناطیسی در تاج‌های داغ خورشیدی نیز تأثیرگذار است. تصاویری از این تاج‌ها با کمک ابزار EUI به ثبت می‌رسند.

در تصویر مربوط به حرکت پلاسما، جریان پلاسما به‌وضوح در تمامی سطح قابل مشاهده است. در نواحی آبی رنگ، پلاسما به سمت مدارگرد حرکت می‌کند، در حالی که در نواحی قرمز رنگ، از آن دور می‌شود.

تصویری که با استفاده از ابزار EUI از سطح خورشید تهیه شده، احتمالاً از همه جذاب‌تر است. در این تصویر می‌توانیم مشاهده کنیم که در بالای «فوتوسفر» (photosphere)، جایی که پلاسمای درخشان از لکه‌های خورشیدی خارج می‌شود، چه رویدادهایی در حال وقوع است. این جریان‌های پلاسما دارای حرارت بسیار بالا بوده و در راستای همان خطوط مغناطیسی حرکت می‌کنند که لکه‌های خورشیدی را نگه می‌دارند.

تصاویر به ثبت‌رسیده توسط مدارگرد خورشیدی از این ستاره، ما را مدتی طولانی در افکار عمیق فرومی‌برد. به‌ویژه هنگامی که آن‌ها را تماشا می‌کنیم، تأملاتی در مورد حیات، کیهان، طبیعت، فرگشت و آغاز همه چیز به ذهنمان خطور می‌کند. همچنین این تفکرات ممکن است به یادآوری هویت موقتی خود ما نیز منجر شود.