تا حدی طبیعی است که برای رقابت با کسی مثل توماس انتظار نداشته باشم، اما به‌عنوان یک عصب‌شناس که عمدتاً روی حافظه کار کرده‌ام، باید مهارت‌هایی داشته باشم تا بتوانم حداقل در یک یا دو مورد با او به رقابت بپردازم، درست نیست؟
من واقعاً امیدوارم این چنین باشد. توماس حقیقتاً یک مورد خاص است، اما من هم در زمینه سلامت مغز اطلاعاتی دارم؛ عاداتی که می‌تواند حافظه را تیز و قوی نگه دارد. یکی از موضوعاتی که برایم جالب است، این است که چه چیزهایی را و چه زمانی باید فراموش کنیم.
انباشت بیش از حد اطلاعات روزمره معمولاً به ما این احساس را می‌دهد که حافظه‌مان در حال تضعیف است و فراموشی به سراغ‌مان می‌آید. در حالی که در واقعیت، مغز ما فقط با اطلاعات نامفید و بی‌ارزش اشباع شده است.
بسیاری از داده‌هایی که روزانه دریافت می‌کنیم، به‌راستی ارزشی برای به خاطر سپردن ندارند. یک مغز سالم با چابکی و مهارت می‌تواند اطلاعات بی‌فایده و نامعقول را فیلتر کرده و دور بریزد تا بتواند آنچه را که واقعاً مهم است حفظ کند. به‌طور مثال، هرچه سریع‌تر کد قبلی یا رمز عبور خود را فراموش کنید، زودتر و بهتر می‌توانید شماره‌های جدید را به یاد آورید.
مزایای فراموشی و از دست دادن حافظه در تحقیقی از دانشگاه استنفورد به اثبات رسیده، که نتایج آن در مجله Nature Neuroscience منتشر شده است.
محققان با استفاده از fMRI فعالیت مغز را بررسی کردند و نشان دادند زمانی که شرکت‌کنندگان در تلاش بودند موضوعی را از حافظه‌شان به یاد آورند و حواسشان با اطلاعات جدید و نامربوط پرت شده بود، بخش جلویی مغز، که مرتبط با تصمیم‌گیری است، بسیار مشغول و درگیر بود. زمانی که آن‌ها توانستند اطلاعات را به‌راحتی یادآوری کنند و در مواجهه با حواس‌پرت‌کن‌های مداوم قرار گرفتند، فعالیت بخش جلویی مغز به‌طور قابل توجهی کاهش پیدا کرد؛ یعنی مغزشان بی‌نظمی و سردرگمی اطلاعاتی را حذف کرده و در حال حاضر آماده انجام کارهای مهمی مانند تصمیم‌گیری بود.
برای حفظ سلامت مغز خود، این تکنیک‌های ساده را برای تقویت فراموشی امتحان کنید:
چیزهایی که می‌خواهید به یاد بسپارید را انتخاب کنید.
از خودتان بپرسید آیا این اطلاعات جدید در آینده به کارتان می‌آید یا خیر. به‌عنوان مثال، در یک مهمانی، صرفاً اسامی افرادی را یاد بگیرید که امیدوارید دوباره آن‌ها را ملاقات کنید. روزنامه را با هدف به یاد سپاری موضوعات کلیدی که برایتان مهم است بخوانید.
از فناوری‌تان بیشترین بهره را ببرید.
لیستی از آدرس‌ها و فایل‌ها را در رایانه یا تلفن خود نگهداری کنید و بگذارید بانک اطلاعاتی این وسایل وظیفه حفظ اطلاعات را انجام دهد. هنوز هم نمی‌توانید شماره تلفن همسرتان را به خاطر بسپارید، چون فقط به یادگیری از حافظه گوشی‌تان وابسته شده‌اید؟ بله، درست است!
خاطرات ناخوشایند را مسدود کنید.
ادامه دادن به یادآوری خاطرات ناخوشایند که باید مدت‌ها پیش پردازش شده و کنار گذاشته می‌شدند—مانند آسیب‌های روحی دوران کودکی، محرومیت‌های احساسی، یا هر سرخوردگی و ناکامی که در زندگی اجتناب‌ناپذیر است—می‌تواند بر حافظه شما تاثیر منفی بگذارد.
هنگامی که احساسی کنید که یک خاطره مشکل‌دار و حل‌نشده به ذهنتان نزدیک می‌شود، آن را با یک یاد خوشایند و شاد جایگزین کنید. تصور کنید که دارید یک دی‌وی‌دی را از دستگاه خارج می‌کنید و یک دی‌وی‌دی جدید را وارد می‌کنید.
یک رویداد لذت‌بخش را در ذهن خود به یاد بیاورید با تمام جزئیاتش—تصاویر و صداهای آن لحظه—و سعی کنید آن را در فکر خود جای دهید.
با کمی تقویت سازمان‌یافته و مرتب، خاطرات آزاردهنده کم‌رنگ‌تر و محوتر شده و به گوشه‌ای از حافظه‌تان رانده خواهند شد. شاید قهرمان بعدی حافظه نشوید، اما اصولاً گام بزرگی به‌سوی سلامت مغزتان خواهید برداشت.