فقدان بیش از ۷۵۰ بیمار تالاسمی ناشی از تحریم‌ها

  عدم دسترسی بیماران خاص به دارو در ایران به واسطه تحریم های غیرعادلانه و مغایر با حقوق انسانی ایالات متحده، به تازگی مشکلاتی را برای بیماران مبتلا به تالاسمی به‌وجود آورده است؛ به طوری که رئیس انجمن تالاسمی ایران تأکید کرده است که بیش از ۷۵۰ بیمار تالاسمی جان خود را به دلیل کمبود دارو و آسیب‌های جدی به بیش از ۱۲ هزار بیمار دیگر از دست داده‌اند.

تحریم‌های یکجانبه‌ای که به شیوه‌ای غیرقانونی بر یک کشور تحمیل می‌شود، تجسمی از تروریسم اقتصادی به شمار می‌آید. اما هنگامی که این تحریم‌ها به سلامت شهروندان آسیب وارد کنند و به زمینه‌های غذا و دارو بسط یابند، و به رنج و عذاب و نقض حقوق بنیادین انسان‌ها منجر شوند، مصداقی از نقض حقوق بشر و تروریسم مستقیم تلقی می‌گردند.

تحریم‌های ناعادلانه آمریکا علیه ایران که در سال‌های اخیر تشدید شده، تنها به عرصه‌های فروش نفت و تجهیزات محدود نمی‌شود، بلکه دارو و تجهیزات پزشکی را نیز هدف قرار داده و تأثیرات منفی آن بر زندگی بسیاری از بیماران خاص، سخت‌درمان و مبتلایان به سرطان به وضوح قابل مشاهده است.

گزارش‌هایی که سال گذشته از سوی گزارشگران ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر منتشر شد، به مشکلات بیماران ایرانی در دسترسی به درمان و تجهیزات پزشکی به دلیل تحریم‌های آمریکا اشاره داشت و بر این نکته تأکید کرده‌ بودند که این تحریم‌ها مانع از برخورداری این بیماران از حقوق بشر، به خصوص حق سلامت می‌گردد.

در آن گزارش آمده است که جلوگیری از دسترسی افراد به تجهیزات درمانی، نقض آزادی آنها برای دستیابی به حق سلامت به شمار می‌آید و اگر این امر منجر به افزایش درد و رنج آنها شود، کاملاً غیرانسانی است، حتی اگر به طور ناخواسته روی دهد.

در حالی که تحریم‌های اعمالی بر ایران توسط دولت ایالات متحده که خود را مدافع حقوق بشر می‌داند، به حوزه بهداشت و درمان نیز تسری یافته و مقامات آمریکایی مدعی‌اند که دارو و تجهیزات پزشکی شامل این تحریم‌ها نمی‌گردد، اما مواد اولیه برای تولید داروهای حساس و حیاتی همچنان وارداتی هستند و در واقع، ورود مستقیم این مواد به کشور ممکن نیست. همچنین، قطعات مورد نیاز برای تجهیزات پزشکی نظیر دستگاه‌های ام‌آرآی، سی‌تی‌اسکن، رادیولوژی و آنژیوگرافی نیز به دلیل این تحریم‌ها غیرممکن شده است.

کارشناسان سازمان ملل بر این باورند که عوامل اصلی این وضعیت برای بیماران در ایران، تحریم‌های ایالات متحده و ترس شرکت‌ها و بانک‌های خارجی از مواجهه با مجازات‌ها و اقدامات تنبیهی نهادهای آمریکایی در صورت تعامل با ایران هستند؛ در حالی که اهمیت دارو و اقلام بهداشتی به قدری است که در اسناد مختلف بین‌المللی آمده است که سلامت مردم باید نه به طور مستقیم و نه به طور غیرمستقیم تحت تأثیر تحریم‌ها قرار بگیرد و تمامی دولت‌ها موظف به رعایت این اصول هستند.

