سریع جواب دهید، اگر اولین چیزی که با شنیدن کلمه ” لوزالمعده ” در ذهنتان جرقه میزدن ” سرطان است “. بدانید که تنها نیستید. اغلب مردم زمانی به فکر لوزالمعده خود می‌افتند که درباره سرطان لوزالعمده چیزی بشنوند – که مرگبارترین نوع سرطان با نرخ زمان زنده ماندن ۵ سال است. به گفته دکترای پزشکی اندرو هندیفار Andrew Hendifar همکار مدیر سرطان لوزالمعده (پانکراس) در مرکز پزشکی Cedars-Sinai در لس آنجلس: ” بخشی از دلیل پایین نرخ زنده ماندن بیماران این است که تشخیص سرطان لوزالمعده کار سختی است. ”
لوزالمعده یا پانکراس Pancreas چیست؟
غده‌ای پهن و دراز است که در قسمت فوقانی شکم و پشت معده قرار گرفته‌است. لوزالمعده متشکل از سه قسمت سر، تنه و دم است. قسمت سر آن در قوسی از اثنی‌عشر (دوازدهه) قرار گرفته‌است. تنه لوزالمعده در پشت معده قرار دارد و دم آن تا نزدیک طحال امتداد دارد. وزن پانکراس حدود صد گرم است. پانکراس هم یک غده درون ریز (غده‌ای که ترشحات آن با نام هورمون وارد جریان خون می‌شوند) و هم یک غده برون ریز (غده‌ای که ترشحات آن به خارج از بدن هدایت می‌شود) است که آنزیم‌ها و مواد دیگری ترشح میکند که مستقیماً وارد محیط روده شده و به هضم پروتئین، چربی و کربوهیدرات کمک می‌کنند.
به گفته دکترای پزشکی تد اپرلی Ted Epperly رئیس بخش پزشکی خانواده‌های مقیم آیداهو: ” وقتی نوبت به مشکلات غیر سرطانی پانکراس می‌رسد هم تشخیص زودهنگام کار سختی است. وتعداد انگشت شماری از علایم هشدار دهنده وجود دارد که با مشاهده آن‌ها باید با پزشکتان تماس بگیرید. ”
در ادامه مقاله این ۵ علامت هشدار دهنده را مطالعه کنید:
۱. رنگ و حالت مدفوع تغییر میکند
اگر متوجه شدید که رنگ مدفوعتان روشن شده و شناور است، نشانه جذب ضعیف مواد مغذی است. هندیفار توضیح میدهد ” آنزیم‌هایی که در لوزالمعده شما تولید می‌شود به هضم سریعتر غذایتان کمک میکند، همراه با شکسته شدن چربیها، پانکراس به جذب ویتامین‌های محلول در چربی (E، A و K) کمک میکند.
وقتی لوزالمعده بیمار می‌شود نمی‌تواند آنزیم‌های لازم برای هضم چربی را تولید کند و چربی وارد مدفوع می‌شود، در نتیجه مدفوع با رنگ روشن‌تر و کم جرم به نظر می‌رسد. همچنین ممکن است متوجه شوید که مدفوعتان حالت روغنی یا گریسی پیدا کرده. هندیفار توضیح میدهد ” انگار که روی آب جمع شده در توالت یک لایه روغن ببندد، زیرا بدنتان در شکستن چربی غذا شکست خورده است.
اگر متوجه شدید این مشکلات در مدفوع هر از گاهی به خاطر به هم خوردن مزاج است جای نگرانی نیست. ولی اگر در اکثر مواقع با این مشکلات روبرو بودید به پزشکتان مراجعه کنید.
۲. درد داخلی دارید
به گفته هندیفار درد شکم یکی از علایم شایع سرطان پانکراس و پانکراتیت (التهاب لوزالمعده یا پانکراس) حاد است، که یک نوع التهاب کشنده است، ولی این درد با توجه به شرایط زمینه‌ای به صورت‌ها مختلف بروز میکند.
