«مور» یکی از ارزشمندترین و قدیمیترین آوازهای محلی در مناطق غربی کشور، به ویژه استان ایلام است. این آواز به عنوان زیباترین نغمه موسیقیایی کوهنشینان زاگرس در ناحیه سیمره شناخته میشود و به زبان کُردی و لکی در مراسمهای عزاداری اجرا میگردد.
سجاد نظری، متخصص ثبت میراث ناملموس استان ایلام، در مصاحبهای با ایسنا اظهار داشت: «مور» از مهمترین موسیقیهای محلی به شمار میآید که در زمان سوگواری و در مواقع عزاداری و غم از دست دادن عزیزان اجرا میشود. در این مقاطع، عزاداران با استفاده از سرودهها و ابیات به شیوهای سنتی، احساسات خود را بهطور مویهای ابراز میکنند.
به گفته این کارشناس، «مور» بهصورت گروهی در مجالس سوگواری اجرا میشود و در هر برنامه، یک نفر به عنوان سردسته به خواندن شعر میپردازد و سپس دیگر افراد گروهی به تکرار آن میپردازند. هر اجرا معمولاً شامل یک چهاربیتی است که دو بیت نخست را سردسته و دو بیت دیگر را همخوانان میخوانند.
نظری ادامه داد: مضمون و محتوای این آوازها غالباً حماسی است و به توصیف سوگ و اندوه میپردازد و در سبکهای مختلفی از ریتم و مقامهای موسیقایی اجرا میشود. این نوا اساساً حزنانگیز و دلتنگکننده بوده و با اشعار حماسی و پر عاطفهای خوانده میشود. در مراسم سوگواری، کردها و لکها به هنگامی که در غم عزیزان خود قرار دارند، به مور پناه میبرند. در هنگام اجرای این موسیقی، معمولاً یک یا دو و گاهی سه یا چهار زن با هماهنگی و همزمانی صداهای خود در رثای فرد تازهدرگذشته میخوانند و سایر زنان نیز به شدت گریه میکنند. علاوه بر زنان، مردان نیز بعضی مواقع در مراسم سوگواری به اجرای مور میپردازند.
این متخصص میراث ناملموس استان ایلام خاطرنشان کرد: «مور» در دو سبک مجلسی و غیرمجلسی و در مقامهای مختلف اجرا میشود.
نظری افزود: این مراسم در سال ۱۳۹۶ با شماره ۲۰۱ در فهرست آثار ناملموس کشور به ثبت رسیده است.
