سلول بنیادی مادر اکثر سلول‌هایی هستند که توانایی تبدیل به تمام سلولهای بدن را دارد. این سلولها توانایی خود نوسازی و تمایز به انواع سلولها از جمله سلولهای خونی، قلبی، عصبی و غضروفی را دارند. همچنین در بازسازی و ترمیم بافت‌های مختلف بدن بدنبال آسیب و جراحت موثر بوده و می‌توانند به درون بافت‌های آسیب دیده‌ای که بخش عمده سلولهای آنها از بین رفته است، پیوند زده‌شوند و جایگزین سلولهای آسیب دیده شده و به ترمیم و رفع نقص در آن بافت بپردازند.در حقیقت تزریق سلولهای بنیادی میتواند بیماریهای زیادی را درمان کرده و ذخیره آنها بسیار حائز اهمیت میباشد.
مزایای سلولهای بنیادی
از جمله مزایای سلولهای بنیادی را اینطور می توان توضیح داد.ایمنی و کارایی استفاده از سلولهای بنیادی به دست آمده از خون یا مغز استخوان برای بازسازی سلولهای بنیادی خون‌ساز، اثبات شده است.
علاوه بر مطالبی که در بالا به آنها اشاره کردیم ، سلولهای بنیادی خون‌ساز و سلولهای بنیادی به دست آمده از منابعی مانند بافت چربی، برای درمان بیماریهای ارتوپدی، عصبی و دیگر بیماری‌ها استفاده میشوند.
به دلیل کمبود شواهد کافی در مورد آزمایش‌های بالینی کنترل‌شده، برخی پزشکان بر این باورند که سلولهای بنیادی، ظرفیت منحصربه‌فردی در بازگرداندن سلامتی دارند زیرا این سلولها می‌توانند محیط اطراف را احساس کنند و به گونه‌ای عمل کنند که هر تقصی برطرف شود.
نظریه دیگری که درباره فواید سلولهای بنیادی وجود دارد این است که انجام آزمایش‌های کنترل شده و استانداردهای منظم برای چنین درمان‌های امیدوار کننده بوده ، ضمن این که برای همه حامیان صنعتی، پیچیده است بنابراین استفاده گسترده از این سلولها در آزمایش‌های بالینی، مورد نیاز است.
جالب است بدانید طرفداران هر دو نظریه، بر این باور هستند که درمان با استفاده از سلولهای بنیادی، نسبتا ایمن است.
این نظریه که سلولهای بنیادی، ذاتا قادر به احساس کردن محیطی که به آن وارد میشوند، هستند و محل‌هایی مانند غضروف زانو را که نیاز به ترمیم یا جایگزینی دارند، مشخص می‌کنند، بر پایه شواهد علمی نیست.
بیماریهای قابل درمان با سلولهای بنیادی
درباره آینده و چشم انداز استفاده از سلولهای بنیادی امروزه ثابت شده است که سلولهای بنیادی قادر به درمان محدوده وسیعی از بیماریهای مزمن و حاد هستند و تحقیقات زیادی در زمینه استفاده از سلولهای بنیادی در درمان بیماری‌هایی، چون پارکینسون، بیماریهای قلبی، کبدی، دیابت، دیستروفی عضلانی، آسیبهای نخاعی و سکته در حال انجام است.
درباره اعداد و ارقام درمان با سلولهای بنیادی باید بگوییم که آلزایمر،۱ نفر از ۱۰ نفر افراد بالای ۶۵ سال و ۵ نفر از ۱۰ نفر افراد بالای ۸۵ سال از این بیماری رنج می‌برند.
جراحات نخاعی ،آسیبهای نخاعی سالانه بالغ بر ۷۵۰۰۰۰ نفر در ایالات متحده را در بر می‌گیرد.
بازسازی استخوان، امیدی برای درمان مبتلایان به پارکینسون.
MS: بیماری پیش رونده مربوط به سیستم عصبی مرکزی است که سالانه تعداد بسیاری را دچار می‌سازد
سلولهای بنیادی خون بندناف در درمان بیش از ۱۰۰ بیماری کاربرد دارند.
تعدادی از بیماری‌هایی که با استفاده از سلولهای بنیادی خون بندناف قابل درمان هستند به شرح زیر می باشد.
