بسیاری از متخصصان علوم تغذیه بر این عقیده‌اند که باید به غذاهای فوق فرآوری شده همانند سیگار و تنباکو هشدارهایی داده شود!
کارلوس مونتیرو، پروفسور و متخصص تغذیه برزیلی، در کنگره اخیر جهانی درباره چاقی، بیان کرد که این نوع غذاها باید با برچسب‌های هشدار مشابه سیگار به فروش برسند. او همچنین خواستار ممنوعیت عرضه این محصولات در مدارس و بیمارستان‌ها بوده است.
دکتر ورا تارمن، متخصص پزشکی اعتیاد و نویسنده کتابی تحت عنوان معتادان غذا، به شدت با غذاهای فوق فرآوری شده مخالفت می‌کند. او تأکید کرد که در درازمدت، افزایش مصرف این غذاها منجر به مرگ بسیاری از افراد به علت بیماری‌های حاصله خواهد شد.
او تصریح می‌کند: «این تعداد مرگ و میر بیشتر از افرادی خواهد بود که به خاطر اعتیاد به مواد مخدر جان خود را از دست می‌دهند. غذا و سیگار دو عامل کلیدی ایجاد اعتیاد به سبک زندگی خاص هستند که جان افراد را می‌گیرد.»
افزایش مصرف غذاهای فوق فرآوری شده با چاقی، دیابت نوع ۲ و بالا رفتن خطر بیماری‌های قلبی و سرطان مرتبط است. دکتر مارتین کارلسون، متخصص غدد درون‌ریز و اختلالات متابولیک، اعلام کرد که به اقدامات فوری مانند بهبود کیفی برچسب‌گذاری مواد غذایی و تنظیم نحوه تبلیغ آنها نیاز داریم.
بنابراین، چهار نوع غذای فوق فرآوری شده معروف که باید از آنها دوری کرد کدامند و چه گزینه‌هایی باید به‌جای آنها قرار گیرد؟
۱. تنقلات طعم‌دار
چیپس‌ها و اسنک‌هایی که با نمک، امولسیفایرها و تقویت‌کننده‌های طعم فراوانی تهیه می‌شوند، بسیار مضر محسوب می‌شوند. به طور کلی، هرچه ظاهری یا طعمی غیرطبیعی‌تری داشته باشند، خطرناک‌تر هستند. امیلی بوسی، متخصص تغذیه از دانشکده بهداشت عمومی جهانی در دانشگاه کارولینای شمالی، بیان می‌کند: «بسیاری از این اسنک‌ها با طعم‌های شدید، رنگ‌های جذاب و بافت‌های ترد و طعم‌های شور و چرب طراحی شده‌اند که در طبیعت وجود ندارند. این محصولات اساساً از ترکیبات صنعتی تهیه می‌شوند و ترکیب آنها با یکدیگر تأثیر منفی بر روی مغز به همراه دارد. آنها می‌توانند به افزایش اشتها و تغییر خلق و خو منجر شوند.»
مصرف بیش از حد نمک با بروز بیماری‌های مزمنی مانند بیماری‌های قلبی و فشار خون بالا همراه است، اما دکتر بوسی افزود که مشکل تنها محدود به محتوای نمک و چربی این میان‌وعده‌ها نیست.
او در ادامه می‌گوید: «این میان‌وعده‌ها فاقد ساختار شیمیایی مواد غذایی کامل هستند و هضم آنها بسیار سریع صورت می‌گیرد و احساس سیری ایجاد نمی‌شود.» علاوه بر این، افزودنی‌های صنعتی مثل امولسیفایرها، تثبیت‌کننده‌ها و نگهدارنده‌ها باعث اختلال در میکروبیوم روده و افزایش التهاب در دستگاه گوارش می‌شوند.
چیپس پرینگلز از بدترین انواع میان وعده‌های فوق فرآوری شده به شمار می‌رود؛ چراکه این چیپس‌ها از سیب‌زمینی‌های برش‌خورده ساخته نمی‌شوند، بلکه فرآیند بازیابی در تولید آنها به کار می‌رود. مطالعات پیشین نشان داده‌اند که برای دستیابی به یکنواختی در طراحی، پرینگلزها با استفاده از پودر سیب‌زمینی فرآوری شده، نشاسته و آرد تولید می‌شوند. بهترین جایگزین برای این نوع میان‌وعده‌ها، تهیه چیپس و پاپ‌کورن خانگی است.
۲. محصولات گوشتی فرآوری شده
محصولات گوشتی فرآوری شده نظیر هات‌داگ، ناگت مرغ و ژامبون بسیار زیان‌آور هستند و از گوشت فرآوری‌شده ترکیب شده با امولسیفایرها و دیگر افزودنی‌ها تهیه می‌شوند.
تحقیق جدیدی که توسط دانشمندان آمریکایی منتشر شده نشان می‌دهد که کاهش مصرف گوشت‌های فرآوری شده به میزان ۳۰ درصد می‌تواند از بروز دیابت نوع ۲، بیماری‌های قلبی عروقی، سرطان روده بزرگ و مرگ زودرس در دهه آینده جلوگیری کند.
در سال ۲۰۱۵، آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان، گوشت‌های فرآوری شده را به‌عنوان یک عامل قطعی سرطان معرفی کرد و آن را در رده‌بندی مشابه سیگار و نوشیدنی‌های الکلی قرار داد. به جای استفاده از سوسیس‌های معمولی، بهتر است از گوشت‌های تازه و سوسیس‌های ارگانیک بهره بگیرید.
۳. نوشابه‌های شیرین
یک مطالعه جدید که در اوایل سال جاری از سوی دانشگاه هاروارد منتشر شد، نشان می‌دهد که مصرف روزانه نوشابه‌های گازدار طعم‌دار می‌تواند به طرز چشمگیری خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی را افزایش دهد.
نوشیدن مکرر این نوشیدنی‌های شیرین مانند نوشابه‌ها و نوشیدنی‌های انرژی‌زا را می‌تواند به بروز بیماری کبد چرب و دیابت نوع ۲ منجر شود و همچنین مشکلاتی نظیر پوسیدگی دندان و بیماری‌های لثه را به همراه داشته باشد. فقدان مواد مغذی به همراه محتوای کالری بسیار بالا آنها موجب می‌شود که این نوشیدنی‌ها به تهدیدی جدی برای سلامتی تبدیل شوند. به‌جای مصرف نوشابه، می‌توانید از ترکیب آب گازدار و شیرین‌کننده‌های طبیعی لذت ببرید.
۴. غلات صبحانه
اگرچه بسیاری از غلات صبحانه بسته‌بندی شده اغلب به عنوان گزینه‌های مغذی یا سرشار از فیبر معرفی می‌شوند، اما واقعاً جزو غذاهای فوق فرآوری شده قرار می‌گیرند.
اندرو آیزاک، کارشناس حوزه سلامت و تغذیه، می‌افزاید: «عموماً موادی مانند امولسیفایرها، رنگ‌ها و طعم‌دهنده‌های مصنوعی به این غلات اضافه می‌شوند.» به‌جای استفاده از غلات صبحانه بسته‌بندی، بهتر است از سبوس گندم و جو به همراه شکر و نمک ارگانیک استفاده کنید.