کبد چرب یکی از شایع‌ترین مشکلات سلامت در جهان است و حدود ۳۰ درصد جمعیت دنیا را درگیر می‌کند. اما پژوهش جدیدی نشان می‌دهد که این بیماری ممکن است برخلاف تصور رایج، یک بیماری واحد نباشد؛ بلکه به پنج زیرگروه متفاوت تقسیم شود که هرکدام ویژگی‌ها و خطرات خاص خود را دارند.
به گزارش انتخاب و به نقل از ساینس‌الرت؛ این یافته می‌تواند به پزشکان کمک کند تا خطر عوارض بیماری را دقیق‌تر ارزیابی کنند و در آینده، درمان‌ها را متناسب با شرایط هر بیمار انتخاب کنند.
کبد چرب چگونه به سلامتی آسیب می‌زند؟
این بیماری که امروزه با نام بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک (MASLD) شناخته می‌شود، زمانی ایجاد می‌شود که چربی بیش‌ازحد در کبد تجمع پیدا کند.
کبد چرب در مراحل اولیه ممکن است نشانه مشخصی نداشته باشد، اما در برخی افراد می‌تواند به التهاب و زخم‌شدن بافت کبد منجر شود. در موارد پیشرفته، این روند ممکن است به سیروز، نارسایی کبد یا حتی سرطان کبد بینجامد. همچنین این بیماری با افزایش خطر مشکلات قلبی‌عروقی و اختلال عملکرد کلیه ارتباط دارد.
با وجود شیوع بالای این بیماری، روند پیشرفت آن در همه افراد یکسان نیست؛ موضوعی که دانشمندان را به بررسی دقیق‌تر تفاوت‌های میان بیماران واداشته است.
دانشمندان چگونه به این کشف رسیدند؟
پژوهشگران کلینیک مایو در آمریکا، اطلاعات پزشکی و ژنتیکی هزاران بیمار را بررسی کردند تا الگوهای مشترک میان آن‌ها را شناسایی کنند.
آن‌ها ابتدا داده‌های ۱٬۵۳۲ بیمار را تحلیل کردند و سپس نتایج را با اطلاعات ۳٬۰۷۰ نفر دیگر مورد بررسی قرار دادند. این اطلاعات شامل شاخص توده بدنی، نشانگرهای خونی مرتبط با آسیب کبدی، ویژگی‌های ژنتیکی و مشکلاتی مانند چاقی، فشار خون بالا و کلسترول بالا بود.
نتیجه تحلیل‌ها، شناسایی پنج زیرگروه متفاوت از بیماری کبد چرب بود که پژوهشگران آن‌ها را با کدهای C1 تا C5 مشخص کردند.
چرا این پنج زیرگروه اهمیت دارند؟
بررسی بیماران نشان داد که زیرگروه‌های مختلف، ویژگی‌ها و خطرات یکسانی ندارند.
برای مثال، یکی از زیرگروه‌ها حدود ۳۰ درصد شرکت‌کنندگان را شامل می‌شد. این افراد عموماً مسن‌تر بودند و چاقی نداشتند، اما در این گروه میزان ابتلا به سرطان کبد و نیاز به پیوند کبد نسبتاً بالا بود.
در زیرگروهی دیگر که حدود ۹ درصد شرکت‌کنندگان را تشکیل می‌داد، عوامل ژنتیکی نقش مهمی در خطر ابتلا به بیماری و عوارض آن داشتند.
پژوهشگران همچنین دریافتند که خطر بیماری‌های قلبی، نارسایی کبد، سرطان و نیاز به پیوند کبد در میان این پنج گروه متفاوت است. آن‌ها بیماران را تا ۱۰ سال پیگیری کردند تا ارتباط میان زیرگروه‌ها و پیامدهای سلامتی را بررسی کنند.
آیا این کشف به درمان بهتر منجر می‌شود؟
به گفته پژوهشگران، تقسیم کبد چرب به زیرگروه‌های دقیق‌تر می‌تواند به پزشکان کمک کند تا مشخص کنند کدام بیماران بیشتر در معرض عوارض جدی قرار دارند و چه درمان‌هایی ممکن است برای هر گروه مناسب‌تر باشد.
این رویکرد همچنین می‌تواند زمینه را برای درمان شخصی‌سازی‌شده فراهم کند؛ یعنی انتخاب روش درمان بر اساس ویژگی‌های زیستی، ژنتیکی و پزشکی هر فرد، به‌جای استفاده از یک روش یکسان برای همه بیماران.
تحلیل داده‌ها همچنین ارتباط‌هایی میان برخی زیرگروه‌ها و مشکلاتی مانند افسردگی و آپنه خواب نشان داد که بررسی بیشتر آن‌ها می‌تواند به درک بهتر ارتباط سلامت کبد با سایر بخش‌های بدن کمک کند.
با این حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که این نتایج هنوز به بررسی‌های گسترده‌تر در جمعیت‌های متنوع‌تر نیاز دارند. همچنین باید مشخص شود که درمان‌های مختلف در هر زیرگروه چه نتایجی به همراه دارند.
این مطالعه گامی مهم در جهت شناخت دقیق‌تر کبد چرب است؛ بیماری‌ای که ممکن است در افراد مختلف مسیرهای متفاوتی را طی کند و در آینده به رویکردهای درمانی متفاوتی نیاز داشته باشد.
نتایج این پژوهش در مجله علمی Nature Communications منتشر شده است.