اختلالات سلولهای بنیادی: کم خونی آپلاستیک، کم خونی فانکونی، هموگلوبینوری حمله‌ای شبانه
لوسمی حاد: ، لوسمی تمایز نیافته حاد
لوسمی مزمن:
بیماریهای نقص در تولید لنفوسیت‌ها: لنفوم غیر هوچکین، لنفوم هوچکین
ناهنجاری‌های ارثی گلبول‌های قرمز: بتا، تالاسمی ماژور، کم خونی سلولی داسی شکل
اختلالات سیستم ایمنی مادرزادی: سندروم کاستمن، نقص چسبندگی لکوسیتی، سندروم دی جرج
نقص ارثی پلاکتی: ترومبوسیتوپنی مادرزادی
اختلالات پلاسماسل: مولتیپل میلوما، لوسمی پلاسماسل
بیماریهای ارثی: سندروم لش نیهان، هیپوپلازی غضروف
سایر بیماری‌ها: بیماری آلزایمر، دیابت، پارکینسون، صدمات نخاعی، سکته‌های قلبی و مغزی، بیماریهای کبدی، دیستروفی عضلانی و بسیاری از بیماریهای دیگر که امروزه با سلولهای بنیادی قابل درمان میباشد.
ویژگی سلولهای بنیادی بزرگسال
سلولهای بنیادی بزرگسال مانند همه سلولهای بنیادی دیگر دو ویژگی مشترک دارند. اول اینکه قادر به ساخت کپی‌های خود به مدت طولانی می‌باشند و دوم اینکه می‌توانند به سلولهای بالغی با خصوصیات مورفولوژیک شناخته شده و با عملکرد اختصاصی تبدیل شوند.
این سلولها قادر نیستند به همه نوع سلول تمایز پیدا کنند بلکه تنها قادرند به سلولهای بالغ همان بافتی که در آن هستند تبدیل شوند مثلا سلولهای بنیادی مغز استخوان که به سلولهای خونی تبدیل می شوند. سلولهای بنیادی بزرگسال بسیار کم و نادر هستند به عنوان مثال از هر ۱۰ تا ۱۵ هزار سلول مغز استخوان تنها یک سلول از نوع سلولهای بنیادی است. منشا و چگونگی شکل گیری این سلولها به طور دقیق مشخص نیست و فرضیات مختلفی برای آن مطرح شده است از جمله اینکه این سلولها در هنگام تمایز جدا از بقیه مانده و تمایز نیافته‌اند. امروزه سلولهای بنیادی از بافت های مختلفی از جمله خون، مغز، نخاع، لوله گوارش، پوست، عضلات و غیره جدا شده‌اند.
قبل از آنکه به درمان صدمات نخاعی اشاره کنیم میخوایم راجع به آسیبهای کمر اشاره داشته باشیم .آسیب به نخاع در پنج مهره کمری از L1 تا L5 به طور کلی منجر به از دست دادن عملکرد در لگن و پاها میشود، اما بر عملکرد قسمت فوقانی بدن تاثیر نمی‌گذارد. در صورت بروز ضایعه نخاعی کمر عوارض زیر بروز پیدا می‌کندآسیب به مهره‌های کمری به طور کلی منجر به از دست دادن عملکرد در لگن و پاها میشود.افرادی که آسیب نخاعی کمری دارند، کنترل ارادی، ادرار کم شده یا اصلاً کنترل نمی‌شود.
بسته به قدرت پاها، مصدوم ممکن است به ویلچر نیاز داشته باشد یا با بریس راه برود.
روشهای مختلف درمان ضایعه نخاعی
انواع روش های درمان ضایعه نخاعی را در زیر شرح می دهیم.
در پاسخ به این سوال که آیا آسیب نخاعی درمان دارد؟باید بگوییم که درمان این عارضه به شدت آسیب و محل آسیب دیدگی بستگی دارد. به طور معمول برای درمان آسیب نخاعی از روشهای زیر استفاده میشود.
- درمان آسیب نخاعی با فیزیوتراپی
هدف از درمان آسیب نخاعی با فیزیوتراپی، بازیابی توانایی حرکتی و حسی فرد، تقویت عضلات و بهبود شرایط جسمی است. در جلسات آسیب نخاعی فیزیوتراپی از تمرینات دامنه حرکتی، تحریک الکتریکی، گرما درمانی و بسیاری از روشهای دیگر استفاده میشود. در نهایت با انجام جلسات فیزیوتراپی راه رفتن با وجود ضایعه نخاعی امکان پذیر میشود.شاید این را برای بیمار مقداری طولانی باشد ولی به مرور زمان فرد سلامتی خود را بدست می آورد.
