در این مقاله به بررسی روش‌های مختلف جوانسازی و ترمیم پوست خواهیم پرداخت:
روش مکانیکی
در این شیوه، سطح پوست به کمک ابزار خاصی تراشیده می‌شود و پس از مراحل ترمیم، پوست جلوه‌ای شاداب‌تر و بهتر پیدا می‌کند.
این نوع روش که به نام درم ابریشن (Dermabrasion) شناخته می‌شود، به وسیله ابزار سمباده‌مانند، سطح پوست را تراشیده و صیقل می‌دهد. همچنین این روش می‌تواند منجر به کاهش برخی منافذ بزرگ پوست گردد، اما نیاز به مهارت بالایی دارد زیرا در صورت وارد آمدن فشار نامناسب ممکن است به پوست آسیب برساند.
مدل‌های نوین این ابزارها که به میکرودرم ابریشن (Microdermabrasion) معروفند، به وسیله بخار پودر سمباده‌مانند را با فشار و سرعت بالایی بر روی پوست می‌پاشند و سپس آن را وکیوم می‌کنند که در نهایت موجب لایه‌برداری پوست خواهد شد.
مزیت این شیوه، نسبتا بی‌خطر بودن آن است و اغلب افراد جوان‌تری که تنها به لایه‌برداری و افزایشی در شادابی پوست خود نیاز دارند، می‌توانند از آن بهره‌مند شوند. برای افرادی در سنین بالا‌تر، این روش برای درمان چین و چین و چروک‌ها یا ترمیم جای جوش و آکنه چندان موثر نمی‌باشد، زیرا قدرت لازم برای تأثیرگذاری بر این عیوب را ندارد.
روش شیمیایی
این شیوه که به پیلینگ هم شناخته می‌شود، با استفاده از موادی شیمیایی با خواص اسیدی، لایه‌های مرده یا آسیب‌دیده پوست را از بین می‌برد.
آسان‌ترین نوع این متدها، استفاده از کرم‌های لایه‌بردار توسط خود بیمار است که معمولاً در شب قبل از خواب به کار می‌روند و اغلب حاوی اسیدهای میوه مانند آلفا هیدروکسی اسید هستند.
این روش می‌تواند برای بسیاری لکه‌های پوستی، جای جوش‌های سطحی و چروک‌های ریز موثر باشد و به طور کلی به روشنی و شادابی پوست کمک می‌کند. کرم‌های حاوی ویتامین A یا Retin A دارای خاصیت لایه‌برداری بیشتری هستند و باید با احتیاط بیشتری استفاده شوند، زیرا ممکن است به پوست آسیب برسانند. این کرم‌ها باید در مکانی دور از نور و پیش از خواب مصرف شوند و بعد از استفاده از آن‌ها بهتر است از کار با موبایل و کامپیوتر پرهیز گردد.
پزشکان پوست معمولاً بر اساس نیاز فرد، ترکیبی از این مواد را تجویز می‌کنند. اما روش اصلی پیلینگ که توسط پزشکان انجام می‌شود، شامل استفاده از مواد شیمیایی قوی برای سوزاندن کنترل شده پوست است که در نهایت منجر به تولید پوست جدید خواهد شد. در این روش، محلول شیمیایی به سطح پوست زده شده و سریعاً بعد از مدت کوتاهی به‌سرعت شسته می‌شود.
مدتی بعد، پوست فرد دچار ریزش می‌شود و پوست جدید جایش را می‌گیرد. در گذشته که فناوری‌های جدید لایه‌برداری و جوانسازی مرسوم نبوده، این روش بسیار محبوب غیبت پزشکان و بیماران بود، اما با ورود روش‌های مدرن و به دلیل خطر بالای عوارض، امروزه تقاضا برای آن به طور قابل توجهی کاهش یافته است. با این حال، اگر کسی تمایل به انجام پیلینگ دارد، باید اطمینان حاصل کند که این کار توسط یک فرد متخصص و با تجربه انجام شود.
