افزایش غیرطبیعی فشار خون زمانی روی می‌دهد که اعداد آن به طور قابل توجهی از حد نرمال فراتر رود؛ این بیماری، یک مشکل خاموش و غیرقابل مشاهده است که می‌تواند به عوارضی که جبران آن‌ها میسر نیست، منتهی شود.
این عارضه خطرناک و رایج، در کشوری نظیر ایالات متحده ممکن است حدود ۵۰ درصد از بزرگسالان را تحت تأثیر قرار دهد، فشار خون بالا غالباً بدون علامت است، اما می‌تواند به ارگان‌ها و رگ‌های حیاتی بدن از جمله رگ‌های مغزی، قلب، چشم‌ها و کلیه‌ها آسیب جدی وارد نماید. تشخیص زودهنگام این بیماری از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است، زیرا می‌تواند از آسیب به رگ‌ها و عواقب جبران‌ناپذیر آن پیشگیری کند.
درمان پرفشاری خون معمولاً شامل تغییر در شیوه زندگی و دنبال کردن رژیم دارویی مناسب به منظور جلوگیری از وقوع سکته‌های قلبی و مغزی است.
علائم فشار خون چگونه است؟
فشار خون بالا تحت عنوان بیماری خاموش شناخته می‌شود و بسیاری از افراد غالباً زمانی از وجود آن مطلع می‌شوند که عوارض حاد رخ داده باشد. با این حال، ممکن است علائمی نیز در این وضعیت نمایان شود که توجه به آن‌ها می‌تواند در تشخیص زودهنگام فشار خون بالا یاریگر باشد.
علائم این بیماری شامل: سردرد، تنگی نفس، خون‌ریزی از بینی، درد در ناحیه قفسه سینه و وجود خون در ادرار است. با لحاظ کردن این علائم و تشخیص به موقع فشار خون بالا، همراه با تغییرات در سبک زندگی و در صورت لزوم استفاده از دارو، می‌توان احتمال سکته‌های قلبی و مغزی را به حداقل رساند. افرادی که سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی دارند باید حداقل سالی یک‌بار وضعیت قلب و فشار خون خود را بررسی کنند.
علل ابتلا به فشار خون بالا
فشار خون بالا به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم می‌شود که هر یک دلایل خاص خود را دارند؛ فشار خون اولیه که به عنوان هایپرتنشن اساسی شناخته می‌شود، نوعی فشار خون است که علت مشخصی برای آن وجود ندارد. پژوهشگران هنوز نتوانسته‌اند به طور دقیق به مکانیسم تغییر فشار در رگ‌های خونی این افراد پی ببرند، اما عواملی هستند که ممکن است در بروز این نوع فشار خون مؤثر باشند.
عوامل وراثتی، کم‌تحرکی و شرایط محیطی از جمله فاکتورهای مطرح در علل ابتلا به این نوع فشار خون به شمار می‌آیند.
بسیاری از افراد از سابقه خانوادگی فشار خون بالا برخوردارند. کم‌تحرکی در زندگی روزمره، سبک زندگی نامناسب و رژیم غذایی نادرست می‌تواند به تشدید مشکلات وزنی، چاقی شکمی و افزایش خطر ابتلا به فشار خون بالا منجر شود.
فشار خون ثانویه معمولاً به ناگاه ایجاد می‌شود و می‌تواند به بروز عوارضی چون بیماری‌های کلیوی، آپنه خواب، حملات قلبی، اختلالات تیروئیدی و عوارض دارویی منتهي شود.
تشخیص فشار خون بالا
فشار خون بالا به سادگی از طریق اندازه‌گیری فشار خون قابل شناسایی است. البته اگر عدد بدست‌آمده بالاتر از حد نرمال باشد، در برخی موارد پزشک پزشک ممکن است آزمایش‌های دیگری برای ارزیابی سلامت عمومی بیمار تجویز کند که از جمله این آزمایش‌ها می‌توان به اندازه‌گیری ادرار، ارزیابی سطح کلسترول و شاخص‌های خونی، نوار قلب، اکوکاردیوگرافی و سونوگرافی کلیه اشاره کرد.
عدد فشار خون خود را بشناسید
فشار سیستولیک، عددی است که هنگام اندازه‌گیری فشار خون نمایش داده می‌شود و نشان‌دهنده فشار رگ‌های خونی در زمان ضربان قلب و پمپاژ خون به سایر نقاط بدن می‌باشد. فشار دیاستولیک هم عدد پایینی است که فشار موجود در رگ‌های خونی را بین ضربان‌های قلب نشان می‌دهد.
به طور معمول، فشار خون باید کمتر از ۱۲۰ بر روی ۸۰ میلیمتر جیوه باشد؛ افرادی که فشار خون آن‌ها بین ۱۲۰ تا ۱۲۹ میلیمتر جیوه قرار دارد، معمولاً پزشک توصیه می‌کند که تغییراتی در سبک زندگی خود ایجاد کنند.
افرادی که فشار خونشان بین ۱۳۰ تا ۱۳۹ میلیمتر جیوه است و فشار پایین آن‌ها نیز بین ۸۰ تا ۸۹ میلیمتر جیوه می‌باشد، در مرحله نخست فشار خون بالا به شمار می‌آیند، در حالی که افرادی که فشار خون بالای ۱۴۰ میلیمتر جیوه و فشار پایین آن‌ها بالاتر از ۹۰ میلیمتر جیوه باشد، در مرحله دوم فشار خون قرار دارند.
افرادی که فشار خونشان فراتر از ۱۸۰ میلیمتر جیوه و فشار پایین آن‌ها بالاتر از ۱۲۰ میلیمتر جیوه است، در معرض خطر جدی فشار خون بالا قرار دارند و با علائمی نظیر سردرد و تنگی نفس روبرو می‌شوند و باید هرچه سریع‌تر تحت درمان‌های فوری قرار بگیرند.
راههای درمان فشار خون بالا شامل تغییر در سبک زندگی، رعایت رژیم غذایی کم‌نمک و افزایش سطح فعالیت بدنی، استفاده از داروهای کاهنده فشار خون، کاهش استرس، دستیابی به وزن مناسب و کاهش مصرف گوشت و در عوض افزایش مصرف میوه‌ها و سبزیجات می‌باشد.