- درمان آسیب نخاعی با طب سوزنی
طب سوزنی یکی از روشهای موثر در درمان آسیب نخاعی است و خیلی به این این بیماری کمک میکند. در واقع درمان ضایعه نخاعی با طب سوزنی به صورت قطعی نیست اما این روش در کاهش علائم این عارضه تاثیر زیادی دارد. تحقیقات نشان می‌دهد که طب سوزنی ضایعه نخاعی در کاهش اسپاسم عضلانی، بهبود عملکرد مثانه و روده و همچنین کاهش درد ناشی از آسیب نخاعی بسیار موثر است.به شما توصیه میشود برای آسیبهای نخاعی طب سوزنی را تجربه کنید.
- درمان آسیب نخاعی با جراحی
در مواردی که آزاد سازی فشار در ناحیه آسیب دیده لازم باشد یا به دنبال بروز حادثه و آسیب نخاعی، همواره از روش جراحی استفاده میشود. برای درمان آسیب نخاعی باید زیر نظر متخصص مغز و اعصاب باشید.
روش های درمان ناباروری امروزه با پیشرفت علم گسترش چشمگیری داشته است.
بسیاری از افراد در دوره ای از زندگی خودشان علاقه دارند که مادر یا پدر شوند ولی ممکن است به دلایل مختلف نتوانند این حس را تجربه کنند. یکی از این دلایل می تواند ناباروری یکی از زوجین باشد. امروزه بسیاری از زوجین با مراجعه به متخصص زنان و نازایی به دنبال راهی برای درمان ناباروری می گردند تا صاحب فرزند شوند و طعم مادر یا پدر شدن را بچشند. باید گفت امروزه روش های مختلفی برای درمان ناباروری وجود دارد و این درمان دیگر یک آرزوی محال و غیر ممکن نیست. در ادامه این مقاله به روش های مختلف درمان ناباروری با درصد موفقیت بالا خواهیم پرداخت.
روشهای مختلف درمان ناباروری
لازم به ذکر است که اجزا اصلی دستگاه تولیدمثل زنان شامل تخمدان‌ها، لوله‌های رحمی و رحم است که در فرایند باروری و بارداری نقش اصلی را بر عهده دارند. مشکلات رحم و لوله‌های رحمی، تخمدان، اختلالات هورمونی و بیماریهای زمینه‌ای منجر به ناباروری زنان میشود.
نقش مهم تخمدان‌ها، تولید تخمک بالغ و ترشح هورمون‌های استروژن و پروژسترون است، این هورمون‌ها علاوه بر ایجاد صفات ظاهری زنانه، بافت دیواره رحم اندومتر را برای لانه‌گزینی و رشد جنین آماده می‌کنند. اگر اختلالی در عملکرد تخمدان‌ها ایجاد شود، باروری دچار اختلال میشود. معمولا خانمها از این اتفاق خیلی ناراحت میشوند. به‌منظور باردارشدن، تمام مراحل تخمک‌گذاری و لقاح باید به‌درستی انجام شوند.تا فرد بتواند بارداری خوبی را داشته باشد. یکی از شایع‌ترین علل اختلال درروند بلوغ تخمک‌ها و ترشح هورمون‌های تولیدمثلی زنان،تنبلی تخمدان است.نشانه این سندرم قاعدگی نامنظم، افزایش موهای زائد، جوش و چاقی است و میتواند زمینه‌ساز بروز مشکلات جدی مانند مقاومت به انسولین و دیابت شود.البته تنبلی تخمدان با مراجعه به موقع به پزشک درمان میشود.
اختلال در ذخیره تخمدان به دلیل مشکلات ژنتیک، اشعه و برخی دارو‌ها رخ می‌دهد و تخمدان‌ها زودهنگام از کار می‌افتند و دیگر تخمک‌گذاری نمی‌کنند و درنتیجه هیچ تخمکی برای بارور شدن وجود ندارد.البته امروزه با پیشرفت علم در پزشکی اکثر بیماریهای ناباروری درمان شده است.
اختلال در ذخیره تخمدان به دلیل مشکلات ژنتیک، اشعه و برخی دارو‌ها رخ می‌دهد و تخمدان‌ها زودهنگام از کار می‌افتند و دیگر تخمک‌گذاری نمی‌کنند و درنتیجه هیچ تخمکی برای بارور شدن وجود ندارد.