روش تزریقی
این شیوه‌ها به نسبت جدیدتر هستند و برای اصلاح چین و چروک‌ها و افتادگی پوست مورد استفاده قرار می‌گیرند. یکی از شناخته‌شده‌ترین این روش‌ها تزریق بوتاکس است. این ماده سم ضعیف‌شده‌ای از یک باکتری است که موجب انقباض شدید عضلات و فلج موقتی آن‌ها می‌گردد. پس از تزریق این ماده، عضلات کوچک زیر پوست در ناحیه تزریق دچار انقباض و فلج موقت می‌شوند که در نتیجه آن پوست کشیده می‌شود.
این شیوه در چین و چروک‌هایی که هنوز عمق چندانی ندارند، مانند چین‌های پیشانی یا نواحی بین ابروها بسیار مؤثر است، اما در خطوط عمیق و قدیمی تأثیرات چشمگیری ندارد. یکی از معایب این روش، نیاز به تکرار آن است، چرا که فلج ایجاد شده در عضلات دائمی نیست و معمولاً در عرض شش ماه تا یک سال مجدداً به حالت قبلی بازمی‌گردد.
البته این شیوه نیز ممکن است عوارضی به همراه داشته باشد و از این رو باید به دست افراد مجرب انجام شود. روش دیگر تزریق فیلر یا ژل است. در این شیوه، نوعی ژل که به راحتی توسط بدن جذب نمی‌شود، در نواحی خاصی از پوست که دچار فرورفتگی شده‌اند، تزریق می‌گردد. شایع‌ترین ناحیه‌ای که در آن تزریق انجام می‌شود، چین بین لب و کناره بینی است که معمولاً به دلیل افزایش سن یا رژیم‌های غذایی شدید گسترش می‌یابد. این ژل ناحیه خالی را پر کرده و ظاهری بهتر به صورت فرد می‌بخشد.
از معایب عمده این روش می‌توان به جذب ژل طی مدت شش ماه تا دو سال (بسته به نوع ژل) اشاره کرد که نیاز به تجدید آن وجود دارد. همچنین در بعضی موارد، متأسفانه ممکن است ژل از محل تزریق به نواحی دیگر منتقل شود که می‌تواند باعث بروز ظاهری ناخوشایند گردد و نیاز به جراحی برای تخلیه آن پیدا می‌شود. این مشکلات بیشتر در تزریق ژل به نواحی متحرک مانند لب‌ها احتمال دارد. بنابراین بهتر است افرادی که تنها به خاطر زیبایی تصمیم به تزریق ژل به لب‌های خود می‌گیرند، به این معایب توجه داشته باشند.
مزوتراپی
یک روش پیشرفته‌تر در تزریق فیلر است که در این شیوه مواد به طور عمیق‌تری به داخل پوست تزریق می‌شوند. در این تکنیک از مواد متنوعی نظیر کلاژن، ویتامین‌ها و بعضی مواد هومیوپاتی به داخل پوست فرستاده می‌شود. اهداف و مزایای بسیاری همچون آبرسانی و تأمین ویتامین‌های لازم برای پوست، ترمیم بافت کلاژن و یا از بین بردن چربی‌های زیر پوست در نواحی ران و اطراف زانو برای این روش مطرح شده‌اند، اما هیچ یک از این ادعاها به‌طور علمی اثبات نشده‌اند.
با این وجود، اگر این تکنیک تحت نظر افراد متخصص انجام شود، نسبتا بی‌خطر به نظر می‌رسد، اما نکته‌ای در مورد تأثیر آن وجود دارد که نمی‌توان با قاطعیت بیان کرد. باید ذکر کرد که روشی که با استفاده از سوزن‌های بسیار ریز حفرات کوچکی را در سطح پوست ایجاد می‌کند و به میکرونیدلینگ معروف است، در واقع یک روش تزریقی به شمار نمی‌آید چون هیچ ماده‌ای به داخل پوست تزریق نمی‌کند. در شماره‌های بعدی به بررسی روش میکرونیدلینگ و سایر روش‌های جوانسازی از جمله لیزر خواهیم پرداخت.