معاون میراث‌فرهنگی استان کردستان الگوی ثبت آثار منقول و غیرمنقول را تشریح کرد و گفت: اولویت ثبت در سال جدید با آثاری است که کمتر دارای مشکل مالکیتی هستند.
محمد امینیان درباره وضعیت ثبت آثار این استان در سال ۱۴۰۲ به ایسنا گفت: در حوزه ثبت طبق خواسته اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، اولویت با بناهایی است که ارزش‌های بالایی برای ثبت در حوزه ملی و یا جهانی دارند و یا جزو نفایس هستند. برنامه ثبت ما بر اساس تغییراتی است که در کشور در ثبت و حریم انجام شده و بر این اساس اولویت با آثاری است که کمتر دارای مشکل مالکیت هستند.
او افزود: همچنین در ثبت آثار منقول اولویت با اشیاء باارزش است، در حالی‌که سال‌های گذشته به سراغ آثاری می‌رفتیم که آسان‌تر ثبت می‌شدند. در حوزه ثبت حریم نیز اولویت با پرونده‌های آزادسازی حریم‌هایی است که با مشکل روبه‌رو هستند، این آزادسازی هم به این معنا نیست که از حریم جدا شوند، درواقع قصد داریم به حل مشکلات جانبی آن‌ها کمک کنیم و نوع دستورات ساخت‌وساز را در این محوطه‌ها نهایی کنیم.
معاون میراث‌فرهنگی استان کردستان تاکید کرد: امسال به طور کلی ثبت‌ها و تعیین حریم‌ها در محوطه‌ها و بافت‌های در حال خطر، بیشتر است.
امینیان همچنین درباره برنامه کاوش‌های باستان‌شناسی محوطه‌های تاریخی در سال ۱۴۰۲ گفت: امسال بیشتر از آن‌که دنبال کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه‌های تاریخی استان باشیم، دنبال طرح‌های حفاظتی برای محوطه‌هایی مانند «محوطه زیویه»، «محوطه توبره ریز»، «قلعه شهر مریوان» و «محوطه زاگرس» در سنندج هستیم که قبلا کاوش شده‌اند.
او درباره پرونده‌های معطل‌مانده برای ثبت و تعیین حریم، با توجه به تشکیل نشدن شورای ثبت و حریم اظهار کرد: محوطه‌ها و بناهای اضطراری در استان کردستان تعیین حریم شده‌اند و اگر موردی هم مانده باشد، اشکالاتی در پرونده داشته که از سوی شورای حریم پیگیری‌های لازم برای رفع آن انجام می‌شود. مثلا پرونده حریم «قلعه بالا» از جمله این موارد بود و به علت اینکه در محوطه شهری قرار دارد، مشکلاتی داشت و هنوز تصویب نشده است. البته بودجه تعیین حریم و عرصه برای آن تامین شده بود و الان منتظر هستیم تا باستان‌شناس آن، پرونده نهایی را برای تصویب ارائه کند.
امینیان درباره برنامه‌های میراث فرهنگی استان کردستان در حوزه مرمت نیز گفت: در حیطه حفاظت و مرمت سه حوزه اصلی بناها، محوطه‌ها و بافت‌های تاریخی را داریم که در این زمینه نخستین اقدام ما برنامه‌ریزی است، یعنی به جای اینکه مرمت موردی داشته باشیم و منتظر شویم بنا یا محوطه‌ای به مرمت نیاز پیدا کند، برنامه کلی برای آن‌ها خواهیم داشت.
او افزود: یکی از بحث‌ها در این زمینه تعیین ضوابط اختصاصی برای بافت‌های تاریخی استان کردستان است. امسال طبق برنامه‌ریزی که انجام شده است، بیشتر بافت‌های تاریخی شهری استان و چند بافت روستایی ضوابط اختصاصی خواهند گرفت.
معاون اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان کردستان همچنین گفت: مرمت‌ها نیز در مسیر حفظ بافت‌ها انجام می‌شود. همچنین یکی از اولویت‌های ما ساماندهی بافت تاریخی است. بر این اساس بافت تاریخی شهر سنندج و بافت روستاهای «پالنگان» و «دولاب» در اولویت ساماندهی و تعیین ضابطه اختصاصی هستند.
او ادامه داد: درباره محوطه‌های تاریخی نیز چون بحث درخواست ثبت جهانی «غار کرفتو» و محوطه باستانی «زیویه» را داریم، برای تهیه پرونده آن‌ها لازم است یکسری ساماندهی‌ها انجام شود و اولویت ما شناسایی، معرفی و حفاظت از آن‌هاست.
امینیان همچنین با اشاره به برنامه‌های میراث فرهنگی کردستان برای موزه‌های این استان، اظهار کرد: امسال قصد داریم تجمیعی در موزه‌هایمان در شهر سنندج داشته باشیم و چند موزه از جمله «خانه کرد»، «موزه باستان‌شناسی» و «مسجد ـ مدرسه دارالاحسان» را که کنار هم هستند به عنوان «موزه کُرد» تجمیع کنیم که شاخصی برای معرفی فرهنگ مناطق کردنشین باشد. علاوه‌بر این، افتتاح و توسعه موزه‌های شهرستان‌های استان، مانند موزه سقز جزو برنامه‌های امسال است.