آسیب تحریم به بیماران تالاسمی
در این راستا، یونس عرب، رئیس انجمن تالاسمی ایران در روز دوشنبه به مرگ بیش از ۷۵۰ بیمار تالاسمی به دلیل عدم دسترسی به دارو اشاره کرد و گفت: ایران در کمربند تالاسمی جهانی واقع شده و تعداد بیماران تالاسمی ماژور به ۲۳ هزار نفر می‌رسد و تخمین زده می‌شود که شمار مبتلایان به تالاسمی مینور بین پنج تا هشت میلیون نفر باشد.

وی بیان داشت: زوج‌هایی که مبتلا به تالاسمی مینور هستند، بدون انجام آزمایش‌های ژنتیکی و غربالگری، ۲۵ درصد احتمال تولید فرزندی مبتلا به تالاسمی ماژور دارند. با این حال، با اجرای طرح غربالگری ملی، از تولد نوزادان مبتلا به این بیماری پیشگیری شده است.

عرب تصریح کرد: در زمینه درمان این بیماری، ایران در منطقه در موقعیت پیشرو قرار دارد و دارو و درمان آن از سال ۷۶ با حمایت دولت به عنوان یکی از بیماران خاص، به صورت رایگان در دسترس بوده است.

وی اضافه کرد: تزریق خون برای این بیماران هر دو تا سه هفته یکبار ضروری است و بدن آنان به برخی از داروها جهت دفع آهن نیازمند است که این داروها شامل تزریقی و خوراکی هستند. از سال ۹۷ و با آغاز تحریم‌ها، ما با مشکلاتی در تأمین دارو از یک شرکت سویسی مواجه شده‌ایم و مشکلات شرکت‌های تأمین کننده داخلی نیز در تأمین مواد اولیه وجود دارد. این مسائل باعث شده است تا به دلیل عدم دسترسی به دارو، بیش از ۷۵۰ بیمار تالاسمی جان خود را از دست بدهند و بیش از ۱۲ هزار بیمار دیگر نیز دچار آسیب جدی شوند.

موانع ایجاد شده از سوی سوئیسی‌ها در مسیر واردات دارو به بهانه تحریم
رئیس انجمن تالاسمی ایران در مورد موانع در مسیر واردات داروهای مورد نیاز بیماران تالاسمی این گونه توضیح داد: شرکت‌های تولیدی توانایی تأمین نیازهای بیماران را دارند، اما چالش‌هایی نظیر عدم امکان تراکنش‌های مالی با شرکت سوئیسی به خاطر تحریم‌ها وجود دارد.

عرب اعلام کرد: سازمان غذا و دارو و بانک مرکزی اظهار کرده‌اند که چهار بار برای این اقدام انتقال ارز انجام شده است، اما سفارشات دارویی موفق نبوده و پول بازگشت داده شده در حالی که بر اساس قوانین موجود، دارو و غذا در جوامع باید از تحریم‌ها معاف باشند.

به گفته وی، البته بانک مرکزی نیز تلاش‌های بسیاری در زمینه انتقال ارز داشته تا بیماران با کمبود دارو مواجه نشوند.

رئیس انجمن تالاسمی ایران همچنین بیان داشت که دور زدن تحریم‌ها برای تأمین داروها برای گروه‌های خاص نیز کار آسانی نیست و ما داروهای تقلبی دریافت کرده‌ایم.

عرب بر این نکته تأکید کرد که سازمان غذا و دارو باید اجازه واردات داروهای لوکس و مشابه تولید داخلی را به کشور ندهد، زیرا اینها هزینه‌های اضافه‌ای بر سلامت تحمیل می‌کنند. لازم است که داروهای بیماران خاص از جمله تالاسمی در اولویت قرار گیرد؛ زیرا این بیماران تا پایان عمر خود به مصرف دارو نیاز دارند و در غیر این صورت جانشان در خطر می‌افتد.

وی همچنین تصریح کرد: اهمیت دارد که واکسن آنفلوآنزا با پوشش بیمه‌ای یا از سوی دانشگاه‌های بهداشتی خریداری شده و به صورت رایگان به بیماران تالاسمی در مراکز درمانی عرضه گردد و صندوق حمایت از بیماران خاص نیز باید به تعهدات خود پایبند بماند تا فرانشیز داروها و خدمات درمانی کلینیکی و پارکلینیکی این بیماران رایگان باقی بماند.