متاسفانه، سیگنال‌های سرطان ریه در مراحل اولیه خود اغلب خود را پنهان می‌کنند، و به همین خاطر بیشتر بیماران زمانی به پزشک مراجعه می‌کنند که بیماری به مراحل پیشرفته‌اش رسیده است. اما شناخت نشانه‌های متداول این بیماری می‌تواند منجر به تشخیص زودتر و درمان مؤثرتر در مراحل ابتدایی گردد.
اصلی‌ترین نشانه سرطان ریه، سرفه است که به دلیل نفوذ تومور به لایه‌های پوششی مجاری تنفسی ایجاد می‌شود. با این حال، علائم دیگری نیز ممکن است نشانه‌ای از وجود توده‌ای در ریه‌ها باشند.
هرگاه هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، حتماً باید به پزشک مراجعه نمایی:
* افزایش دفعات یا شدت سرفه در افرادی که سیگار می‌کشند.
* سرفه همراه با خروج خلط خونی، حتی در مقادیر کم.
* احساس درد مبهم یا مشهود در ناحیه قفسه سینه.
* تنگی نفس حین فعالیت.
* تغییرات صدا یا خشونت در صدا که بیش از دو هفته ادامه داشته باشد.
* عفونت‌های مکرر در ریه و مجاری تنفسی.
* بروز نشانه‌های حاد خس خس سینه.
سرطان ریه ممکن است با علائم غیر اختصاصی مانند ضعف جسمی، خستگی، کاهش وزن و اشتها نیز همراه باشد، که نشان‌دهنده تهاجم به نواحی دیگر بدن همچون درد استخوان‌ها و سردرد است. تشخیص و درمان به موقع این بیماری می‌تواند به طرز قابل توجهی بر کیفیت زندگی و طول عمر بیماران تاثیر گذارد.
علل ایجاد سرطان ریه
دلایل بروز سرطان در تمامی قسمت‌های بدن یکسان است. در سیستم کنترل تقسیم سلول‌ها اختلالاتی ایجاد می‌شود که این اختلالات ممکن است به‌صورت خود به خود یا به دلیل عوامل ناشناخته و غالباً تحت تأثیر مواد مضر و سرطان‌زای خارجی باشد.
مهم‌ترین علت سرطان‌زایی که در تغییرات سلولی ریه تأثیرگذار است، مواد مضر موجود در دود سیگار به شمار می‌روند.
مصرف سیگار همچنان به عنوان خطرناک‌ترین عامل برای ابتلا به سرطان ریه مطرح است. افزایش میزان و مدت ارتباط با دود سیگار، خطر ابتلا به این بیماری را بیشتر می‌کند و شروع زودتر مصرف سیگار این خطر را افزایش می‌دهد.
محققان معمولاً با ضرب کردن تعداد پاکت‌های سیگار مصرفی در روز به تعداد سال‌های سیگار کشیدن، میزان خطر ابتلا به سرطان ریه را براساس مثال زیر محاسبه می‌کنند: فردی که روزانه یک پاکت سیگار به مدت ۲۰ سال می‌کشد، خطر ابتلا به سرطان ریه‌اش با فردی که روزانه دو پاکت به مدت ۱۰ سال می‌کشد، برابر است.
تحقیقات نشان می‌دهد که خانم‌ها با مصرف سیگار بیشتر از آقایان به سرطان ریه مبتلا می‌شوند، که ممکن است به دلیل حساسیت بیشتر آن‌ها به عوامل سرطان‌زا موجود در دود سیگار باشد.
دومین علت شایع سرطان ریه، گاز رادون است. این گاز بی رنگ و بی‌بو از تجزیه طبیعی اورانیوم در خاک، آب و مصالح ساختمانی قدیمی ناشی می‌شود. استنشاق گاز رادون با افزایش خطر ابتلا به سرطان ریه مرتبط است.
آلودگی هوای شهرهای صنعتی نیز از دیگر عوامل مؤثر در بروز این بیماری خطرناک است. بررسی‌ها در ایران نشان داده که میزان بروز سرطان‌های ریه غیر وابسته به سیگار در ایران بیشتر از آمار سایر کشورهای جهان می‌باشد.
