در میان انسانهای معمولی، گروه بسیار کوچکی وجود دارند که از موهبت شگفتانگیز طول عمر برخوردارند؛ چیزی که تنها در حدود ۰٫۰۱ درصد از جمعیت جهان دیده میشود.
به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert ؛به این افراد صدسالهها (Centenarians) گفته میشود؛ یعنی کسانی که تا ۱۰۰ سالگی یا بیشتر عمر میکنند. این افراد سالهاست که مورد توجه و مطالعه دانشمندان قرار گرفتهاند.
ما بهتدریج در حال کشف رازهای طول عمر استثنایی آنها هستیم، اما هنوز چیزهای زیادی وجود دارد که بهطور کامل درباره آنها نمیدانیم.
یکی از پرسشهای بیپاسخ این است که فرزندان این افراد چه سرنوشتی پیدا میکنند؟ آیا نسل بعدی هم همان توانایی شگفتانگیز برای طول عمر را به ارث میبرد؟
در یک مطالعه جدید که در نشریه JAMA Network Open منتشر شده، دانشمندان تلاش کردند به این سؤال پاسخ دهند.
سوفیا میلمن، متخصص ژنتیک از کالج پزشکی آلبرت اینشتین در برانکس نیویورک، میگوید:
«ما میخواستیم بدانیم آیا آنها سلامت و طول عمر خود را به فرزندانشان منتقل میکنند یا نه؛ و اگر چنین است، آیا این مزایا را میتوان با عادات سالم زندگی توضیح داد یا اینکه عامل بنیادیتری مانند ژنتیک در این میان نقش دارد؟»
افرادی که تا ۱۰۰ سالگی عمر میکنند، یک ویژگی مشترک دارند؛ و این ویژگی فقط به رژیم غذایی مربوط نمیشود
یافتههای این مطالعه نشان میدهد که طول عمر استثنایی میتواند در خانوادهها به ارث برسد.
میلمن و همکارانش در این پژوهش، اطلاعات مربوط به سه مطالعه طولی جداگانه را بررسی کردند. این مطالعات در مجموع شامل بیش از ۲۳۰۰ نفر از فرزندان افراد صدساله و بیش از ۱۷۰۰ نفر بود که والدینشان طول عمر غیرعادی نداشتند و بهعنوان گروه کنترل در نظر گرفته شدند.
محققان در مقاله خود مینویسند:
«تا جایی که ما میدانیم، این جامعترین مطالعهای است که تاکنون ارتباط میان طول عمر والدین و سلامت فرزندان آنها را بررسی کرده است.»
نتایج نشان داد که در هر سه گروه مورد بررسی، فرزندان افراد صدساله نسبت به گروه کنترل، خطر مرگ پایینتری داشتند. همچنین احتمال ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی و فشار خون بالا در آنها کمتر بود. در دو مورد از این مطالعات نیز کاهش خطر سکته مغزی مشاهده شد.
میزان این کاهش خطر قابل توجه بود:
* فرزندان افراد صدساله در هر سنی، ۳۲ درصد کمتر در معرض ابتلا به فشار خون بالا قرار داشتند.
* خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی ۳۳ درصد کمتر بود.
* خطر مرگ نیز در آنها ۴۲ درصد کمتر گزارش شد.
نکته جالب دیگر این بود که اگر فرزندان افراد صدساله دچار مشکلات سلامتی میشدند، معمولاً این مشکلات در سنین بالاتری نسبت به افراد گروه کنترل ظاهر میشدند.
برای مثال، شروع فشار خون بالا در آنها بهطور متوسط حدود ۵ سال به تأخیر میافتاد و مرگ نیز حدود ۳ سال دیرتر از گروه کنترل اتفاق میافتاد.
اریک رید، پژوهشگر حوزه سالمندی و نویسنده اول این مطالعه از کالج پزشکی آلبرت اینشتین، میگوید:
«هماهنگی و ثبات این یافتهها در سه مطالعه کاملاً متفاوت، بهویژه قابل توجه بود و این ایده را تقویت میکند که طول عمر استثنایی میتواند در خانوادهها وجود داشته باشد.»
اما درباره سرطان چه؟
جالب اینکه نتایج مطالعه نشان نداد خطر ابتلا به سرطان در فرزندان افراد صدساله بهطور قابل توجهی کاهش یافته باشد.
محققان احتمال میدهند فرزندان افراد صدساله ممکن است مقاومت بیشتری در برابر پیامدهای سرطان داشته باشند و در نتیجه، مرگومیر ناشی از سرطان در آنها کمتر باشد؛ حتی اگر تعداد موارد ابتلا به سرطان در آنها کاهش پیدا نکرده باشد.
احتمال دیگری نیز وجود دارد: ممکن است سلامت بهتر این افراد تا حدی با انجام بیشتر غربالگریهای سرطان مرتبط باشد. غربالگریهای بیشتر میتوانند سرطانهای کمخطر را نیز شناسایی کنند؛ سرطانهایی که لزوماً تأثیری بر طول عمر فرد ندارند.
نقش سبک زندگی چقدر است؟
محققان تأکید میکنند که عوامل محیطی و رفتاری مانند رژیم غذایی، سطح تحصیلات، وضعیت اقتصادی ـ اجتماعی و مصرف دخانیات همگی با خطر ابتلا به بیماریهای مرتبط با افزایش سن ارتباط دارند.
با این حال، حتی زمانی که افراد گروه کنترل از نظر این عوامل با فرزندان افراد صدساله مطابقت داده شدند، فرزندان افراد صدساله همچنان تا حدی در برابر بیماریها محافظت میشدند.
این موضوع میتواند نشان دهد که عوامل محیطی ممکن است تأثیر کمتری بر سلامت افرادی داشته باشند که از نظر ژنتیکی به خانوادههای دارای طول عمر استثنایی تعلق دارند.
البته این به معنای بیاهمیت بودن سبک زندگی نیست.
رید میگوید:
«این بدان معنا نیست که سبک زندگی اهمیتی ندارد؛ رفتارها و عادات سالم همچنان برای همه افراد مهم هستند.»
او اضافه میکند:
«اما به نظر میرسد برخی افراد که از خانوادههایی با طول عمر استثنایی میآیند، از مزایای بیولوژیکی خاصی برخوردارند که به آنها کمک میکند با وجود عوامل محیطی و رفتاری مؤثر بر همه ما، مدت بیشتری سالم بمانند.»