خواب، به عنوان یک دوره کوتاه استراحت و تجدید قوا، برای بدن بسیار حیاتی است تا بتواند خستگی‌های روز گذشته را از خود دور کرده و انرژی لازم برای روز بعد را کسب کند. برخی عادات ناپسند ممکن است به خواب شما آسیب بزند؛ از جمله: نگاه کردن زیاد به صفحه نمایش موبایل و لپ‌تاپ قبل از خواب یا مصرف وعده غذایی سنگین قبل از خواب. در ادامه به پنج مورد از شایع‌ترین دلایل ایجاد بی‌خوابی اشاره خواهیم کرد.
۱. خواب زودهنگام
شاید تاکنون به این موضوع توجه نکرده باشید که خوابیدن یا چرت زدن در طول روز می‌تواند به بی‌خوابی در شب منجر شود؛ به ویژه اگر این چرت‌ها طولانی مدت باشند یا به ساعات نزدیک به خواب شبانه مربوط شوند. در حالیکه یک چرت کوتاه می‌تواند خستگی را کاهش دهد و حس بهتری به شما بدهد، اما در عوض، این کار می‌تواند الگوی طبیعی خواب را به هم بریزد و باعث شود که بدن نتواند زمان مناسب خوابیدن را تشخیص دهد. این بدین معنا نیست که نباید به چرت زدن روی بیاورید، اما تلاش کنید مدت زمان چرت‌های خود را کوتاه نگه دارید و ترجیحاً بین ساعت ۱ بعد از ظهر تا ۳ بعد از ظهر خواب کنید تا از تداخل با خواب شبانه جلوگیری شود.
۲. بی‌نظمی در زمان خواب
یکی از عادات مخرب برای خواب این است که شما زمان مشخصی برای خواب خود نداشته باشید و هر بار در ساعت‌های مختلف به بستر بروید. بیدار شدن و خوابیدن در ساعت‌های ناهمزمان می‌تواند ریتم زیست‌ساعتی بدن را به کلی مختل کند. بدن معمولاً از سیگنال‌های نوری برای تشخیص زمان مناسب بیداری استفاده می‌کند، اما اگر مدام در زمان‌های مختلف بخوابید، بدن دیگر نمی‌تواند زمان خواب و بیداری را تشخیص دهد. بنابراین، سعی نمایید یک زمان مشخص برای خواب در نظر بگیرید و به آن پایبند باشید تا ریتم طبیعی بدن به هم نخورد.
۳. قرار گرفتن در معرض نور آبی
در رابطه با اختلال در ریتم طبیعی بدن، قرار گرفتن بیش از حد در معرض نور آبی پیش از خواب می‌تواند فرآيند به خواب رفتن را برای شما دشوار کند. نور آبی به نوری اطلاق می‌شود که از صفحات نمایش تلویزیون، تبلت، گوشی‌های هوشمند و… ناشی می‌شود. هر چه مغز شما بیشتر با نور آبی مواجه شود، سیگنال‌های بیشتری مبنی بر زمان بیداری و هوشیاری دریافت می‌کند و تمایل به خوابیدن را تحت فشار قرار می‌دهد. این به‌خاطر این است که نور آبی ترشح ملاتونین، هورمون خواب را مختل می‌سازد.
توصیه می‌شود حداقل ۳۰ دقیقه قبل از خواب از چک کردن موبایل و تماشای تلویزیون پرهیز کنید. به جای آن، با خواندن یک کتاب فیزیکی خود را از نور آبی دور نگه داشته و به آرامش روحی بیشتری دست یابید.
۴. مصرف وعده‌های غذایی سنگین
خوردن یک وعده غذایی سنگین قبل از خواب می‌تواند به فرآیند خوابیدن آسیب بزند. دلیل این موضوع این است که در چنین شرایطی بدن شما برای هضم غذا سخت مشغول کار است و این امر می‌تواند خواب شما را مختل کند و حتی باعث بیدار شدن نیمه‌شب برای رفتن به سرویس بهداشتی شود.
برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است حداقل سه ساعت قبل از خواب هیچ غذایی نخورید تا بدن فرصت کافی برای هضم غذا داشته باشد و خواب راحت‌تری را تجربه کنید. در صورتی که در این مدت گرسنه شدید، مصرف یک میان‌وعده سبک مانند میوه مناسب خواهد بود.
۵. ورزش بیش از حد
احتمالاً شنیده‌اید که ورزش به طور کلی می‌تواند کیفیت خواب را بهبود بخشد، اما اگر در نزدیکی زمان خواب اقدام به ورزش کنید، ممکن است فرآیند خواب رفتن برای شما دشوارتر شود؛ زیرا ورزش دمای بدن، ضربان قلب و فشار خون را بالا می‌برد و بدن این را به معنای زمان بیداری تلقی می‌کند و خواب را از چشمان شما می‌گیرد.
تلاش کنید ورزش خود را در ساعات اولیه روز انجام دهید، یا اگر تنها در شب فرصت دارید، از انجام تمرینات سنگین حداقل یک ساعت قبل از خواب پرهیز کرده و به سمت تمرینات سبک‌تری مانند یوگا بروید.
حال که با عادات ناپسند خواب آشنا شدید، برنامه روزانه خود را بررسی کنید و سعی کنید علت بی‌خوابی و مشکلات خواب خود را شناسایی نمایید.