تا به امروز، نظریات مختلفی درباره منشاء این اسکلتها ارائه شده است؛ از یک کشتار دستهجمعی در ارتفاعات کوه تا مرگ بر اثر طوفان تگرگی.
در یکی از قلههای باشکوه رشتهکوه هیمالیا در هند و در یک دره برفپوش، دریاچهای دورافتاده قرار دارد که مملو از اسکلتهای انسان است.
این دریاچه که «روپکوند» نام دارد و به دریاچه اسکلتها شهرت یافته، در ارتفاع ۵۰۲۹ متری از سطح دریا در ایالت اوتاراکند هند، دارای عرضی در حدود ۴۰ متر است. نخستین بار در سال ۱۹۴۲، یک جنگلبان بریتانیایی حین گشتزنی، بقایای انسانی را در زیر لایه یخی دریاچه و اطراف آن کشف کرد.
بسته به فصل و شرایط جوی، دریاچه بیشتر اوقات پوشیده از یخ است و تنها هنگامی که برفها مقداری ذوب میشوند، اسکلتها در کف آن نمایان میشوند؛ این اسکلتها به طور شگفتانگیزی حفظ شدهاند و گاهی حتی تکههایی از گوشت به آنها چسبیده است.
به طور کلی، بقایای اسکلتهای قریب به ۶۰۰ تا ۸۰۰ نفر در این محل شناسایی شده است و مقامات محلی در تبلیغات گردشگری به این دریاچه به عنوان یک «دریاچه اسرارآمیز» اشاره میکنند.
بیش از نیم قرن است که انسانشناسان و پژوهشگران به مطالعه این بقایای انسانی پرداختهاند تا به سؤالاتی پاسخ دهند که این افراد چه کسانی بودند؟ چه زمانی فوت کردند؟ چگونه جان سپردند و از کجا آمده بودند؟
یکی از نظریات قدیمی ادعا میکند که بقایای کشفشده متعلق به یک پادشاه هندی، همسرش و همراهانش است که حدود ۸۷۰ سال پیش به واسطه یک کولاک وحشتناک جان باختند. در جوامع محلی، یک آهنگ فولکلور درباره طوفان تگرگی از «ناندا دیوی»، الهه دومین کوه بلند هند وجود دارد که مرگ افرادی که در مسیر دریاچه بودند را روایت میکند.
تحقیقی علمی که بر روی این بقایا انجام شده، نشاندهنده آسیبهای جدی در ناحیه جمجمه به دلیل ضربات «به اندازه تگرگ» است که احتمال گرفتار شدن افراد در طوفان را تقویت میکند.
نظریه دیگری اما به اسکلتهایی اشاره میکند که به گروهی از سربازان هندی مربوط میشود که در سال ۱۸۴۱ بر روی تبت حمله کرده و در پی درگیری، بیش از ۷۰ نفر از آنها جان خود را از دست دادند. در عین حال، اعتقاد دیگری وجود دارد که میگوید این دریاچه میتوانست «قبرستانی» باشد برای قربانیان یک بیماری همهگیر.
اسکلتهای یافتشده از بستر دریاچه
مطالعات علمی نشاندهنده آن است که اکثریت مردگان قدی بلند و بالاتر از حد متوسط داشتهاند. بیشتر آنها بزرگسالانی در سنین ۳۵ تا ۴۰ سال بودند و به طور نسبی از سلامت خوبی برخوردار بودند. جالب است که هیچ نوزاد یا کودکی در میان آنها وجود نداشته است.
در یک پژوهش که توسط گروهی از محققان هندی، آلمانی و آمریکایی منتشر شد، دانشمندان به آنالیز ژنتیکی ۳۸ جسد (از جمله ۱۵ زن) که در دریاچه یافت شدند، پرداخته و مشخص کردند که برخی از آنها متعلق به حدود ۱۲۰۰ سال پیش هستند.
آنها دریافتند که این مردگان از نظر ژنتیکی بسیار متنوع بوده و مرگ آنها از لحاظ زمانی تا ۱۰۰۰ سال با هم فاصله داشته است.
ایدائوین هارنی، محقق دکتری در دانشگاه هاروارد و نویسنده اصلی تحقیق، بیان میکند: «این موضوع فرضیات مبتنی بر یکسان بودن رویداد مرگبار همه این افراد را تغییر میدهد. هنوز مشخص نیست که در دریاچه روپکوند چه رخ داده، اما حالا میدانیم که مرگ این افراد تنها به یک واقعه برمیگردد.»
از جالبترین یافتهها آنکه مطالعه ژنتیکی نشان داد مردگان از افراد با خاستگاههای مختلفی تشکیل شدهاند: یکی از گروهها دارای ژنتیک مشابه با مردمان امروزی جنوب آسیا بودند، در حالی که گروهی دیگر «نزدیک» به افرادی هستند که در امروزی اروپا (به خصوص در جزیره کرت یونان) زندگی میکنند. همچنین افرادی که از جنوب آسیا آمدهاند «به نظر نمیرسد از یک جمعیت مشترک باشند.»
هیچ گونه سلاح یا کالای تجاری در این ناحیه یافت نشده است و این امر به لحاظ منطقی توجیهپذیر است زیرا دریاچه در مسیر تجاری واقع نشده است. به موازات، مطالعات ژنتیکی هیچ شواهدی مبنی بر وجود پاتوژن باکتریایی باستانی که بتواند دلیلی برای مرگ و میر آنها قلمداد شود، پیدا نکرده است.
همزمان، یک مسیر زیارتی که از کنار دریاچه میگذرد میتواند وجههای توضیحی برای عبور مردم از این ناحیه را فراهم کند، هر چند که بررسیها حاکی از آن است که گزارشهای مستند از زیارت در این منطقه به دوران متاخر مربوط است.
در عین حال، کتیبههای موجود در معابد محلی که به قرنهای هشتم تا دهم میلادی بازمیگردد، دانشمندان را به این نتیجه رسانده که «مرگ دستهجمعی در حین یک مراسم زیارتی» میتواند اصلیترین دلیلی باشد که برخی از جسدها در این محل پیدا شدهاند.
محققان اعلام کردهاند که با وجود نظریات مختلف، هنوز دلیلی قطعی برای تعیین منشأ اسکلتهای این دریاچه وجود ندارد و نیاز به تحقیقات بیشتر در این زمینه احساس میشود.
منبع یورونیوز