جدال بر سر بازگشت سوریه به اتحادیه عرب

دو هفته پس از تاکید عراق بر بازگشت دولت قانونی سوریه به نشست‌های «اتحادیه عرب»، امارات هم به جمع حامیان دمشق پیوست؛ بازگشتی که با مخالفت برخی کشورهای عربی که در این سالها از گروههای تروریستی در سوریه حمایت کرده‌اند، مواجه شده است.

به گزارش ایرنا، وزیر امور خارجه امارات دیروز (سه‌شنبه) بر لزوم بازگشت سوریه به اتحادیه عرب تاکید کرد و گفت: بازگشت دمشق به محیط عربی ضروری است. «عبدالله بن زاید آل نهیان» که در یک کنفرانس مطبوعاتی با «سرگئی لاوروف» همتای روس خود شرکت کرده بود، بازگشت سوریه به اتحادیه عرب را مهم دانست و گفت: اختلافات بازدارنده‌ای بین طرف‌های مختلف وجود دارد و امکان ندارد بدون تلاش، سوریه به محیط بومی خود بازگردد و این مهم به تلاش دمشق و کشورهای عضو اتحادیه عرب نیاز دارد. 

او تاکید کرد که باید زمینه‌هایی وجود داشته باشد تا درهای همکاری مشترک با سوریه را باز کند، اما امروز «قانون سزار» (نام طرح تحریمهای ظالمانه آمریکا علیه ملت سوریه) کار را دشوار می‌کند.

واشنگتن پست نیز دیروز نوشت: سخنان شیخ عبدالله نشانگر تغییر پویایی منطقه‌ای است، چرا که هفته آینده ۱۰ سالگی جنگ داخلی سوریه آغاز می‌شود.

سخنان وزیر خارجه امارات در حمایت از بازگشت سوریه به اتحادیه عرب در حالی مطرح می‌شود که ابوظبی در سالهای اولیه جنگ از مخالفان دولت قانونی دمشق حمایت می‌کرد.

پیش از امارات، دو هفته پیش، «فواد حسین» وزیر خارجه عراق هم بر لزوم بازگشت سوریه به کرسی خود در اتحادیه عرب برای تحقق تکامل در فعالیت و هماهنگی عربی تاکید کرده بود.

اتحادیه کشورهای عرب یک سازمان بین‌المللی منطقه‌ای شامل ۲۲ کشور عمدتا عربیِ جنوب غرب آسیا (۱۲ کشور) و شمال آفریقا (۱۰ کشور) است که در ۲۲ مارس ۱۹۴۵ با ۶ عضو موسس مصر، عربستان، عراق، سوریه، لبنان و «فرا اردن» (اردن کنونی) بنیان نهاده ‌شد و یمن نیز چند روز بعد در ۵ مه ۱۹۴۵ به آن پیوست.

این اتحادیه ۲۲ عضو اصلی و ۴ عضو ناظر دارد که عضویت سوریه از نوامبر ۲۰۱۱ در این اتحادیه به حالت تعلیق درآمده است.

حال، دعوا میان «شارل لیستر» متخصص امور سوریه در موسسه «بروکینگ» و «حسین ایبیش» پژوهشگر ارشد موسسه دولت‌های عربی خلیج فارس در واشنگتن در مورد قابل پیش‌بینی و باور بودن یا نبودن بازگشت سوریه به اتحادیه عرب است.

لیستر در توئیتی نوشته است: امارات متحده عربی می‌گوید ایالات متحده باید تحریم‌های سوریه را لغو تا راهی برای بازگشت به حالت عادی و پیوستن دوباره به اتحادیه عرب فراهم کند. او این مساله را باورنکردنی و عمیقا اشتباه دانسته است.

اما حسین ایبیش نظری کاملا در تضاد با این دیدگاه دارد. او در پاسخ به لیستر گفته که این مساله قابل باور و در واقع پیش‌بینی است.

۱۱ ماه پیش، «عبدالباری عطوان» تحلیلگر و نویسنده برجسته عرب پیش‌بینی کرده بود که با تغییر معادلات منطقه، به زودی بخشی از جهان عربی کار بازگرداندن سوریه به اتحادیه عرب را شروع خواهند کرد و احتمالا در این کارزار سیاسی امارات متحده عربی نقش مهمی ایفا خواهد کرد.

به اعتقاد او، دو موسسه و سازمان بزرگ منطقه‌ای عرب‌ها یعنی اتحادیه عرب و شورای همکاری خلیج فارس به دلیل مداخلات دولت‌های ثروتمند مانند عربستان و امارات، کارکرد اصلی خود را از دست داده و به سازمان‌هایی بی‌خاصیت تبدیل شده‌اند که درباره مهم‌ترین مسائل جهان اسلام و جهان عرب نقش یک موجود بی‌تفاوت را بازی می‌کنند و در صورت ادامه این وضعیت حتی احتمال فروپاشی برای این ارگانها هم وجود دارد.

عطوان گفته بود با توجه به تمایل برخی کشورها مانند مصر، سودان ، الجزایر، عراق ،‌ قطر و لبنان، زمینه‌ها برای بازگشت دوباره سوریه به اتحادیه عرب فراهم است و در صورتی که امارات هم به این جبهه بپیوندد، این اقدام در سال جاری وارد مرحله عملیاتی خواهد شد.