هر فعالیت یا تفریحی که باعث می‌شود ما نتوانیم در طول هفته خواب کافی داشته باشیم، این تصور که بتوانیم در آخر هفته کمبود خواب‌مان را جبران کنیم، نادرست است.
به نقل از مدیکال‌نت، نتایج تحقیقات جدیدی که تحت هدایت دانشگاه ایالتی پن آمریکا انجام شده است، حاکی از آن است که وضعیت سلامت قلب و عروق، از جمله ضربان قلب و فشار خون، در طول هفته وخیم‌تر می‌شود زمانی که خواب هر شب به پنج ساعت محدود می‌شود و تلاش برای جبران خواب در آخر هفته برای بهبود وضعیت این پارامترها کافی نیست.
آن ماری چانگ، دانشیار در حوزه بهداشت زیست‌رفتاری و محقق همکار این پژوهش، اظهار داشت: تنها ۶۵ درصد از بزرگسالان در ایالات متحده به طور منظم به هفت ساعت خواب تجویز شده در شب پایبند هستند و شواهد زیادی موجود است که نشان می‌دهد این کمبود خواب در بلندمدت با بیماری‌های قلبی عروقی مرتبط می‌باشد.
وی توضیح داد: مطالعه ما مکانیزم احتمالی را برای این ارتباط درازمدت شناسایی می‌کند که در آن آسیب‌های مکرر به سلامت قلب و عروق در دوران جوانی ممکن است در آینده قلب فرد را به بیماری‌های قلبی عروقی مستعد کند.
این گروه از محققان ۱۵ مرد سالم بین ۲۰ تا ۳۵ سال را برای مشارکت در یک مطالعه ۱۱ روزه خواب انتخاب کردند. در سه شب اول، شرکت‌کنندگان اجازه داشتند تا ۱۰ ساعت در شب بخوابند تا به سطح اولیه خواب برسند. در پنج شب بعدی، خواب آنها به پنج ساعت در شب محدود گردید و سپس دو شب جبرانی که در آنها دوباره اجازه خواب تا ۱۰ ساعت وجود داشت. برای ارزیابی آثار این رژیم خواب بر روی سلامت قلب و عروق، محققان تعداد ضربان قلب و فشار خون شرکت‌کنندگان در حالت استراحت را هر دو ساعت در طول روز اندازه‌گیری کردند.
چانگ توضیح داد که این تحقیق منحصربه‌فرد است زیرا ضربان قلب و فشار خون را چندین بار در طول روز در طول مدت تحقیق بررسی می‌کند و بدین ترتیب به محققان این امکان را می‌دهد تا تأثیرات زمان روز را بر روی ضربان قلب و فشار خون محسابه کنند. به عنوان مثال، ضربان قلب معمولاً هنگام بیدار شدن از خواب پایین‌تر از اواخر روز است، بنابراین اندازه‌گیری ضربان قلب در طول روز می‌تواند علت این تفاوت را نشان دهد.
گروه تحقیقی که شامل دیوید رایچنبرگر، محقق اصلی و دانشجوی تحصیلات تکمیلی در رشته بهداشت زیستی رفتاری در دانشگاه ایالتی پن می‌باشد، دریافت که با هر روز تحقیق متوالی، ضربان قلب به طور متوسط حدود یک ضربان در دقیقه افزایش می‌یابد. به طور خاص، میانگین ضربان قلب پایه ۶۹ ضربه در دقیقه بود، در حالی که این میانگین در پایان تحقیق در روز دوم جبرانی به نزدیک ۷۸ ضربه در دقیقه رسید. همچنین، فشار خون سیستولیک نیز به صورت روزانه حدود ۰.۵ میلی‌متر جیوه افزایش یافت. میانگین فشار خون سیستولیک پایه ۱۱۶ میلی‌متر جیوه و در پایان دوره جبرانی به نزدیک ۱۱۹.۵ میلی‌متر جیوه رسید.
رایچنبرگر بیان کرد: هر دو پارامتر ضربان قلب و فشار خون سیستولیک در هر روز متوالی افزایش می‌یابند و تا پایان دوره جبرانی به سطح ابتدایی خود باز نمی‌گردند. بنابراین، علی‌رغم وجود فرصت بیشتری برای استراحت، در انتهای آخر هفته این تحقیق، سیستم قلبی عروقی افراد هنوز به حالت بهبودی نرسیده بود.
چانگ متذکر شد که دوره‌های طولانی‌تر برای جبران خواب ممکن است برای ترمیم پس از چند شب بی‌خوابی اولی لازم باشد.
وی افزود: خواب یک فرآیند بیولوژیکی است، اما یک فرآیند رفتاری نیز محسوب می‌شود که ما معمولاً کنترل زیادی بر آن داریم. خواب نه تنها بر سلامت قلب و عروق ما تأثیر می‌گذارد، بلکه بر وزن، سلامت روان، توانایی ما در تمرکز و مهارت ما در حفظ روابط سالم با دیگران و بسیاری دیگر از جنبه‌ها نیز تأثیرگذار است. به عنوان ما هر چه بیشتر درباره اهمیت خواب و تأثیر آن بر جوانب مختلف زندگی یاد می‌گیریم، آرزوی من این است که توجه بیشتری به بهبود سلامت فرد معطوف شود.
یافته‌های این تحقیقات در مجله Psychosomatic Medicine به چاپ رسیده است.