محققان دلیل این اختلاف را آلودگی هوای شهرهای بزرگ ایران و وجود مواد سرطان‌زای بیشتر ناشی از مصرف سوخت‌های غیر استاندارد عنوان کرده‌اند.
تماس شغلی با موادی مانند آزبست، کلرید وینیل، نیکل، کروم و هیدروکربن‌های آروماتیک نیز از دیگر عوامل خطرساز ابتلا به سرطان ریه است.
ترک سیگار در افرادی که سال‌ها سیگاری بوده‌اند، به طرز چشمگیری خطر ابتلا به سرطان ریه را کاهش می‌دهد، و هر چه مدت زمان ترک بیشتر باشد، این خطر کاهش می‌یابد؛ به‌طوری که پس از حدود ۲۰ سال ترک کامل سیگار، احتمال ابتلا به سرطان ریه تقریباً به سطح افراد غیرسیگاری نزدیک می‌شود.
عمر مبتلایان به سرطان ریه
دبیر اجرایی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات اظهار داشت که ۹۷ درصد از موارد ابتلا به سرطان ریه ناشی از مصرف مواد دخانی است، و افزود که مبتلایان به سرطان ریه معمولاً در عرض سه سال فوت می‌کنند.
دکتر محمدرضا معدنی به بررسی‌ها اشاره کرد که نشان می‌دهد با استنشاق دود مواد دخانی، بیش از چهار هزار نوع ماده شیمیایی و ۲۰ نوع ماده سمی خطرناک وارد بدن می‌شود و این موارد زمینه‌ساز بروز بیماری‌های جدی متعددی هستند.
وی همچنین به وجود سیانور، بنزن، فلزات سنگین، سرب و… در دود سیگار اشاره کرد و تأکید کرد که وجود این مواد می‌تواند منجر به بروز انواع مختلف بدخیمی‌ها و سرطان‌ها از جمله سرطان ریه، حنجره، دهان، حلق، مری، معده و کلیه شود.
دبیر اجرایی جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات خاطرنشان کرد که برخی خانواده‌ها بر این باورند که از قلیان به عنوان یک تفریح بی‌خطر استفاده کنند، در حالی که هر وعده قلیان به اندازه ۷۰ نخ سیگار ضرر دارد و علاوه بر تأثیرات منفی آن بر بدن، می‌تواند منجر به عفونت‌های قارچی و میکروبی شود.
سر نخ خطر ابتلا به سرطان ریه در ناخن انگشت پا
پزشکان در یک مطالعه جدید اظهار داشته‌اند که نشانه‌ای از خطر بالقوه ابتلا به سرطان ریه می‌تواند در ناخن‌های انگشتان پا پیدا شود.
نتایج این تحقیق نشان داده که مردانی که میزان نیکوتین در ناخن‌های پا آن‌ها بالاست، به نسبت ۳.۵ برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری قرار دارند و تاریخچه سیگار کشیدن نیز در این رابطه تأثیری ندارد، به این معنا که هر فرد سیگاری ممکن است بدون توجه به سابقه خود در استعمال دخانیات، در معرض این خطر قرار داشته باشد.
مجله تخصصی لایوساینس گزارش داده که محققان تأکید دارند این یافته باید به پزشکان هشدار دهد که برای معاینه افراد سیگاری تنها به مدت زمان سیگار کشیدن آن‌ها توجه نکنند، بلکه عوامل مضری که ممکن است در مطالعات نادیده گرفته شوند نیز بسیار کلیدی هستند و می‌توانند در تشخیص خطر ابتلا به سرطان در این افراد تأثیرگذار باشند.
متخصصان دانشگاه کالیفرنیا در این مطالعه تأکید کردند که حتی افرادی که مدت زمان کمی است سیگار می‌کشند، ممکن است در معرض خطر ابتلا به سرطان ریه باشند، زیرا ممکن است تعداد سیگارهای کمتری بکشند، اما عمیق‌تر تنفس کنند که اثرات منفی بیشتری بر روی سلامتی آن‌ها می‌گذارد.
این محققان بیان کردند که علت انتخاب ناخن‌های انگشت پا به عنوان نمونه، رشد کند آن‌ها است که سطح نیکوتین در این بافت نسبت به بزاق و ادرار پایدارتر بوده و لذا اطلاعات دقیق‌تری را در اختیار پزشکان و محققان قرار می‌دهد.