به گفته اپرلی اگر به نظر می‌رسد درد از وسط شکم شروع شده سپس در پایین کمر منتشر می‌شود – و اگر هفته‌ها طول کشید – ممکن است نشانه سرطان لوزالمعده باشد. اگر قبلا توسط دکتر معاینه شده و داروی مخدری به نام پمپ پروتون مهار کننده proton-pump inhibitor – مثل اومپرازول omeprazole (Prilosec) یا اسومپرازول esomeprazole (Nexium) برایتان تجویز شده در صورت عدم بهبود علایم به پزشکتان اطلاع دهید. به گفته هندیفار اشتباه در تشخیص سرطان لوزالمعده با درد ریفلاکس و سایر مشکلات معده بین پزشکان معمول است، که این مشکلات با تجویز دارو‌های بالا قابل حل است.
از طرف دیگر اگر درد به صورت ناگهانی و شدید بروز پیدا کرده و در وسط شکم متمرکز شده نشانه پانکراتیت حاد است.
به گفته هندیفار در هر صورت وحشت زده نشوید. بسیاری از مشکلات مرتبط با سلامتی –بعضی‌ها جدی و برخی معمولی-می توانند باعث ایجاد درد یا تیر کشیدن معده شوند؛ بنابراین بهترین کار مراجعه به پزشکتان است.
۳. سر و کله دیابت پیدا می‌شود
لوزالمعده شما هورمون‌هایی تولید میکند که با بالا رفتن سطح قند خون به تولید انسولین در بدن کمک میکند. هنگامی که پانکراس در خطر است، افراد عموما دچار بیماری دیابت نوع ۲ می‌شوند. اگر وزنتان تحت کنترل است و رژیم غذایی سالمی دارید، تشخیص جدید دیابت (به تازگی مبتلا شدن) باید منجر به بررسی دقیق‌تر لوزالعمده شود.
همین مساله برای افرادی که از قبل به دیابت مبتلا بودند و به تازگی متوجه می‌شوند بیماریشان به قدری شدید شده که کنترلش سخت است هم صدق میکند. به گفته هندیفار ” این تغییران ناگهانی بدون علت مشخص می‌تواند با سرطان لوزالمعده در ارتباط باشد. ”
۴. بعد از خوردن همبرگر دچار حالت تهوع می‌شوید
به گفته هندیفار، علایمی نظیر تهوع و استفراغ باید حواستان را جمع کند – به خصوص اگر غذای چربی خورده باشید. چرا که لوزالمعده آنزیم‌هایی ترشح میکند که به سیستم گوارشی برای شکستن چربی کمک میکند. بیماری‌هایی که به لوزالمعده شما مربوط می‌شود، توانایی شکستن چربی برای هضم غذا را تحت تاثیر قرار میدهد که منجر به حالت تهوع می‌گردد. همبرگر اغلب باعث ایجاد حالت تهوع می‌شود، آووکادو و آجیل‌ها هم که چربی بالایی دارند همین مشکل را بوجود می‌آورند. پیتزا هم یکی دیگر از غذا‌هایی است که هضمش برای بیمارانی که مشکل لوزالمعده دارند، مشکل ساز است. به گفته اپرلی، احتمال ایجاد تهوع و استفراغ در پانکراتیت (التهاب لوزالمعده یا پانکراس) pancreatic بیشتر از سرطان پانکراس است.
۵. در حال از دست دادن وزن هستید
شاید وسوسه شوید که این مساله را به رژیم غذایی جدیدتان ربط بدهید، اما اگر در حال کاهش وزن هستید – به خصوص اگر درد‌هایی که در بالا اشاره شد را تجربه کرده اید – این کاهش وزن ممکن است در اثر مشکلات گوارشی مرتبط با سرطان لوزالمعده یا بیماری دیگری باشد. به گفته هندیفار، مشکلات تیروئید و سایر بیماری‌ها نیز می‌تواند منجر به کاهش وزن سریع شود، حتما به پزشکتان مراجعه کنید