برخی از داروها باعث ایجاد ورم در شکم افرادی میشوند که با مشکلات گوارشی دست و پنجه نرم میکنند. اگر رودهها حساس باشند، مصرف هر نوع ماده غذایی یا حتی داروهایی مثل داروهای ضدالتهاب یا آنتی بیوتیکها میتواند منجر به ورم شکم شود. باید در نظر داشت که آنتی بیوتیکها تعادل طبیعی فلور روده را مختل میکنند و این امر، به افزایش تعداد باکتریهای تخمیری منجر میشود؛ در نتیجه مشکلات شکمی تشدید میشود. بنابراین، بهتر است در زمان ضرورت مصرف آنتی بیوتیکها، از محصولات غذایی پروبیوتیک مانند ماست پروبیوتیک استفاده کنید تا عوارض جانبی دارو به حداقل برسد.
عدم توازن فلور روده منجر به بروز مشکلات گوارشی میشود.
باکتریهای روده که به فلور روده معروفاند، در فرآیند هضم غذا نقش اساسی دارند. اما کلید حل این مسئله در تعادل این باکتریها نهفته است. وقتی تعداد برخی از باکتریها به شکل غیرعادی افزایش یا کاهش پیدا کند، فرآیند هضم مختل میشود و ممکن است شکم دچار ورم گردد.
در بیشتر موارد، عدم تعادل فلور روده به خاطر رژیم غذایی نامناسب (مصرف بیش از حد چربیها و پروتئینها) به وجود میآید. تنها راه برای برقراری تعادل در فلور روده، اجتناب از مصرف غذاهای نامناسب است. علاوه بر این، میتوانید با مصرف مکملها یا مواد غذایی حاوی پروبیوتیک، به حفظ تعادل این میکروارگانیسمها کمک کنید. به گفته کارشناسان، لازم است توجه ویژهای به روش تغذیه داشته باشید و در شرایط آرام و متمرکز غذا میل کنید. همچنین باید به نحوه پخت و پز غذا نیز توجه داشت. به عنوان مثال، بخارپز کردن میتواند به بهبود گوارش و هضم کمک نماید.
نفخ ناشی از مصرف مواد غذایی
نفخ به دلیل تجمع گاز در روده رخ میدهد که ناشی از فرآیند تخمیر است و باعث ورم و بزرگ شدن شکم میگردد. طبق اظهارات متخصصان، باکتریهای روده هر آنچه را که سلولها از آن امتناع میکنند، هضم میکنند. اما این باکتریها قادر به فرایند هضم برخی مواد غذایی که به «فودمپ» (مواد حاوی قندهای لازم برای تخمیر) معروف هستند، نیستند. بین مصرف فودمپها و بروز مشکلات گوارشی نظیر گاز، نفخ، اسهال و یبوست، رابطه مستقیمی وجود دارد. بنابراین، لازم است مصرف این مواد غذایی به شکل موقتی محدود شود. این دسته شامل میوههایی مانند سیب، گلابی، زردآلو و برخی سبزیجات نظیر کلمها، ترهفرنگی، آرتیشو و حبوبات همچون عدس، نخود، لوبیا و محصولات لبنی و غلات هستند. البته باید به خاطر داشت که در صورت بروز نفخ، نیازی به حذف کامل این مواد غذایی نیست، چرا که آنها برای سلامتی مفید و لازم هستند؛ تنها کافی است در زمان احساس نفخ، مصرف این مواد را محدود کنید.
احتباس آب
احتباس آب در بدن و ورم آن نتیجه مکانیسمی است که طی آن، آب از بافتهای بدن دفع نمیشود؛ در نتیجه مقدار زیادی آب در شکم جمع میشود و منجر به ورم آن میگردد. با این حال، احتباس آب میتواند علیرغم ورم شکم، عوارض جدیتری ایجاد کند؛ بنابراین ضروری است که ابتدا عوامل اصلی ایجاد این احتباس آب و عدم دفع آن شناسایی شود.
وجود یک بیماری گوارشی نادر، اما مزمن
در برخی موقعیتها، و البته در موارد نادر، ورم شکم ممکن است ناشی از عدم تعادل مزمن روده باشد. در این حالت، احتمال ابتلا به یک بیماری گوارشی مانند بیماری کرون، سندرم روده تحریکپذیر یا رکتوکولیت هموراژیک وجود دارد، که این بیماریها همگی مزمن و جدی هستند و نیاز به معاینه پزشکی دارند.
التهاب شکم
عدم تعادل هورمونی
گاهی اوقات علت بزرگ شدن شکم به میزان هورمونها برمیگردد. برخی هورمونها مانند هورمون کورتیزول (هورمون استرس) یا انسولین که به تغذیه وابسته است، بر اندازه و حجم شکم تأثیر میگذارند. علاوه بر این دو هورمون، سایر هورمونها نیز میتوانند به ورم شکم کمک کنند. هورمونهای زنانه به ویژه هنگام بروز اختلالات هورمونی یا زمانی که فرد در دوره پیش از یائسگی قرار دارد، میتوانند بر ابعاد شکم اثرگذار باشند. اختلال هورمونی مرتبط با یائسگی سبب بروز تغییرات در اسکلت خانمها نیز میشود. در این مرحله، قد خانمها ممکن است کمی خمیده شده و چند سانتیمتر کوتاهتر شوند، و این تصور به وجود میآید که شکم آنها بزرگتر شده است. در واقع، توزیع حجم جدید در شکم، باعث میشود که تمام محتویات شکم برجستهتر نمایان شوند.
شل شدن عضلات شکمی
اگر عضلات شکم قوی نباشند، نمیتوان انتظار یک شکم کوچک و صاف را داشت. برای مقابله با این مشکل، لازم است عضلات این ناحیه را با انجام تمرینات مناسب تقویت کرد. برای دستیابی به شکمی صافتر، توصیه میشود که ابتدا رژیم غذایی مناسبی داشته باشید و به اصلاح سبک زندگیتان بپردازید. انجام ورزش، پیادهروی و ورزشهای مخصوص شکم کمک به تقویت این عضلات و کوچک شدن آنها خواهد کرد.
استرس به عنوان منبع التهاب رودهای
افرادی که دچار استرس شدید هستند، در معرض عوارض منفی آن بر سلامت دستگاه گوارش و رودههای خود قرار دارند. استرس میتواند تغییراتی در فرایند ترشح هورمونهای فوق کلیوی ایجاد کند که این امر موجب تشدید التهاب رودهها میگردد. به همین دلیل، شکم دچار ورم و درد خواهد شد. برای مقابله با این معضل، نخست باید به فکر کاهش استرس و رسیدن به آرامش باشید. متأسفانه، مقابله با استرس و پیشگیری از آن همیشه ساده نیست و در موقعی که اضطراب تمام وجود فرد را فرا میگیرد، کنترل آن دشوار میشود. با این حال، توصیه میشود از تکنیکهای آرامبخش استفاده کنید. تنفس عمیق شکمی، تمرینات یوگا، دعا و مدیتیشن میتواند به کاهش استرس کمک کند. همچنین، استفاده از گیاهان دارویی آرامبخش نیز میتواند در کاهش سطح استرس مؤثر باشد.
