زوال عقل عروقی یکی از رایج‌ترین اشکال زوال عقل است که به دلیل اختلالات در جریان خون مغز به وجود می‌آید، اما در مقایسه با دیگر انواع آن، کمتر مورد بررسی و شناخت قرار گرفته است. الین بِرِر، متخصص عصب‌پاتولوژی در دانشگاه نیومکزیکو، در پی تغییر این وضعیت است
به گزارش انتخاب و به نقل از .sciencealert؛ او در مطالعه‌ای تازه، دسته‌بندی‌های جدیدی برای زوال عقل عروقی ارائه کرده است. هر یک از این دسته‌ها به تغییرات خاص بافتی و زیستی در بافت‌ها و اندام‌های مغز مربوط می‌شود.
بِرِر در مقاله‌اش به هم‌پوشانی قابل توجه زوال عقل عروقی و بیماری آلزایمر اشاره کرده و بیان می‌کند که روش میکروسکوپی نوآورانه تیمش نشان داده است که میکروپلاستیک‌هایی که به بدن انسان وارد می‌شوند، ممکن است در ابتلا یا تشدید زوال عقل عروقی موثر باشند.
او توضیح می‌دهد:
«تا به امروز در این زمینه با عدم روشنایی مواجه بوده‌ایم. الگوهای مختلف آسیب عروقی هرگز به‌طور کامل توضیح داده نشده‌اند، بنابراین دقیقاً نمی‌دانیم با چه مسائلی روبرو هستیم.
و همچنین از وجود نانو و میکروپلاستیک‌ها بی‌خبر بودیم، زیرا قادر به مشاهده آن‌ها نبودیم.»
در این پژوهش، که نتایج آن بخشی به‌صورت پیش‌چاپ منتشر شده است، بِرِر با ادغام مشاهدات میکروسکوپی و داده‌های تحقیقاتی دیگر، الگوهای شیمیایی موجود در رگ‌های خونی مغز افرادی که به زوال عقل مبتلا شده و درگذشته‌اند را تحلیل کرده است.
از طریق این تحلیل، چندین فرآیند بیماری‌زا شناسایی شد که همگی می‌توانند در زوال عقل عروقی دخالت داشته باشند؛ از جمله ضخامت دیواره‌های شریانی، خون‌ریزی‌های جزئی و سکته‌های کوچک که می‌توانند به سلول‌های عصبی آسیب برسانند.
این طبقه‌بندی‌های جدید قرار است به‌عنوان ابزاری برای مطالعات آتی در بررسی تأثیر آسیب‌های عروقی بر بروز زوال عقل استفاده شوند. هر بار که دانش ما در مورد ماهیت یک بیماری افزایش می‌یابد، راه را برای توسعه درمان‌های کارآمدتر هموارتر می‌کند.
این تحقیق همچنین نشان داده است که برخی از این تغییرات به آسیب‌شناسی بیماری آلزایمر ارتباط دارند — از جمله وجود پروتئین‌های غیرطبیعی آمیلوئید بتا. بررسی دقیق‌تر ارتباط میان این دو بیماری می‌تواند به درک بهتری از چگونگی ظهور و پیشرفت انواع مختلف زوال عقل کمک نماید.
به‌گفته‌ی بِرِر، ذرات ریز پلاستیکی که امروزه در محیط پراکنده هستند، به نظر می‌رسد وارد مغز نیز می‌شوند. در حال حاضر مشخص نیست که این آلودگی‌ها چه تأثیراتی بر سلامتی دارند، اما ممکن است خود منجر به آسیب مغزی شوند یا نتیجه آسیب‌های قبلی باشند.
او ادامه می‌دهد:
«نانوپلاستیک‌ها در مغز، پدیده‌ای جدید در حوزه آسیب‌شناسی مغزی به شمار می‌روند.
تمامی درک کنونی ما از آلزایمر و دیگر انواع زوال عقل باید در راستای این اکتشاف مورد بازبینی قرار گیرد.»
بِرِر خاطرنشان می‌کند:
«پیداهای من نشان می‌دهد که مقدار پلاستیک در مغز افراد مبتلا به زوال عقل به مراتب بیشتر از افراد سالم است، و این مقدار به شدت و نوع زوال عقل وابسته است.»
با این که زوال عقل عروقی از اواخر قرن نوزدهم شناخته شده است، اما از آن‌جا که دیگر انواع زوال عقل (مانند آلزایمر) تشخیص و پیگیری ساده‌تری دارند، پژوهش‌ها عمدتاً بر روی آن‌ها متمرکز شده‌اند.
اکنون، این تحقیق چارچوبی جدید برای بررسی اشکال مختلف زوال عقل فراهم کرده است. درک تفاوت‌های میان انواع این بیماری‌ها می‌تواند به ما کمک کند تا بفهمیم چرا برخی افراد در برابر آسیب‌های مغزی آسیب‌پذیرتر هستند و چه اقداماتی می‌توان برای پیشگیری یا درمان مؤثرتر انجام داد.